Toàn văn phát biểu của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Lễ khai mạc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ V

"Thưa các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng,

Thưa quý vị đại biểu, khách quý!

Thưa các cháu học sinh, sinh viên thân mến!

Tôi rất xúc động, phấn khởi khi thấy các cháu học sinh, sinh viên tràn đầy khí thể, thể hiện khát vọng của mình trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tại hội trường này cũng như trên khắp đất nước ta. Khát vọng là động lực, là hoài bão thôi thúc chúng ta tiến lên, chinh phục ước mơ; là sự mong mỏi thiết tha hướng tới những điều tốt đẹp cho bản thân và xã hội. Khát vọng, dù lớn lao hay nhỏ bé, bình dị hay sôi động, sâu sắc hay rộng mở đều rất đáng trân trọng, rất đáng khích lệ, là ngọn đèn soi sáng trên con đường gập ghềnh của cuộc sống để đi đến tương lai, đi đến thành công. Khát vọng khởi nghiệp cũng vậy!

Hôm nay, tại Thừa Thiên Huế - vùng đất có bề dày lịch sử, văn hoá, truyền thống cách mạng, nơi góp phần nuôi dưỡng, hun đúc và hình thành tư tưởng yêu nước, thương dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới; và trong không khí sôi động đầy nhiệt huyết của Tháng Thanh niên, kỉ niệm 92 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, 48 năm ngày giải phóng tỉnh Thừa Thiên Huế, chúng ta cùng nhau tổ chức Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ V. Đây là sự kiện quan trọng nhằm truyền cảm hứng, tạo động lực, thúc đẩy khát vọng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của học sinh, sinh viên trên cả nước.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi gửi tới các quý vị đại biểu, các chuyên gia, nhà khoa học, các doanh nghiệp, các thầy cô giáo cùng toàn thể các cháu học sinh, sinh viên trên toàn quốc lời chào thân ái, lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng thành công.

Thưa các đồng chí và quý vị đại biểu!

Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo là một động lực, nguồn lực quan trọng trong phát triển của mỗi quốc gia, đặc biệt trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Những năm qua, Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm, đã ban hành và triển khai hiệu quả nhiều chủ trương, chính sách hỗ trợ, khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo. Phong trào khởi nghiệp đã lan tỏa rộng khắp từ thành phố đến nông thôn và đến tận các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tinh thần doanh nhân, khát vọng khởi nghiệp bắt đầu khởi sắc ở hầu hết các tầng lớp, thế hệ người dân, nhất là trong giới trẻ, học sinh, sinh viên.

Đặc biệt, Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên được tổ chức hằng năm thực sự trở thành sân chơi trí tuệ, nơi hình thành các ý tưởng, những nghiên cứu khoa học, chia sẻ giá trị nhằm thúc đẩy khát vọng khởi nghiệp của thanh niên. Đồng thời, tạo môi trường thuận lợi để hỗ trợ học sinh, sinh viên hình thành và hiện thực hóa các ý tưởng, dự án khởi nghiệp.

Trong gần 5 năm thực hiện, Đề án 1665 đã thu hút được gần 2.600 dự án khởi nghiệp của học sinh, sinh viên và trên 4.000 ý tưởng, dự án khởi nghiệp thuộc lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Trong đó, nhiều dự án đã đoạt giải thưởng và được thương mại hóa như dự án nước súc miệng "TX Green Nano để phòng, chống bệnh răng miệng học đường" , dự án máy đo thân nhiệt và sát khuẩn tự động đã đi vào sản xuất và xuất khẩu … đến nay, chúng ta đã có trên 60 quỹ đầu tư mạo hiểm; hơn 3.000 doanh nghiệp khởi nghiệp thành công. Gần 100 trường đại học đã đưa khởi nghiệp thành một môn học. Nhiều cơ sở đào tạo có Quỹ hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp. Có 98 vườn ươm khởi nghiệp trong trường học.

Tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh các cấp đã tổ chức hơn 3.000 cuộc thi ý tưởng sáng tạo, thu hút gần 370.000 lượt thanh niên tham gia với gần 14.000 ý tưởng khởi nghiệp; hỗ trợ gần 16.000 dự án với tổng kinh phí gần 700 tỷ đồng. Đặc biệt, Vòng Chung kết cuộc thi "Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp" và Ngày Hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên năm nay có 80 dự án xuất sắc được lựa chọn. Đây là những tín hiệu rất đáng mừng, thành công bước đầu rất đáng trân trọng.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hệ sinh thái khởi nghiệp của chúng ta chưa tương xứng với tiềm năng, vẫn còn khoảng cách so với một số nước trong khu vực và thế giới. Khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo đối với thanh niên vẫn còn nhiều khó khăn, rào cản. Nhiều thanh niên có ý tưởng tốt nhưng chưa thể biến thành hiện thực, nhiều đề án, dự án còn dở dang, nhiều sản phẩm chưa được thương mại hóa.

Thưa các thầy cô giáo, các cháu học sinh, sinh viên thân mến!

Đại hội Đảng lần thứ XIII xác định: "Đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế số trên nền tảng khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo;… nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế".

Đề án 1665 đề ra mục tiêu: "Thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp của học sinh, sinh viên và trang bị các kiến thức, kỹ năng về khởi nghiệp cho học sinh, sinh viên... Tạo môi trường thuận lợi để hỗ trợ học sinh, sinh viên hình thành và hiện thực hóa các ý tưởng, dự án khởi nghiệp…".

Để đạt được các mục tiêu này, để hoạt động khởi nghiệp có sự đột phá, thực sự trở thành phong trào rộng khắp trên tất cả các lĩnh vực, ở tất cả các địa phương, ở tất cả các cấp, các ngành thì cần phải có sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị; sự đồng lòng, hỗ trợ của người dân, doanh nghiệp, nhưng quan trọng nhất chính là tinh thần quyết tâm, khát vọng của thanh niên Việt Nam.

Sau đây, tôi xin gợi ý một số nội dung sau:

* Đối với các bộ, ngành, địa phương:

Thứ nhất, tạo môi trường, điều kiện, cơ sở pháp lý thuận lợi để thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo một cách thuận lợi nhất, hiệu quả nhất, chi phí thấp nhất, rủi ro ít nhất, truyền cảm hứng, tạo động lực, thúc đẩy xu thế, phong trào khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

- Rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho khởi nghiệp, nhất là cơ chế khuyến khích, bảo vệ thanh niên, học sinh, sinh viên trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và cơ chế hỗ trợ về vốn, cơ sở hạ tầng, nhân lực, thuế, phí, lệ phí...

- Có cơ chế để hình thành và phát triển tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo ngay từ cấp học phổ thông; gắn khởi nghiệp trong các trường đại học, trường nghề với việc giải quyết những vấn đề thực tế đặt ra. Gắn kết chặt chẽ giữa nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp để vừa hướng nghiệp cho học sinh, sinh viên, vừa thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong học sinh, sinh viên.

- Thúc đẩy phát triển các trung tâm ươm tạo và hỗ trợ khởi nghiệp cho thanh niên. Gắn kết các trung tâm hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp với các trung tâm khởi nghiệp tại các địa phương; hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia. Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp quốc gia với mạng lưới chuyên gia, cố vấn khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư, quỹ đầu tư trong nước, quốc tế với tinh thần lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.

- Có chương trình, kế hoạch cụ thể, đầu tư xứng đáng cho khởi nghiệp; có cơ chế đặt hàng, giao nhiệm vụ cho các cơ sở giáo dục, đào tạo nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội các địa phương theo hướng xanh, bền vững.

- Sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định về quỹ đầu tư khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo theo hướng tạo thuận lợi và đơn giản hóa về thủ tục hành chính.

Thứ hai, hỗ trợ triển khai khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh thương mại hóa các sản phẩm của thanh niên

- Triển khai hiệu quả Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, Chương trình "Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp" và Đề án "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp".

- Tiếp tục xây dựng, mở rộng và thu hút nguồn lực vào các Quỹ đầu tư khởi nghiệp cho sinh viên. Tăng cường huy động các nguồn lực xã hội cho các hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo thông qua các diễn đàn, hội chợ, câu lạc bộ, các mạnh thường quân, các doanh nghiệp, các quỹ đầu tư...

- Hỗ trợ kết nối cung-cầu, quảng bá, giới thiệu, sử dụng sản phẩm đổi mới sáng tạo của thanh niên.

- Chủ động, tích cực hợp tác quốc tế để học hỏi những kinh nghiệm quý của các nước thành công trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, vận dụng linh hoạt, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh Việt Nam, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. 

Thứ ba, khuyến khích và bảo vệ những người dám khởi nghiệp, dám đổi mới sáng tạo

- Chủ động có các biện pháp phù hợp để tư vấn, hỗ trợ, bảo vệ thanh niên dám nghĩ, dám làm, dám chấp nhận, dám khởi nghiệp, dám đổi mới sáng tạo trước các rủi ro về hiệu quả đầu tư…

- Nghiên cứu, xây dựng cơ chế khuyến khích chuyển giao tri thức, các mô hình khởi nghiệp có hiệu quả của thanh niên, hình thành các mô hình sinh kế, mô hình kinh doanh xanh, bền vững cho cộng đồng, cho địa phương, cho gia đình và bản thân.

- Đẩy mạnh công tác hướng dẫn và có các biện pháp hiệu quả nhằm bảo hộ sở hữu trí tuệ, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của thanh niên.

* Đối với các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp:

- Thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hệ sinh thái khởi nghiệp trong ngành giáo dục, đào tạo. Nhà trường là nền tảng; các thầy cô giáo là động lực; học sinh, sinh viên là trung tâm, chủ thể của khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

- Chú trọng phát hiện, khuyến khích, ươm mầm, phát triển các ý tưởng sáng tạo, khởi nghiệp để phục vụ thiết thực cho bản thân, gia đình, cộng đồng và xã hội, làm giàu chính đáng, góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất, hiệu quả.

- Tăng cường kết nối với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

- Đẩy mạnh thương mại hóa và bảo hộ các sản phẩm nghiên cứu khoa học. Tăng cường huy động nguồn lực xã hội cho các hoạt động nghiên cứu, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo.

* Đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:

- Tạo động lực, truyền cảm hứng, lan tỏa khát vọng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo trong thanh niên.

- Tiếp tục tạo phong trào, sân chơi, môi trường, tôn vinh, góp phần "làm bệ đỡ" nuôi dưỡng, ươm mầm cho các ý tưởng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của thành niên, nhất là học sinh, sinh viên.

Các cháu học sinh, sinh viên thân mến!

Đảng, Nhà nước và nhân dân luôn đồng hành, khuyến khích mọi ý tưởng khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo để giải quyết những điểm nghẽn, nút thắt mà thực tiễn đặt ra, nhất là khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo để giúp các vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số… phát triển nhanh, bền vững và khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo để mau chóng tiệm cận và đuổi kịp các nước tiên tiến trên thế giới trong những lĩnh vực đang là xu thế của thời đại như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, trí tuệ nhân tạo, chuỗi khối, internet vạn vật, công nghệ nano, ứng phó biến đổi khí hậu, già hóa dân số…

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: "Thanh niên là chủ nhân tương lai của nước nhà… nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên".

Tôi mong các cháu luôn cố gắng học tập, rèn luyện tốt; có niềm tin, có trách nhiệm với bản thân, gia đình, cộng đồng, xã hội; có đam mê, hoài bão, khát vọng vươn lên, ý chí lập thân, lập nghiệp; luôn kiên trì, dám dấn thân; đoàn kết, mạnh dạn, sáng tạo để ấp ủ ước mơ và khơi dậy khát vọng khởi nghiệp. Đi rồi sẽ đến, làm rồi sẽ có hiệu quả, thất bại là mẹ của thành công. Phải kiên trì, bản lĩnh, khát vọng. Có khát vọng, đam mê thì sẽ có khởi nghiệp, có thành công, tạo ra những giá trị mới, làm giàu bằng sức lực, trí tuệ, văn hóa, đạo đức của mình thông qua khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Với truyền thống ngàn năm văn hiến của dân tộc ta; với một thế hệ trẻ tràn đầy nhiệt huyết, năng động, sáng tạo, nhiều ước mơ, tôi tin tưởng những đam mê, hoài bão, khát vọng của tuổi trẻ sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng, chắp cánh và trở thành hiện thực, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng hùng cường, thịnh vượng; nhân dân Việt Nam ngày càng ấm no, hạnh phúc.

Chúc Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ V thành công tốt đẹp!

Xin trân trọng cảm ơn./."