Trọn vẹn lời hứa đưa đồng đội trở về
Ngã xuống bên dòng sông Krông Nô, sau hơn 50 năm, liệt sĩ Y Chông Triêk đã được tìm thấy nhờ ký ức của đồng đội năm xưa.
Ký ức dẫn lối tìm đồng đội
Mới đây, Đội K51, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk phối hợp với cấp ủy, chính quyền và lực lượng vũ trang xã Krông Nô đã quy tập thành công một hài cốt liệt sĩ tại khu vực bờ sông Krông Nô, thuộc buôn Phi Dih Ja.
Đó là liệt sĩ Y Chông Triêk, chiến sĩ đơn vị H10, mật danh của huyện Lắk (cũ) trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.
Manh mối bắt đầu từ ký ức của những đồng đội của liệt sĩ Y Chông Triêk là hai cựu chiến binh Y Nghe Pang Taih (SN 1955) và Y Biêng N'tơr (SN 1958), cùng trú tại buôn Rơ Cai, xã Krông Nô.
Theo lời kể của hai cựu binh, liệt sĩ Y Chông Triêk đã hy sinh trong trận truy quét tàn quân Fulro cuối năm 1975. Ông bị địch bắn cụt hai chân rồi bị ném thi thể xuống dòng Krông Nô. Những đồng đội cùng kề vai sát cánh cùng liệt sĩ Y Chông Triêk đã âm thầm đưa thi thể liệt sĩ lên bờ chôn cất bên một gốc cây ven sông với một lời hẹn sẽ có ngày đưa liệt sĩ Y Chông Triêk trở về bên người thân, gia đình
Nửa thế kỷ trôi qua, dòng Krông Nô đổi dòng, bãi bồi thành nương rẫy, cánh rừng năm nào nay đã thành khu dân cư. Mọi dấu tích gần như bị xóa nhòa, chỉ còn lời hẹn và ký ức cũ vẫn vẹn nguyên trong tâm trí người lính năm xưa.
“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, thêm một lần nữa đánh thức ký ức của những cựu binh với quyết tâm tìm được đồng đội về với gia đình.
Từ chỉ dẫn của hai cựu chiến binh, Đội K51 tổ chức khảo sát hiện trường. Sau nhiều giờ tìm kiếm, tổ công tác đã xác định được vị trí phần mộ liệt sĩ.
Ông Y Nghe Pang Taih chia sẻ: Khi địa phương phát động chiến dịch, ông lập tức rủ ông Y Biêng cùng đi tìm lại vị trí. Chúng tôi đã rà soát, suy nghĩ từng chi tiết để chỉ đúng nơi đồng đội nằm lại.
"Chứng kiến Đội K51 tìm thấy anh ấy sau hơn nửa thế kỷ, tôi rất mừng. Sau hơn 50 năm, chúng tôi đã trọn vẹn lời hứa với đồng đội", ông Y Nghe Pang Taih xúc động nói
Cuộc đoàn viên sau hơn 50 năm chờ đợi
Có mặt tại hiện trường, em gái ruột của liệt sĩ Y Chông Triêk là bà H'Vân Triêk, không kìm được nước mắt khi anh trai trở về đoàn viên với gia đình sau hơn nửa thế kỷ.
Bà H'Vân kể, liệt sĩ Y Chông Triêk nhập ngũ khi mới khoảng 16 - 17 tuổi, chiến sĩ đơn vị H10. Đến cuối năm 1975, gia đình nhận giấy báo tử nhưng hoàn toàn không biết nơi anh nằm lại.
Hơn 50 năm qua, gia đình đã nhiều lần dò hỏi, lặn lội khắp nơi tìm kiếm. “Chúng tôi đi tìm rất nhiều lần nhưng đều không có kết quả. Hôm nay, gia đình tìm được anh rồi! Chúng tôi biết ơn những người đồng đội năm xưa vẫn giữ trọn lời hứa, biết ơn Đội K51 cùng chính quyền địa phương”, bà H'Vân nghẹn ngào.
Ngay sau khi quy tập, hài cốt liệt sĩ được lấy mẫu sinh phẩm theo đúng quy định chuyên môn để phục vụ công tác xác định danh tính. Hiện hài cốt được thờ cúng, bảo quản tại Ban Chỉ huy Quân sự xã Krông Nô, chuẩn bị tổ chức lễ truy điệu và an táng theo nghi thức quân đội.
Trực tiếp chỉ huy tổ công tác tại hiện trường, Đại tá Đỗ Văn Thiệu, Chính trị viên Đội K51 cho biết: Đây là thành quả của quá trình kiên trì xác minh nhiều nguồn thông tin, trên hết là nghĩa tình son sắt của những người lính năm xưa vẫn đau đáu hướng về người đồng đội đã ngã xuống.
Đối với những người lính Đội K51, mỗi lần tìm thấy một phần mộ liệt sĩ không đơn thuần là hoàn thành nhiệm vụ, mà còn là thực hiện lời hứa với lịch sử, với đồng đội và với những gia đình đã mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều thập kỷ.
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đi tìm những người lính chưa trở về vẫn chưa bao giờ dừng lại. Có những phần mộ được tìm thấy nhờ tài liệu lưu trữ, có những cuộc quy tập bắt đầu từ một kỷ vật cũ; và cũng có những cuộc tìm kiếm chỉ được dẫn đường bằng ký ức của những người lính tóc đã bạc...
