Ủy ban Dân tộc với Chương trình MTQG phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi: Chủ động tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách (bài 12)

Chú trọng bám nắm cơ sở

Trong 3 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719, để tháo gỡ vướng mắc, Ủy ban Dân tộc đã chú trọng bám sát cơ sở, nắm chắc tình hình, thống nhất quan điểm trong chỉ đạo, điều hành. Thường xuyên trao đổi, phối hợp để tháo gỡ vướng mắc, đảm bảo hiệu quả, tiến độ quản lý, điều hành, tổ chức triển khai Chương trình.

Uỷ ban Dân tộc đã ban hành Quyết định phân công nhiệm vụ quản lý dự án, tiểu dự án thuộc Chương trình MTQG 1719 đối với các vụ, đơn vị trực thuộc; thường xuyên và định kỳ kiểm tra, nắm bắt tình hình, trao đổi với các địa phương về khó khăn vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện Chương trình.

Theo ông Hà Việt Quân - Chánh Văn phòng Điều phối Chương trình 1719, trong năm 2022, đã có 11 Đoàn kiểm tra, giám sát theo Chương trình công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương và Tổ công tác đã được phối hợp, triển khai tại 28 tỉnh; trong đó 8 Đoàn do Ban Chỉ đạo Trung ương lồng ghép kiểm tra, giám sát, đánh giá các chương trình MTQG; 03 Đoàn kiểm tra, giám sát, đánh giá do Tổ công tác triển khai tại 06 tỉnh thực hiện Chương trình MTQG 1719. Uỷ ban Dân tộc đã tham gia với vai trò thành viên/chủ trì các đoàn công tác trên. 

Thông qua sự phối hợp trong hoạt động kiểm tra, đánh giá, giám sát, các đoàn công tác đã nắm tình hình, ghi nhận và tiếp nhận ý kiến phản ánh bằng văn bản để kịp thời trao đổi, trả lời 72 kiến nghị cụ thể của các địa phương.

Riêng trong quý II/2023, thực hiện Quyết định số 435/QĐ-TTg ngày 24/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ phân công thành viên Chính phủ chủ trì đôn đốc làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư công, xây dựng hạ tầng và xuất nhập khẩu trên địa bàn, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc cùng với đoàn công tác Chính phủ đã làm việc với các tỉnh Cao Bằng, Yên Bái, trong đó có nội dung nắm tình hình, đôn đốc triển khai thực hiện các chương trình MTQG. 

Ngoài ra, Ủy ban Dân tộc đã triển khai Đoàn công tác do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc chủ trì, kiểm tra công tác tổ chức, triển khai Chương trình MTQG 1719 tại tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi.

Nhờ chủ động bám nắm cơ sở, Ủy ban Dân tộc đã kịp thời nắm bắt những vướng mắc ở cơ sở. Trong 6 tháng đầu năm, Ủy ban Dân tộc tập trung xử lý, tháo gỡ vướng mắc khó khăn cho các địa phương; hoàn thiện xây dựng và sửa đổi, điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách để đảm bảo đầy đủ hệ thống cơ sở pháp lý làm căn cứ tổ chức triển khai thực hiện Chương trình tại địa phương.

Đánh giá tại Hội nghị Sơ kết 3 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719 ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên cuối tháng 6, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh cho biết: Mặc dù Chương trình MTQG 1719 mới được đưa vào triển khai tại thực tiễn địa phương từ nửa cuối năm 2022, tuy nhiên bằng sự nỗ lực và tính chủ động của nhiều địa phương trong tổ chức triển khai thực hiện và lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, dự án khác, đã đạt được một số chỉ tiêu được giao.

“Các nội dung thành phần của Chương trình đi sâu và bao phủ hầu hết các mặt của đời sống kinh tế - xã hội với kỳ vọng ưu tiên giải quyết những vấn đề cấp thiết nhất hiện nay của đồng bào DTTS như đất ở, nhà ở, nước sạch, đất sản xuất, dịch vụ xã hội cơ bản, cơ sở hạ tầng thiết yếu, giáo dục, đào tạo nghề... đồng thời, cũng hướng tới những vấn đề mang tính chiến lược trong phát triển bền vững đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi, như chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phát triển nguồn nhân lực, bình đẳng giới, thông tin tuyên truyền, đào tạo, tuyển dụng và sử dụng cán bộ...”, Bộ trưởng Hầu A Lềnh nhấn mạnh

Tháo gỡ nhiều vướng mắc, bất cập

Vừa qua, tại Kỳ họp thứ 5 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã ban hành nghị quyết riêng về việc triển khai Chương trình MTQG 1719. Nghị quyết đã nêu là giao cho Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và các cơ quan chủ trì các Chương trình MTQG tiến hành việc rà soát lại toàn bộ các chương trình, các nội dung mục tiêu,nguồn lực để báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh, sửa đổi, để làm sao cho chương trình được triển khai nhanh nhất.

Theo đó, với vai trò chức năng cơ quan thường trực chương trình, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với các bộ ngành, địa phương rà soát những vướng mắc, sửa đổi bổ sung một số nội dung các văn bản hướng dẫn còn bất cập khi thực hiện chương trình. 

Cụ thể, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với Bộ Kế hoạch đầu tư hoàn thành sửa đổi một số nội dung của Nghị định 27, trình Thủ tướng Chính phủ. Ngày 24/6, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 38 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 27/2022/NĐ-CP quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình MTQG. Nghị định 38  ban hành đã tạo điều kiện thuận lợi để điều chỉnh bổ sung một số văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG 1719. 

Đặc biệt, từ trung tuần tháng 6 và đầu tháng 7 vừa qua, Ủy ban Dân tộc đã phối hợp với Hội đồng Dân tộc của Quốc hội và các địa phương tổ chức Hội nghị sơ kết 3 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719 tại 3 khu vực miền núi phía Bắc, miền Trung-Tây Nguyên và Tây Nam bộ. Hội nghị đã đánh giá lại những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện chương trình; đồng thời cũng là cơ hội để các địa phương chia sẻ trao đổi những kinh nghiệm quý báu trong quá trình triển khai ở cơ sở.

Tại Hội nghị Sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi từ năm 2021 - 2023; Giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2023 - 2025 và định hướng triển khai giai đoạn 2026 – 2030 khu vực miền núi phía Bắc tổ chức tại Tuyên Quang ngày 26/6 vừa qua, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Hầu A Lềnh cho biết: Ủy ban Dân tộc và Bộ Tài chính sẽ căn cứ vào Nghị định 38 sửa đổi, bổ sung Nghị định 27 để rà soát, điều chỉnh 2 thông tư, gồm Thông tư 15 của Bộ Tài chính và Thông tư 02 của Ủy ban Dân tộc.

Cũng tại Hội nghị này, ông Chẩu Văn Lâm, Bí thư Tỉnh ủy Tuyên Quang cho biết: Việc Ủy ban Dân tộc chủ trì, cùng các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và các tỉnh tổ chức Hội nghị, Hội thảo sơ kết 03 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719 là sự quyết tâm, trách nhiệm rất cao và kịp thời, để đánh giá được toàn diện, đầy đủ tình hình triển khai, kết quả thực hiện, những cách làm hay, sáng tạo, kinh nghiệm quý báu của các địa phương. Qua đó, nhận diện rõ hơn những khó khăn, vướng mắc, bất cập và nguyên nhân, đưa ra những nhiệm vụ, giải pháp phù hợp thực hiện hiệu quả hơn các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình trong giai đoạn 2023 - 2025,

Cùng nhận định này, phát biểu tại Hội nghị Sơ kết 3 năm kết quả thực hiện Chương trình MTQG 1719 và Hội thảo chia sẻ kinh nghiệm định hướng triển khai giai đoạn 2026 - 2030 khu vực Tây Nam bộ ngày 3/7, ông Trần Việt Trường, Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cũng đánh giá cao về sự cần thiết tổ chức hội nghị sơ kết Chương trình MTQG 1719, bởi đây là dịp để các đại biểu làm rõ những vướng mắc để có giải pháp tháo gỡ; cùng trao đổi kinh nghiệm, cách làm hay, các giải pháp phù hợp nhằm thực hiện tốt công tác dân tộc, chính sách dân tộc trong thời gian tới. Nhất là việc đánh giá thực chất kết quả thực hiện, qua đó  nâng cao chất lượng, hiệu quả và bảo đảm tiến độ giải ngân các dự án; thực hiện các nội dung Chương trình MTQG 1719.