Vượt đèo cao, suối sâu đưa liệt sĩ từ Campuchia trở về đất mẹ
Giữa rừng sâu Campuchia, những người lính Đội K52, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai, kiên trì đào từng tấc đất, lần theo từng nguồn tin để tìm đồng đội, đưa các liệt sĩ trở về đất mẹ sau nhiều năm nằm lại chiến trường.
Lần theo từng nguồn tin giữa rừng sâu
Mùa khô, hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ của Đội K52 lại bắt đầu. Nhưng sau hơn nửa thế kỷ, công việc ấy ngày càng gian nan khi dấu tích bị thời gian bào mòn, nhiều nhân chứng đã già, ký ức phai nhạt, nhiều địa danh thay đổi. Những cánh rừng từng là chiến trường nay đã thành nương rẫy hoặc khu dân cư.
Không ít lần, cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng tìm kiếm liệt sĩ phải băng qua những khu vực hiểm trở, đối mặt thời tiết khắc nghiệt để xác minh từng nguồn tin nhỏ nhất.
Thượng tá Nguyễn Xuân Toản, Đội trưởng Đội K52, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho biết: Địa bàn rộng, thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ ngày càng ít khiến quá trình tìm kiếm gặp vô vàn trở ngại.
"Thế nhưng, chưa bao giờ chúng tôi từ bỏ hy vọng. Chúng tôi kiên trì bám dân, bám địa bàn, tìm gặp các cựu chiến binh Campuchia, những người từng chứng kiến chiến tranh hoặc biết vị trí chôn cất các chiến sĩ Việt Nam năm xưa. Nhiều cuộc tìm kiếm kéo dài hàng tuần lễ chỉ để xác minh một thông tin", ông cho hay.
Theo Thượng tá Toản, không ít lần đơn vị đào hàng chục hố nhưng không thu được kết quả. Song cũng có những khoảnh khắc khiến mọi vất vả tan biến.
"Đó là khi chiếc tăng võng mục nát hiện ra dưới lớp đất sâu. Là khi những mẩu di vật còn sót lại xuất hiện. Và hơn hết là lúc một người lính sau hàng chục năm nằm lại giữa rừng sâu cuối cùng cũng được đồng đội tìm thấy", Thượng tá Nguyễn Xuân Toản xúc động.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trong thời gian tới, trước mắt, đơn vị tham mưu cho Ban Chỉ đạo 515 cũng như Ban chuyên trách tỉnh Gia Lai cử lực lượng sang tìm kiếm, nắm thông tin trong mùa mưa để phục vụ công tác tìm kiếm trong thời gian tới.
Hưởng ứng chiến dịch 500 ngày đêm, hiện nay Đội K52 đã phân chia thành nhiều lực lượng, vừa thực hiện nhiệm vụ trong nước, vừa thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ.
Đưa các liệt sĩ về với đất mẹ - Mệnh lệnh từ trái tim
Mùa khô ở Campuchia nóng như đổ lửa. Để có thể tìm được những hài cốt liệt sĩ đang còn nằm lại trên đất nước bạn, mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội K52 phải gùi, cõng lương thực, thực phẩm, quân tư trang, vượt đèo cao, suối sâu, xuyên qua rừng rậm, kiên trì đào từng tấc đất, lật từng viên đá để tìm đồng đội.
Dù luôn phải đối diện với nhiều khó khăn, vất vả, song mỗi cán bộ, chiến sĩ Đội K52 luôn cảm thấy vinh dự, tự hào khi đã góp một phần công sức nhỏ bé để thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng, đưa các liệt sĩ trở về đất mẹ. Toàn Đội xác định rõ, mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy là thêm một gia đình tại quê nhà nguôi ngoai nỗi đau do chiến tranh để lại.
Trung tá Trần Quốc Đạt - Trợ lý chính sách dân vận, Đội K52, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai, chia sẻ: Có những thời điểm chúng tôi đi 200 - 300 cây số/ngày và có những đoạn đường đi rất khó khăn, Có những đoạn đường phải đi 15 - 16 tiếng mới tới vị trí để tìm kiếm liệt sĩ.
“Với nghĩa tình, trách nhiệm của người lính K52 và bằng “mệnh lệnh của trái tim” chúng tôi sẽ nỗ lực, cố gắng, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước đã giao”, Trung tá Trần Quốc Đạt khẳng định.
Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, Trưởng Ban chuyên trách tỉnh Gia Lai, đánh giá: Mặc dù phải thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện hết sức khó khăn, nhưng Đội K52 luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Cán bộ, chiến sĩ của đội là những đồng chí hết sức dày dạn kinh nghiệm, có mối quan hệ tốt, gần như là thành thạo tiếng Campuchia và địa bàn trên đất bạn.
"Đội cũng đã thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương quân đội, công tác đối ngoại Nhân dân. Chính vì vậy Đội đã nhận được sự hỗ trợ rất là lớn từ nhân dân, chính quyền các tỉnh Đông Bắc Campuchia, góp phần tìm kiếm và quy tập được nhiều hài cốt liệt sĩ để đưa về nước", bà Lịch nhấn mạnh.
Hơn 25 năm thực hiện nhiệm vụ tại Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear (Vương quốc Campuchia), Đội K52 đã tìm kiếm, quy tập, hồi hương được 1.530 hài cốt liệt sĩ. Riêng trong mùa khô 2025 - 2026, Đội K52 đã tìm kiếm, quy tập được 18 hài cốt liệt sĩ.
