"Xắn tay" lo chuyện sinh kế cho hộ nghèo vùng biên Na Loi
Tạo dựng sinh kế từ nuôi gà đen, vịt bầu, trồng cây dược liệu... đang là những bước đi khả thi và khá bền vững, để xã vùng biên Na Loi, tỉnh Nghệ An, từng bước giảm tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo.
Tín hiệu mới từ những mô hình sinh kế
Trước và ngay cả khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, Na Lo vẫn là một trong những vùng đất khó khăn bậc nhất ở Nghệ An. Cùng với việc khó khăn về hạ tầng giao thông, thì thiếu sinh kế bền vững được coi là nguyên nhân chính.
Theo thống kê, toàn xã Na Loi hiện có 412 hộ nghèo (chiếm 48,36% dân số) và 272 hộ cận nghèo (chiếm 31,92% dân số). Thu nhập bình quân đầu người toàn xã, mới đạt khoảng 20 triệu đồng/người mỗi năm.
Lâu nay, sinh kế của người dân Na Loi chủ yếu dựa vào sản xuất nông - lâm nghiệp quy mô nhỏ. Thiếu đất sản xuất, năng suất canh tác thấp, trong khi thiên tai thường xuyên xảy ra khiến cuộc sống của người dân gặp nhiều khó khăn.
Trong bức tranh còn nhiều gam màu trầm ấy, những mô hình sinh kế mới đang được tạo dựng thời gian gần đây, đã dần mang đến những tín hiệu lạc quan ở xã vùng biên Na Loi.
Chúng tôi đến thăm gia đình anh Lương Văn Quế (SN 1980) ở bản Na Khướng. Theo chia sẻ của anh Quế: Trước đây gia đình chủ yếu trông vào vài sào nương rẫy.
Cái nghèo cứ đeo bám năm này qua năm khác. Khi được địa phương hỗ trợ hơn 100 con gà đen giống cùng hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, gia đình anh quyết định thử sức với mô hình mới.
“Ban đầu cũng lo lắm vì chưa từng nuôi nhiều như thế. Nhưng được cán bộ xã hướng dẫn tỷ mỉ nên mình cũng bớt lo. Thấy đàn gà phát triển khá tốt, càng yên tâm hơn. Nếu thuận lợi, tôi sẽ giữ lại một phần để nhân đàn”, anh Quế tâm sự.
Tương tự, ở bản Na Loi, chị Lương Thị Thi (SN 1984) đang rất phấn khởi khi chăm sóc 50 con vịt bầu từ chương trình sinh kế dành cho hộ nghèo, cận nghèo và hộ ảnh hưởng thiên tai do MTTQ hỗ trợ.
"Hiện nay, 50 con vịt của gia đình đang lớn rất nhanh. Tôi sẽ cố gắng chăm sóc đàn vịt để tạo dựng sinh kế, vươn lên thoát nghèo bền vững”, chị Thi cho biết.
Từ bản Na Loi, chúng tôi ngược lên Huồi Viêng, nơi nhiều hộ đồng bào Mông đang phát triển cây bo bo - loại cây đang trở thành một trong những hướng đi khả quan trong phát triển kinh tế dưới tán rừng.
Ông Lầu Nỏ Dì (SN 1962), một trong những người tiên phong trồng cây bo bo dưới tán rừng, chia sẻ: Bo bo dễ trồng, không phải chăm sóc nhiều. Thu hoạch cũng thuận tiện. Quan trọng là có người đến tận nơi thu mua, nên bà con yên tâm sản xuất, không phải lo đầu ra”.
Theo một số người dân, giá bo bo khô hiện được thu mua khoảng 80 nghìn đồng/kg. Nếu chăm sóc tốt, mỗi ha bo bo có thể mang lại nguồn thu trên 90 triệu đồng, cao hơn đáng kể so với nhiều loại cây trồng truyền thống.
Không chỉ bo bo, các loại cây dược liệu khác như sa nhân đỏ, sa nhân tím, dứa, gừng… cũng đang được người dân đưa vào trồng dưới tán rừng.
Những mô hình này, vừa tận dụng được lợi thế diện tích rừng tự nhiên, vừa tạo thêm nguồn thu nhập mà không làm ảnh hưởng đến độ che phủ rừng.
Dẫu mới chỉ bắt đầu, nhưng những mô hình sinh kế đang góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Từ chỗ quen với tập quán sản xuất tự cung tự cấp, nhiều hộ đã bắt đầu tính toán đến thị trường, đến hiệu quả kinh tế và hướng phát triển lâu dài.
Cả hệ thống chính trị “xắn tay” lo việc
Trong câu chuyện thoát nghèo, Bí thư Đảng ủy xã Na Loi Lang Thanh Lương cho hay, địa phương xác định giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ con giống hay cây giống, mà quan trọng hơn là tạo động lực để người dân tự vươn lên.
Thời gian qua, địa phương đã tổ chức cấp phát 71 con bò cho các hộ gia đình theo tiểu dự án 2, Dự án 3, Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.
Đồng thời, hỗ trợ 34 hộ gia đình nghèo, cận nghèo, hộ khó khăn và các gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai, để triển khai mô hình sinh kế nuôi gà đen từ nguồn vốn của MTTQ các cấp.
Điểm khác biệt là quá trình triển khai không dừng lại ở việc trao cây, con giống. Cụ thể, chính quyền xã Na Loi đã mở 5 lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi gà đen địa phương, chăn nuôi vịt bầu, bò và kỹ thuật trồng cây sa nhân đỏ, sa nhân tím…
Cán bộ xã được phân công trực tiếp theo dõi từng hộ. Đồn Biên phòng Na Loi, Ban Chỉ huy Quân sự xã, cùng các đoàn thể tham gia hướng dẫn kỹ thuật, kiểm tra, giám sát và đồng hành với người dân trong suốt quá trình thực hiện.
“Chúng tôi ưu tiên lựa chọn những mô hình phù hợp với điều kiện thực tế của từng bản, từng hộ dân. Mục tiêu không phải hỗ trợ một lần, mà phải tạo được sinh kế ổn định, có thể duy trì và nhân rộng trong cộng đồng”, ông Lang Thanh Lương chia sẻ.
Theo Bí thư Đảng ủy xã Na Loi, kết quả bước đầu cho thấy, nhiều hộ đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm. Người dân chủ động hơn trong phát triển kinh tế hộ gia đình, từng bước giảm tâm lý trông chờ, ỷ lại vào các chính sách hỗ trợ.
Con đường giảm nghèo ở Na Loi vẫn còn không ít thử thách. Nhưng, từ những đàn gà đen, vịt bầu đang lớn từng ngày, những luống bo bo, sa nhân đỏ, sa nhân tím xanh tốt trên sườn núi đã mang lại hy vọng mới.
Một hướng đi thoát nghèo đang dần hình thành nơi miền biên viễn, bắt đầu từ ý chí vươn lên của người dân.
