Cơ hội để “du lịch hoa” trở thành thương hiệu

Sự bùng nổ của du lịch mùa hoa

Sau hoa tam giác mạch (Hà Giang), hoa mận Mộc Châu (Sơn La) đã góp tên vào danh sách "mùa hoa nghìn tỷ". Những lễ hội hoa được ví như "gà đẻ trứng vàng", mở lối phát triển du lịch sinh thái, du lịch xanh. Nhưng để khai thác bền vững, các địa phương cần đầu tư vào hạ tầng, nâng cao chất lượng dịch vụ.

Du lịch qua những mùa hoa ở các tỉnh phía Bắc năm nay bùng nổ từ mùa hoa mận Mộc Châu (Sơn La). Mùa hoa mận nở trúng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán và đẹp nhất trong nhiều năm trở lại đây giúp thị xã cao nguyên này đón hơn 1,3 triệu khách, doanh thu hơn 1.200 tỉ đồng, kỷ lục vô tiền khoáng hậu đối với ngành Du lịch địa phương.

Sau mùa hoa mận Mộc Châu, các lễ hội hoa "đua nở" ở nhiều địa phương để thu hút khách đến du xuân. Từ ngày 14 - 16/3, hàng loạt lễ hội hoa đã được khai mạc ở các tỉnh phía Bắc. Tại Sơn La, Lễ hội hoa sơn tra (táo mèo) ở bản Nậm Nghẹp (xã Ngọc Chiến, huyện Mường La), Lễ hội hoa ban ở TP. Sơn La đồng loạt khai hội từ ngày 15/3.

Trước đó, tối 14/3, Điện Biên khai mạc Lễ hội hoa ban lần thứ 5 với nhiều điểm mới. Lần đầu tiên trong Lễ hội này, Điện Biên tổ chức hội thi giới thiệu văn hóa, du lịch giữa các địa phương; mời các YouTuber, TikToker nổi tiếng tham gia các tour trải nghiệm, lan tỏa những nét đẹp văn hóa đặc sắc của địa phương.

Tại Lào Cai, Lễ hội hoa lê trắng Si Ma Cai với quy mô cấp huyện được khai mạc từ ngày 15/3 tại xã Quan Hồ Thẩn, kết hợp với giải leo núi đi giữa mùa hoa lê, đi qua những vườn lê đang rộ hoa rực rỡ đã thu hút hàng trăm vận động viên, hàng chục nghìn du khách tham gia.

Còn ở Hà Giang, sau tam giác mạch, mùa du Xuân năm 2025, nhiều địa phương đang tập trung quảng bá hoa đào trên cao nguyên đá để thu hút khách. Trong đó, UBND huyện Quản Bạ phối hợp với doanh nghiệp tổ chức Lễ hội hoa đào đầu tiên với chủ đề "Lung linh sắc đào - Xuân về biên cương" tại xã Cao Mã Pờ trong ngày 15 - 16/3. Đây là khu vực còn bảo tồn lưu giữ được hơn 10ha hoa đào bản địa. Ngay trong năm đầu tiên, Lễ hội thu hút hàng nghìn đoàn khách đến tham quan, chụp ảnh.

Tại tỉnh Tuyên Quang, Lễ hội hương sắc Na Hang gắn liền với hoa lê Hồng Thái được khai mạc từ ngày 8/3. Điểm đến chính của Lễ hội là vườn hoa lê cổ nở trắng xóa các khu vườn, triền đồi ở xã Hồng Thái, đây cũng là địa phương có con đường hoa lê dài nhất Việt Nam được công nhận kỷ lục Guinness.

Ông Nguyễn Trọng Đoan, Phó Chủ tịch UBND huyện Na Hang, cho biết lê là giống cây ăn quả quen thuộc với người dân Hồng Thái, nở hoa đồng loạt vào tháng 3. Hoa có màu trắng tinh khôi, rất đẹp nên từ 3 năm trở lại đây, địa phương này đưa vào khai thác du lịch. Lễ hội hoa lê giúp du lịch Na Hang "bùng nổ" cả về số lượng khách và doanh thu.

"Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện nhiệm kỳ 2021 - 2025 đặt chỉ tiêu phấn đấu đón 350.000 lượt khách vào năm 2025 nhưng đến năm 2024, Na Hang đón 450.000 lượt khách, doanh thu hơn 400 tỉ đồng, cao gấp 3 lần so với năm 2021. Khách đông nhất vẫn là dịp lễ hội hoa lê sau tết Nguyên đán", ông Đoan thông tin.

Nhắc đến du lịch những mùa hoa không thể không nói đến Hà Nội. Điểm khác biệt là những mùa hoa của Hà Nội được trồng, chăm sóc bởi bàn tay con người cho nên mang vẻ đẹp riêng. Tháng 3, hoa sưa nở trắng nhiều tuyến phố và hoa loa kèn - loài hoa tháng 4 - đã nhuộm trắng những khu vườn hay theo những gánh hàng rong xuống phố. Hoa ban tuy định cư ở Hà Nội chưa lâu, nhưng cũng trở thành một đặc sản thu hút du lịch. Tất nhiên, nói đến Hà Nội không thể không nói đến mùa hoa sữa, mùa hoa cúc hoạ mi, những đầm sen bát ngát hay những vườn đào sắc hồng mênh mang...

Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Đặng Hương Giang cho biết: “Hà Nội có lợi thế với nhiều loài hoa, nhiều vùng trồng hoa, nhiều phố hoa… tạo nên những khung cảnh đẹp, hấp dẫn du khách cả ở nội thành và ngoại thành. Hiện tại nhiều địa phương như: Huyện Mê Linh, huyện Ba Vì, quận Tây Hồ… đã khai thác, phát triển du lịch theo mùa hoa đạt kết quả tốt. Thời gian tới, ngành du lịch tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị để khai thác du lịch các mùa hoa gắn kết với những hoạt động, sản phẩm du lịch khác để tạo hiệu quả cao hơn”.

Hạ tầng quá tải

Du lịch bùng nổ theo những mùa hoa giúp người dân địa phương gia tăng nguồn thu từ các loại hình dịch vụ: ăn uống, lưu trú, vận tải… Nhưng các lễ hội này đều có điểm chung là tình trạng quá tải về hạ tầng, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách.

Ông Nguyễn Văn Sáng, Trưởng phòng Văn hóa, khoa học và thông tin huyện Mường La (Sơn La), cho biết mùa hoa sơn tra nở gần 1 tháng, thu hút cả chục nghìn khách đến với địa phương. Thế nhưng khu vực này hiện chỉ có 31 nhà nghỉ và homestay, chỉ đủ phục vụ cho khách nội tỉnh, không đủ chỗ cho các đoàn khách ngoại tỉnh. Kết nối cho khách có chỗ nghỉ ngơi, địa phương phải rà soát, kiểm tra nhà dân, nếu đảm bảo điều kiện lưu trú mới giới thiệu du khách có nhu cầu. "Lễ hội vào giữa tháng 3 nhưng từ đầu tháng, toàn bộ các cơ sở lưu trú đều có khách đặt phòng đến hết mùa hoa", ông Sáng nói.

Cũng theo ông Sáng, để du khách có thêm dịch vụ trải nghiệm, ngoài hoa sơn tra, địa phương này đã khảo sát, phát hiện một số cung đường có thể tổ chức được các giải leo núi; tham quan rừng chè cổ thụ, ngắm hoa đỗ quyên. Trong tháng 4 tới, huyện Mường La và Đoàn công tác của tỉnh Sơn La sẽ khảo sát chi tiết để xúc tiến thu hút đầu tư.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Phó Chủ tịch UBND Thị xã Mộc Châu, phản ánh dù có vài trăm khách sạn, homestay nhưng vào mùa hoa mận, địa phương cũng không đủ phòng nghỉ. Có những ngày cuối tuần, Mộc Châu đón 20.000 khách du lịch, nếu huy động toàn bộ số phòng của Mộc Châu và huyện Vân Hồ liền kề cũng không đủ chỗ.

"Mùa mận vừa qua, có những bản du lịch cộng đồng như Bản Áng, Bản Dọ có ngày đón 3.000 - 4.000 khách. Nhiều homestay có khả năng đón tiếp 40 - 50 người lưu trú. Mộc Châu sẽ tiếp tục phát triển các bản du lịch cộng để giảm tải cho dịch vụ vùng trung tâm", bà Hoa cho hay.

Làm sao để khai thác du lịch mùa hoa một cách bền vững?

Để những “mùa hoa nghìn tỷ” không chỉ là sự bùng nổ nhất thời mà trở thành chiến lược dài hạn, các địa phương cần đầu tư nhiều hơn vào hạ tầng và mở rộng các dịch vụ trải nghiệm.

Một trong những giải pháp quan trọng là phát triển du lịch cộng đồng gắn với mùa hoa. Thay vì chỉ tập trung vào những điểm du lịch trung tâm, các bản làng có thể tham gia vào chuỗi cung ứng dịch vụ, từ lưu trú homestay, hướng dẫn viên địa phương đến những hoạt động trải nghiệm văn hóa như làm bánh, nhuộm vải, nấu rượu truyền thống. Đây cũng là cách giúp du lịch mùa hoa không chỉ mang lại lợi ích cho ngành Du lịch mà còn nâng cao đời sống của chính người dân địa phương.

Bên cạnh đó, cần tận dụng tốt hơn các đặc sản nông sản của địa phương. Một mùa hoa không chỉ là cơ hội để chụp ảnh mà còn là dịp để quảng bá những sản phẩm gắn liền với nó. Chẳng hạn, tam giác mạch không chỉ là loài hoa đẹp mà còn là nguyên liệu sản xuất thực phẩm, từ bánh đến mỳ soba xuất khẩu sang Nhật Bản. Tương tự, hoa mận Mộc Châu có thể gắn với các sản phẩm từ quả mận, hoa lê Na Hang có thể kết hợp với các sản phẩm mật ong, trà thảo mộc.

Ngoài ra, việc quy hoạch du lịch hợp lý cũng đóng vai trò quan trọng. Các địa phương cần có kế hoạch quản lý lượng khách, kiểm soát số lượng xe cộ ra vào các khu du lịch mùa hoa để tránh ùn tắc, bảo vệ cảnh quan và đảm bảo trải nghiệm tốt nhất cho du khách.

Từ một mùa hoa đến một nền du lịch bền vững

Những mùa hoa đang mở ra một hướng đi mới cho du lịch Việt Nam, nơi mà thiên nhiên, văn hóa và kinh tế có thể hòa quyện một cách hài hòa. Nhưng để giữ được sức hút lâu dài, không chỉ dừng lại ở những con số doanh thu kỷ lục, mà quan trọng hơn là cách khai thác sao cho mỗi mùa hoa không chỉ là điểm đến tạm thời mà thực sự trở thành một phần của chiến lược du lịch bền vững.

Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Sơn La Trần Xuân Việt, chia sẻ: “Du lịch sinh thái gắn với trải nghiệm các loại hoa hay tổ chức các lễ hội gắn với loài hoa đang góp phần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch và nâng tầm thương hiệu du lịch Sơn La. Chúng tôi tiếp tục đầu tư, nâng cấp phát triển các dịch vụ gắn với các loài hoa phù hợp với các điều kiện tự nhiên, văn hóa tại các khu, điểm du lịch để tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương”.

Việc các địa phương quan tâm đến trồng, quy hoạch các loài hoa phục vụ cho du lịch là tín hiệu tích cực với “du lịch hoa”. Mặc dù vậy, để du lịch theo mùa hoa trở thành nhóm ngành du lịch, phát huy tối đa tiềm năng thì còn nhiều việc phải làm. Trên thế giới, du lịch ngắm hoa anh đào ở Nhật Bản luôn là cơn sốt; du lịch mùa lá vàng ở Hàn Quốc cũng thu hút khách du lịch không kém, đây là kinh nghiệm mà Việt Nam cần học hỏi.

Phó Chủ tịch Liên chi hội Lữ hành Việt Nam Phùng Quang Thắng cho biết, nhiều quốc gia đã biến những mùa hoa, mùa thay lá thành thương hiệu du lịch mạnh, thu hút đông đảo du khách. Những quốc gia này đều có chiến lược trồng cây theo khu vực và cung cấp các dịch vụ cho khách trải nghiệm, ngắm, chụp ảnh với hoa một cách chuyên nghiệp.

Trong khi đó, du lịch hoa Việt Nam vẫn còn mang tính thời vụ và cần khắc phục nhược điểm này. Còn theo Viện trưởng Viện phát triển du lịch châu Á Phạm Hải Quỳnh, khi phát triển du lịch theo mùa hoa, các địa phương cần quan tâm, bảo đảm việc khai thác, phát triển không ảnh hưởng xấu đến môi trường, cảnh quan và cần phát triển thêm các tour trải nghiệm văn hóa các địa phương để phát triển du lịch theo các mùa hoa một cách bền vững.