Y Pốt (bìa trái) học được cách pha chế truyền thống để giữ hương vị cà phê nguyên chấtQuán cà phê “Ê-đê Café” nằm trong con hẻm nhỏ của đường Mai Hắc Đế, TP. Buôn Ma Thuột ngày cuối tuần khách đông kín. Cầm ly cà phê đưa lên hít hà, nhóm khách ngoại quốc gật đầu lia lịa, chàng thanh niên Ê Đê tươi cười giới thiệu cà phê bằng tiếng Anh một cách lưu loát càng khiến đối tác hài lòng.
Lớn lên trên vùng đất cà phê , từ khi còn nhỏ, Y Pốt đã nuôi dưỡng niềm đam mê chế biến cà phê với mong muốn nâng cao giá trị hạt cà phê mà bà con trong vùng làm ra.
Năm 2013, Y Pốt tốt nghiệp Trường Cao đẳng Y dược Đà Nẵng, học thêm 2 năm chuyên tu, Y Pốt vào TP. Hồ Chí Minh làm việc tại Bệnh viện 175, sau đó về Đăk Lăk tiếp tục theo nghề Y. Ngoài thời gian làm việc, Y Pốt đều tranh thủ tìm hiểu và thực hành cách rang, xay cà phê truyền thống từ chính những người trồng cà phê theo cách dân dã mà xưa nay đồng bào Ê Đê vẫn làm.
Đầu năm 2019, Y Pốt tự lựa chọn quả cà phê từ rẫy nhà mình làm cà phê bột bán trên mạng xã hội. Không ngờ nhận được nhiều sự quan tâm, động viên và khích lệ của mọi người. Y Pốt quyết định khởi nghiệp với cà phê bột rang xay theo phong cách đồng bào Ê Đê. “Công đoạn rang quyết định hương vị của cà phê, suốt quá trình rang phải đều tay, lửa liu riu để giữ được mùi vị tự nhiên mà trái cà phê đã tiếp nhận tinh hoa của đất trời. Tùy khẩu vị, từng độ tuổi mà cho ra sản phẩm với cà phê nâu sậm và nâu đen ở nhiệt độ khác nhau”, Y Pốt cho hay.
Để có đủ nguyên liệu chế biến cà phê bột, ngoài số lượng cà phê gia đình sản xuất được, Y Pốt thu mua cà phê của người dân trên địa bàn với giá cao hơn giá thị trường. Để bảo đảm nguồn nguyên liệu, Y Pốt vận động bà con trong buôn chuyển đổi hình thức canh tác sản xuất cà phê sạch. Nhiều người dân trong buôn đã đồng ý liên kết với Y Pốt để chuyển sang canh tác cà phê theo hướng hữu cơ. Y Pốt quyết định thành lập Công ty TNHH Ê-Đê Café và đến Cục Sở hữu trí tuệ ở Hà Nội ký độc quyền nhãn hiệu kinh doanh dòng sản phẩm nông sản sạch mang nhãn hiệu “Ê-đê Café”.
Từ 1ha cà phê của gia đình, nay Y Pốt đã liên kết với bà con mở rộng vùng nguyên liệu với diện tích hơn 25ha cà phê robusta và hơn 10ha cà phê Arabica ở tỉnh Lâm Đồng. Để tìm đầu ra, Y Pốt đã tham gia các triển lãm, hội chợ và sự kiện về nông sản hữu cơ, giới thiệu sản phẩm trên các kênh trực tuyến, phân phối qua các đại lý, công ty rang xay cà phê... Một số công ty ở Nhật Bản, các nước Trung Đông cũng đã cử đại diện đến tận nơi tìm hiểu, khảo sát và đặt vấn đề thu mua và hợp tác phát triển cà phê hữu cơ để xuất khẩu.
“Rất nhiều khách hàng đến từ các nước Hà Lan, Singapore, Malaysia, Mông Cổ thích thú hương vị cà phê Ê Đê và đến tận nơi mua về nước, có những khách hàng mua vài trăm ký. Mình đã ký hết hợp đồng với một công ty đối tác ở Malaysia để cung cấp cà phê bột rang xay thủ công. Dự kiến cuối năm nay, lô hàng đầu tiên sẽ xuất khẩu sang nước bạn”, Y Pốt cho biết.
