Học Bác từ việc gần dân

Ngay từ những năm đầu hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò quyết định của Nhân dân nói chung, đối với đồng bào dân tộc có đạo nói riêng trong sự nghiệp giải phóng và xây dựng đất nước. Người căn dặn: “Các dân tộc thiểu số tuy ít người hơn nhưng đều là anh em ruột thịt một nhà. Phải đoàn kết chặt chẽ như con một nhà”.

Đối với tín ngưỡng, tôn giáo, Người luôn nhất quán quan điểm tôn trọng tự do tín ngưỡng, coi đồng bào có đạo là bộ phận không thể tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam: “Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận Nhân dân. Đồng bào theo đạo cũng là công dân nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”.

Phong cách gần dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh được thể hiện sinh động và nhất quán trong đời sống và hoạt động thực tiễn. Từ lối sống giản dị đến việc thường xuyên thăm hỏi đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, gặp gỡ chức sắc tôn giáo và người lao động nghèo, Người luôn trực tiếp lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, đồng thời yêu cầu cán bộ làm công tác dân tộc - tôn giáo phải thật sự “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”, bám sát cơ sở để nắm chắc tình hình, xử lý đúng và trúng các vấn đề nảy sinh, qua đó củng cố niềm tin và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Với đặc điểm là quốc gia đa dân tộc, đa tôn giáo, gồm 54 dân tộc anh em, 16 tôn giáo chính với gần 28 triệu tín đồ và hơn 95% người dân có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo, Việt Nam xác định công tác dân tộc - tôn giáo là lĩnh vực chiến lược, gắn trực tiếp với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ổn định chính trị - xã hội. Quán triệt sâu sắc lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì hại cho dân phải hết sức tránh”, các chủ trương, chính sách về dân tộc - tôn giáo ngày càng hướng mạnh về cơ sở, lấy quyền, lợi ích chính đáng, sự hài lòng và niềm tin của đồng bào làm thước đo hiệu quả.

Trên thực tế, việc thấm nhuần và vận dụng bài học gần dân vào công tác dân tộc - tôn giáo thời gian qua đã mang lại những kết quả tích cực và toàn diện. Đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số tiếp tục được cải thiện, với tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm xuống 1,3% năm 2025. Quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được bảo đảm, thể hiện qua hơn 50.000 hoạt động tôn giáo, lễ hội được tổ chức hợp pháp trong năm và việc trên 95% số xã, phường có cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo, tạo điều kiện để đồng bào có đạo thực hành tín ngưỡng và sống “tốt đời, đẹp đạo”. Các kết quả này đã góp phần củng cố kỷ cương, thúc đẩy đồng thuận xã hội và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc.

Từ phong cách “gần dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh có thể rút ra bài học lớn đối với công tác dân tộc - tôn giáo hiện nay. Một là, lấy Nhân dân làm gốc, coi đồng bào các dân tộc, các tôn giáo là chủ thể của mọi chủ trương, chính sách. Hai là, tôn trọng sự khác biệt về văn hóa, tín ngưỡng trên nền tảng đoàn kết thống nhất, kiên trì đối thoại, thuyết phục, phát huy các giá trị chung như yêu nước, nhân ái, hướng thiện để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Ba là, bám sát cơ sở, quản lý xã hội bằng niềm tin và trách nhiệm, kết hợp hài hòa giữa vận động, thuyết phục với đấu tranh kiên quyết trước mọi hành vi lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ, chống phá, qua đó xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.

Trong bối cảnh hiện nay, công tác dân tộc - tôn giáo đứng trước cả thời cơ và thách thức, đặc biệt là trước những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Chúng thường xuyên lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để xuyên tạc đường lối, chính sách, kích động tư tưởng chia rẽ, nhằm phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Chính trong hoàn cảnh phức tạp ấy, bài học “gần dân” của Chủ tịch Hồ Chí Minh càng thể hiện rõ giá trị thời sự và sâu sắc, trở thành phương châm hành động xuyên suốt. 

Để phát huy hiệu quả bài học gần dân trong tình hình mới, ngoài việc tiếp tục thực hiện tốt các chính sách, cần đẩy mạnh công tác cơ sở, tăng cường đối thoại, lắng nghe và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng của đồng bào các dân tộc, tín đồ các tôn giáo. Cùng với đó đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động, giúp người dân nhận diện rõ và tăng cường "sức đề kháng" trước các luận điệu xuyên tạc, thông tin xấu độc. Cần phát huy mạnh mẽ vai trò "cầu nối" quan trọng của già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc và Người có uy tín trong cộng đồng,...

Thấu suốt tư tưởng "Đồng bào lương giáo đoàn kết, các dân tộc bình đẳng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh, học tập phong cách "gần dân" của Người trong công tác dân tộc - tôn giáo chính là nắm vững triết lý lấy dân làm gốc. Đó là chìa khóa để thấu hiểu nguyện vọng chính đáng của đồng bào và tín đồ, từ đó xây dựng chính sách đúng đắn, vun đắp niềm tin và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bài học này mãi là nền tảng cốt lõi, góp phần giữ vững ổn định và thúc đẩy phát triển bền vững đất nước trong Kỷ nguyên mới.