Tiết mục văn nghệ khai mạc Lễ hội Mường Ca Da Dự lễ khai mạc có bà Cao Thị Xuân, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành, lãnh đạo các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cùng đông đảo Nhân dân, du khách. Đặc biệt, sự kiện còn có sự hiện diện của đoàn đại biểu huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn, Nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Điểm nhấn của đêm khai mạc là chương trình nghệ thuật tái hiện không gian văn hóa truyền thống Mường Ca Da, ca ngợi quê hương, đất nước, con người. Lần đầu tiên trong khuôn khổ lễ hội, màn bắn pháo hoa rực rỡ được tổ chức, thắp sáng không gian núi rừng, mang đến niềm vui, sự phấn khởi cho Nhân dân.
Nghi lễ rước kiệu trong Lễ hội Mường Ca Da.Lễ hội Mường Ca Da được tổ chức nhằm tưởng nhớ công lao của Thượng tướng Lò Khằm Ban – người có công lớn cùng vua Lê Thái Tổ đánh đuổi giặc Minh. Sau khi đất nước thanh bình, ông chọn Mường Ca Da làm nơi lập thái ấp, khai khẩn ruộng nương, xây dựng bản mường, củng cố vùng biên.
Khi Tướng quân Lò Khằm Ban qua đời, Nhân dân lập đền thờ và dựng bia đá ghi công. Năm 2002, di tích lịch sử – văn hóa bia ký Lò Khằm Ban được công nhận là Di tích cấp tỉnh, trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của cộng đồng địa phương.
Ông Hà Văn Thìn, người dân thôn Khằm, chia sẻ: “Di tích lịch sử bia ký Lò Khằm Ban là điểm tựa tinh thần của Nhân dân Mường Ca Da. Việc tổ chức lễ hội không chỉ để tưởng nhớ tiền nhân mà còn nhắc nhở thế hệ trẻ gìn giữ truyền thống, bảo vệ không gian văn hóa của cha ông”.
Các trò chơi, trò diễn văn nghệ dân gian tại Lễ hội Mường Ca Da.Trải qua nhiều biến thiên lịch sử, Lễ hội Mường Ca Da từng có thời gian gián đoạn, nhưng đã được phục dựng từ năm 2008 và duy trì định kỳ. Đến năm 2019, lễ hội chính thức được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, khẳng định giá trị lịch sử – văn hóa đặc sắc.
Phần lễ diễn ra trang nghiêm với các nghi thức truyền thống như lễ mộc dục, dâng hương, rước kiệu từ Đền thờ danh tướng Lò Khằm Ban, cùng các nghi lễ “Xên Mường”, “Tay ắm oóc” mang đậm tín ngưỡng của đồng bào Thái.
Phần hội sôi nổi với nhiều hoạt động, như: Tung còn, bắn nỏ, đẩy gậy, khua luống, trống chiêng, thi gói bánh ú, trình diễn trang phục truyền thống… Không gian lễ hội còn hấp dẫn với các gian hàng ẩm thực, nông sản địa phương.
Không chỉ mang ý nghĩa văn hóa – tâm linh, Lễ hội Mường Ca Da còn mở ra cơ hội phát triển du lịch cộng đồng cho địa phương.
Ông Phạm Quang Dũng, Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội xã Hồi Xuân, cho biết: Địa phương đặt mục tiêu đến năm 2030 đón khoảng 5.000 lượt khách, phát triển hệ thống lưu trú cộng đồng, duy trì các đội văn nghệ và khôi phục nghề truyền thống.
Hội thi gói bánh ú truyền thống của đồng bào dân tộc Thái tại Lễ hội Mường Ca Da.Ghi nhận tại lễ hội, nhiều du khách bày tỏ ấn tượng. Chị Nguyễn Thị Minh, du khách đến từ Phú Thọ chia sẻ: “Tôi ấn tượng nhất là không khí lễ hội và màn pháo hoa giữa núi rừng. Vừa hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc truyền thống rất rõ nét”.
Từ một vùng mường cổ nơi miền biên viễn, Lễ hội Mường Ca Da đang từng bước khẳng định vị thế là điểm hẹn văn hóa – du lịch đặc sắc. Những giá trị lịch sử được gìn giữ và lan tỏa, trở thành nền tảng quan trọng để phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS ở vùng cao xứ Thanh.
