Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phóng sự

Miền Tây xứ Nghệ - Những chuyện buồn hôn nhân: Cơ hội tuổi trẻ bị đánh cắp (Bài 2)

Thọ Đào - Nguyễn Thanh - 19:37, 22/03/2023

Nhiều bạn trẻ, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã chẳng thể vượt lên chính mình, chẳng thể vượt qua hủ tục… vội vã làm vợ, làm chồng khi chưa đủ tuổi. Cuộc hôn nhân chưa được pháp luật công nhận dường như đang “trói buộc” ước mơ, khát vọng, cơ hội của họ trước ngưỡng cửa cuộc đời.

Lầu Y Là – nữ sinh thoát khỏi cảnh bắt vợ để trở thành một sinh viên trường Y
Lầu Y Là là nữ sinh dũng cảm thoát khỏi cảnh bắt vợ để hoàn thành ước mơ trở thành sinh viên trường Y

Cô gái dũng cảm bước qua hủ tục

Thực tế hiện nay, phần lớn các trường hợp tảo hôn đều dựa trên tinh thần tự nguyện. Những trường hợp bị ép buộc thường rất ít. Câu chuyện về cô gái Lầu Y Là (22 tuổi) là ví dụ sống động của tinh thần dũng cảm chống lại hủ tục để đeo đuổi ước mơ.

Y Là hiện đang là sinh viên năm thứ 3 của trường Đại học y khoa Vinh. Đó là cô gái có khuôn mặt thanh tú, nhanh nhẹn và học giỏi. Cách đây đúng 7 năm, nếu không dũng cảm và nhanh trí, chắc bây giờ em đã là vợ, là mẹ.

Nhắc lại chuyện này, Lầu Y Là vẫn chưa hết bàng hoàng. Em kể: Chiều tối một ngày đầu năm mới 2016, chú em, ông Lầu Bá Rê trú ở bản Liên Sơn có tổ chức lễ cúng và mời em sang dự. Đang băn khoăn vì phải đi bộ hơi xa mà em lại cần về sớm để kịp học bài thì hai thanh niên ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi) lên tiếng: “Lên xe anh chở, đằng nào anh cũng về đường ấy luôn”.

Thế là Y Là lên xe của hai thanh niên vừa quen nhờ họ chở đi. Nhưng khi đã chở em qua khỏi nhà ông chú Lầu Bá Rê, họ vẫn không chịu dừng xe mặc cho em hết lời năn nỉ. Biết là mình sẽ bị bắt về làm vợ, Y Là rơi vào trạng thái hoảng loạn. Xe qua chừng mấy trăm mét, đến khu vực thác Nậm Càn do đường khó đi nên hai thanh niên chạy chậm lại, em nhanh trí nhảy xuống khỏi xe và ngã xuống đường. Mặc cho mặt và đầu gối bị chảy máu, giữa đêm tối, em kêu gào nhờ người giúp đỡ.

 “Cũng may, lúc ấy có chú bộ đội Biên phòng đi ngang, em liền kể lại sự việc và được chú ấy giải thoát đưa trở về nhà”, Y Là kể lại.

Trò chuyện về chuyện của em Là, thầy Nguyễn Đức Phương, giáo viên Chủ nhiệm của em xác nhận: Sau vụ việc đó, em Là phải nghỉ học mất mấy ngày vừa để chăm sóc vết thương ở mặt và chân vừa để ổn định lại tinh thần. Chúng tôi cũng thường xuyên đến động viên để em tiếp tục theo đuổi con đường học tập.

Sau khi ổn định tinh thần, Lầu Y Là tiếp tục đến lớp, trở thành học sinh ở xã vùng cao đầu tiên đạt học sinh giỏi cấp tỉnh; đồng thời thi đậu vào trường PTDT nội trú tỉnh với số điểm cao. Chia sẻ tới những bạn trẻ, Lầu Y Là nói: Con đường phía trước còn dài, chỉ có tuổi học trò là tuổi đẹp nhất, đừng nên bỏ học để lấy vợ, lấy chồng sớm. Hãy theo đuổi con đường học tập để biến ước mơ của mình thành sự thật.

Lầu Y Là chỉ là một ví dụ. Nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ, đã và đang có những bạn trẻ bằng cách này hay cách khác vượt qua hủ tục bắt vợ, vượt qua những định kiến xã hội. 

Tuy nhiên, ở miền Tây xứ Nghệ, những đám cưới được tổ chức chóng vánh, với hình ảnh cô dâu chú rể thì “vắt mũi chưa sạch”, chưa được pháp luật công nhận vì chưa đủ tuổi quy định. Ấy là câu chuyện buồn đang diễn ra và chưa biết khi nào kết thúc.

Học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống xem những thông tin trong buổi tuyên truyền nạn tảo hôn
Tăng cường công tác tuyên truyền cho học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống về hệ lụy từ tảo hôn

Cơ hội bị đánh cắp

Theo thống kê của Phòng GD&ĐT Kỳ Sơn (Nghệ An) sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2023, trên địa bàn hiện có 154 học sinh nghỉ học. Trong đó, nhiều nhất là những trường chiếm phần lớn học sinh người Mông như: Trường PTDTBT THCS Na Ngoi nghỉ học 21 em, Trường PTDT Bán trú THCS Mường Lống nghỉ học 20 em, Trường PTDT Bán trú THCS Nậm Típ nghỉ học 18 em… Đáng chú ý, 57 em trong số này bỏ học để lấy vợ, lấy chồng.

57 em, 57 cuộc đời, 57 số phận nhưng hẳn là chung ước mơ được học hành đầy đủ, có việc làm để thoát khỏi cuộc sống khó khăn còn đeo đuổi nơi bản làng. Chỉ mới tính từ ra tết 2023 thôi đã những 57 em bỏ học lấy vợ, lấy chồng rồi. Một con số đầy nhói buốt.

Những học sinh nghỉ học lập gia đình, rất ít em được trở lại mái trường tiếp tục học tập. Đa phần các em phải chịu cảnh vất vả, khó nhọc của một cuộc hôn nhân chóng vánh và quá sớm. Điều đó cho thấy, cơ hội đổi đời, cơ hội để vượt lên thoát khỏi cuộc sống khó khăn vất vả thực tại là điều không dễ dàng. 

Còn với những em bỏ học đi làm khi chưa đủ tuổi, tiềm ẩn nhiều hệ lụy và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khi không có hợp đồng lao động; hoặc không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật khi ký kết hợp đồng lao động. 

Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn
Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn

Ông Lê Hồng Lập, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Kỳ Sơn cho biết, từ tình trạng học sinh bỏ học có thể nhìn thấy vấn đề nhức nhối về lao động trẻ em và tảo hôn. 

Bỏ học lập gia đình, đồng nghĩa với việc không được học hành đầy đủ. Những người trẻ đang đối mặt với tương lai mờ mịt, vất vả phía trước. Lập gia đình khi chưa đủ tuổi, là “trăm thứ” chưa đủ “giáng” xuống đôi vợ chồng trẻ: chưa đủ sức khỏe, chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm… Chính những yếu tố này đang vô tình cướp mất cơ hội trước ngưỡng cửa cuộc đời của những người trẻ “ăn chưa no đã lo làm… vợ”.

Ai đánh cắp cơ hội của những người trẻ?! Chính bản thân những người trẻ, gia đình và định kiến của cộng đồng, là những tác nhân làm cho những người trẻ vuột mất cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn, đỡ vất vả hơn, được học hành đầy đủ và có nhận thức đúng đắn hơn… Đâu là giải pháp cho thực tế đáng buồn này?

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Theo dấu chân người Cờ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Huyền ảo những gam màu văn hóa (Kỳ 2)

Theo dấu chân người Cờ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Huyền ảo những gam màu văn hóa (Kỳ 2)

Được cùng ăn, cùng ở, cùng làm việc, cùng tiếng nói và cùng chung bếp lửa với đồng bào dân tộc Cờ Lao khiến chúng tôi nhận ra: Người Cờ Lao luôn sâu sắc trong đời sống tín ngưỡng; cẩn trọng trong gìn giữ phong tục; “giàu có” với những làn điệu dân ca; khéo léo trong từng đường kim mũi chỉ và tinh tế trong cách phối màu bộ trang phục truyền thống vẫn được sử dụng hằng ngày… Tất cả hòa quyện lại, tạo nên một bức tranh văn hóa vừa huyền ảo vừa rực rỡ - rực rỡ hơn cả sắc hoa Đỗ Quyên đang mùa bung nở trên đỉnh Tây Côn Lĩnh.
Tin nổi bật trang chủ
Theo dấu chân người Cờ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Mở lối giữa đại ngàn (Kỳ 1)

Theo dấu chân người Cờ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Mở lối giữa đại ngàn (Kỳ 1)

“Người thương ơi, nếu có nhớ đến em, hãy lên đỉnh núi cao nhất của dãy Tây Côn Lĩnh, sẽ gặp em trong muôn ngàn sắc hoa của núi rừng quê hương…”. Chúng tôi xin mượn lời dân ca cổ ấy để mở đầu câu chuyện về người Cờ Lao đỏ, những người vẫn lưu giữ trong mình dấu ấn của hành trình dựng làng, hình thành cộng đồng qua nhiều thế hệ. Bao dấu tích ấy, qua thời gian, dù có như sương phủ, mờ ảo nhưng chưa từng biến mất!
Thứ trưởng Y Thông thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer tại Cà Mau

Thứ trưởng Y Thông thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây đồng bào Khmer tại Cà Mau

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - Như Tâm - 21:10, 10/04/2026
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông ân cần thăm hỏi sức khỏe, đời sống của các vị Hòa thượng, Thượng tọa, Đại đức, sư sãi cùng đồng bào Khmer; đồng thời gửi lời chúc năm mới an khang, thịnh vượng, vui tươi, đoàn kết, an toàn, tiết kiệm.
An Giang: Ấm tình quân - dân nơi biên giới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

An Giang: Ấm tình quân - dân nơi biên giới dịp Tết Chôl Chnăm Thmây

Tin tức - Như Tâm - 19:57, 10/04/2026
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, từ ngày 7 - 10/4, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang đã tổ chức nhiều Đoàn công tác đến thăm, tặng quà các cơ quan, cơ sở tôn giáo và Người có uy tín trên khu vực biên giới.
Gia Lai: Phát hiện 4 người trong gia đình tử vong do cháy nhà

Gia Lai: Phát hiện 4 người trong gia đình tử vong do cháy nhà

Pháp luật - T.Nhân-H.Trường - 19:20, 10/04/2026
Chiều 10/4, lãnh đạo UBND xã Cát Tiến (tỉnh Gia Lai), xác nhận: Chính quyền địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng có liên quan xác minh, làm rõ vụ 4 người trong cùng một gia đình tử vong tại địa phương.
Vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam - Lào - Campuchia

Vun đắp tình hữu nghị giữa Việt Nam - Lào - Campuchia

Tin tức - Như Tâm - Tào Đạt - 19:20, 10/04/2026
Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và Bunpimay năm 2026, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức họp mặt sinh viên Lào, Campuchia và cán bộ Đoàn - Hội - Đội là người dân tộc Khmer, góp phần thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa thanh niên ba nước.
“Chạy giữa thủ phủ cà phê” gây quỹ an sinh xã hội

“Chạy giữa thủ phủ cà phê” gây quỹ an sinh xã hội

Thể thao - Lê Hường - 19:07, 10/04/2026
Ngày 10/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk tổ chức họp báo công bố Giải chạy bộ Buôn Ma Thuột Robusta Half Marathon 2026 với chủ đề “Chạy giữa thủ phủ cà phê”.
Đưa tiếng mẹ đẻ vào tiết học để văn hóa dân tộc mãi trường tồn

Đưa tiếng mẹ đẻ vào tiết học để văn hóa dân tộc mãi trường tồn

Trong không gian tĩnh lặng của buổi sớm mai, tiếng học bài của các em học sinh người Ba Na tại Điểm trường làng Kon Ktu, xã Đăk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi lại vang lên, len lỏi qua từng nếp nhà sàn. Nơi đây không chỉ dạy những con chữ, tiếng nói phổ thông, mà còn dạy con chữ, tiếng nói của người Ba Na.
Bộ đội Đà Nẵng đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng trường nội trú biên giới

Bộ đội Đà Nẵng đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng trường nội trú biên giới

Giáo dục dân tộc - H.Trường - T.Nhân - 19:04, 10/04/2026
Ngày 10/4, gần 250 cán bộ, chiến sĩ, lực lượng dân quân thường trực (Bộ Chỉ huy quân sự TP. Đà Nẵng) đồng loạt ra quân hỗ trợ xây dựng các trường nội trú khu vực biên giới trên đất liền ở TP. Đà Nẵng.
Hòa thượng Thích Quảng Hà tái cử Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình

Hòa thượng Thích Quảng Hà tái cử Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Ninh Bình

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 17:24, 10/04/2026
Trong hai ngày 9 - 10/4, Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Ninh Bình lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 diễn ra trọng thể tại Thiền viện Trúc Lâm Thiên Trường (phường Nam Định), với hơn 600 đại biểu là chư tôn đức giáo phẩm, Tăng Ni, cư sĩ cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương tham dự.
Xã đầu tiên trên cả nước cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh

Xã đầu tiên trên cả nước cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh

Giáo dục - H.Trường - T.Nhân - 16:41, 10/04/2026
Ngày 10/4, UBND xã Hòa Vang (TP. Đà Nẵng) tổ chức hội nghị công bố quyết định triển khai chính sách cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh trên địa bàn.
Đắk Lắk: Hội sách thu hút giới trẻ

Đắk Lắk: Hội sách thu hút giới trẻ

Xã hội - Lê Hường - 16:25, 10/04/2026
Ngày 10/4, tỉnh Đắk Lắk tổ chức khai mạc Ngày hội Sách và Văn hóa đọc lần thứ V năm 2026. Sự kiện không chỉ tôn vinh giá trị của sách, mà còn khẳng định vai trò quan trọng của văn hóa đọc trong việc nâng cao tri thức, kỹ năng, phát triển tư duy và bồi dưỡng nhân cách con người.
An Giang: Tăng cường chăm lo đời sống đồng bào Khmer, thúc đẩy phát triển bền vững

An Giang: Tăng cường chăm lo đời sống đồng bào Khmer, thúc đẩy phát triển bền vững

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Như Tâm - 15:16, 10/04/2026
Ngày 10/4, tại phường Rạch Giá (An Giang) Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh An Giang tổ chức họp mặt mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, với sự tham dự của hơn 700 đại biểu là cán bộ, công chức, viên chức, chiến sĩ lực lượng vũ trang đương chức, nghỉ hưu, Người có uy tín, chức sắc tôn giáo là người dân tộc Khmer.