Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phóng sự

Miền Tây xứ Nghệ - Những chuyện buồn hôn nhân: Cơ hội tuổi trẻ bị đánh cắp (Bài 2)

Thọ Đào - Nguyễn Thanh - 19:37, 22/03/2023

Nhiều bạn trẻ, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã chẳng thể vượt lên chính mình, chẳng thể vượt qua hủ tục… vội vã làm vợ, làm chồng khi chưa đủ tuổi. Cuộc hôn nhân chưa được pháp luật công nhận dường như đang “trói buộc” ước mơ, khát vọng, cơ hội của họ trước ngưỡng cửa cuộc đời.

Lầu Y Là – nữ sinh thoát khỏi cảnh bắt vợ để trở thành một sinh viên trường Y
Lầu Y Là là nữ sinh dũng cảm thoát khỏi cảnh bắt vợ để hoàn thành ước mơ trở thành sinh viên trường Y

Cô gái dũng cảm bước qua hủ tục

Thực tế hiện nay, phần lớn các trường hợp tảo hôn đều dựa trên tinh thần tự nguyện. Những trường hợp bị ép buộc thường rất ít. Câu chuyện về cô gái Lầu Y Là (22 tuổi) là ví dụ sống động của tinh thần dũng cảm chống lại hủ tục để đeo đuổi ước mơ.

Y Là hiện đang là sinh viên năm thứ 3 của trường Đại học y khoa Vinh. Đó là cô gái có khuôn mặt thanh tú, nhanh nhẹn và học giỏi. Cách đây đúng 7 năm, nếu không dũng cảm và nhanh trí, chắc bây giờ em đã là vợ, là mẹ.

Nhắc lại chuyện này, Lầu Y Là vẫn chưa hết bàng hoàng. Em kể: Chiều tối một ngày đầu năm mới 2016, chú em, ông Lầu Bá Rê trú ở bản Liên Sơn có tổ chức lễ cúng và mời em sang dự. Đang băn khoăn vì phải đi bộ hơi xa mà em lại cần về sớm để kịp học bài thì hai thanh niên ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi) lên tiếng: “Lên xe anh chở, đằng nào anh cũng về đường ấy luôn”.

Thế là Y Là lên xe của hai thanh niên vừa quen nhờ họ chở đi. Nhưng khi đã chở em qua khỏi nhà ông chú Lầu Bá Rê, họ vẫn không chịu dừng xe mặc cho em hết lời năn nỉ. Biết là mình sẽ bị bắt về làm vợ, Y Là rơi vào trạng thái hoảng loạn. Xe qua chừng mấy trăm mét, đến khu vực thác Nậm Càn do đường khó đi nên hai thanh niên chạy chậm lại, em nhanh trí nhảy xuống khỏi xe và ngã xuống đường. Mặc cho mặt và đầu gối bị chảy máu, giữa đêm tối, em kêu gào nhờ người giúp đỡ.

 “Cũng may, lúc ấy có chú bộ đội Biên phòng đi ngang, em liền kể lại sự việc và được chú ấy giải thoát đưa trở về nhà”, Y Là kể lại.

Trò chuyện về chuyện của em Là, thầy Nguyễn Đức Phương, giáo viên Chủ nhiệm của em xác nhận: Sau vụ việc đó, em Là phải nghỉ học mất mấy ngày vừa để chăm sóc vết thương ở mặt và chân vừa để ổn định lại tinh thần. Chúng tôi cũng thường xuyên đến động viên để em tiếp tục theo đuổi con đường học tập.

Sau khi ổn định tinh thần, Lầu Y Là tiếp tục đến lớp, trở thành học sinh ở xã vùng cao đầu tiên đạt học sinh giỏi cấp tỉnh; đồng thời thi đậu vào trường PTDT nội trú tỉnh với số điểm cao. Chia sẻ tới những bạn trẻ, Lầu Y Là nói: Con đường phía trước còn dài, chỉ có tuổi học trò là tuổi đẹp nhất, đừng nên bỏ học để lấy vợ, lấy chồng sớm. Hãy theo đuổi con đường học tập để biến ước mơ của mình thành sự thật.

Lầu Y Là chỉ là một ví dụ. Nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ, đã và đang có những bạn trẻ bằng cách này hay cách khác vượt qua hủ tục bắt vợ, vượt qua những định kiến xã hội. 

Tuy nhiên, ở miền Tây xứ Nghệ, những đám cưới được tổ chức chóng vánh, với hình ảnh cô dâu chú rể thì “vắt mũi chưa sạch”, chưa được pháp luật công nhận vì chưa đủ tuổi quy định. Ấy là câu chuyện buồn đang diễn ra và chưa biết khi nào kết thúc.

Học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống xem những thông tin trong buổi tuyên truyền nạn tảo hôn
Tăng cường công tác tuyên truyền cho học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống về hệ lụy từ tảo hôn

Cơ hội bị đánh cắp

Theo thống kê của Phòng GD&ĐT Kỳ Sơn (Nghệ An) sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2023, trên địa bàn hiện có 154 học sinh nghỉ học. Trong đó, nhiều nhất là những trường chiếm phần lớn học sinh người Mông như: Trường PTDTBT THCS Na Ngoi nghỉ học 21 em, Trường PTDT Bán trú THCS Mường Lống nghỉ học 20 em, Trường PTDT Bán trú THCS Nậm Típ nghỉ học 18 em… Đáng chú ý, 57 em trong số này bỏ học để lấy vợ, lấy chồng.

57 em, 57 cuộc đời, 57 số phận nhưng hẳn là chung ước mơ được học hành đầy đủ, có việc làm để thoát khỏi cuộc sống khó khăn còn đeo đuổi nơi bản làng. Chỉ mới tính từ ra tết 2023 thôi đã những 57 em bỏ học lấy vợ, lấy chồng rồi. Một con số đầy nhói buốt.

Những học sinh nghỉ học lập gia đình, rất ít em được trở lại mái trường tiếp tục học tập. Đa phần các em phải chịu cảnh vất vả, khó nhọc của một cuộc hôn nhân chóng vánh và quá sớm. Điều đó cho thấy, cơ hội đổi đời, cơ hội để vượt lên thoát khỏi cuộc sống khó khăn vất vả thực tại là điều không dễ dàng. 

Còn với những em bỏ học đi làm khi chưa đủ tuổi, tiềm ẩn nhiều hệ lụy và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khi không có hợp đồng lao động; hoặc không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật khi ký kết hợp đồng lao động. 

Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn
Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn

Ông Lê Hồng Lập, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Kỳ Sơn cho biết, từ tình trạng học sinh bỏ học có thể nhìn thấy vấn đề nhức nhối về lao động trẻ em và tảo hôn. 

Bỏ học lập gia đình, đồng nghĩa với việc không được học hành đầy đủ. Những người trẻ đang đối mặt với tương lai mờ mịt, vất vả phía trước. Lập gia đình khi chưa đủ tuổi, là “trăm thứ” chưa đủ “giáng” xuống đôi vợ chồng trẻ: chưa đủ sức khỏe, chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm… Chính những yếu tố này đang vô tình cướp mất cơ hội trước ngưỡng cửa cuộc đời của những người trẻ “ăn chưa no đã lo làm… vợ”.

Ai đánh cắp cơ hội của những người trẻ?! Chính bản thân những người trẻ, gia đình và định kiến của cộng đồng, là những tác nhân làm cho những người trẻ vuột mất cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn, đỡ vất vả hơn, được học hành đầy đủ và có nhận thức đúng đắn hơn… Đâu là giải pháp cho thực tế đáng buồn này?

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tết của những người ở lại

Tết của những người ở lại

Ở vùng cao Quảng Ninh, Tết là sợi dây nối quá khứ và hiện tại. Khi lớp trẻ rời quê lên phố mưu sinh, những người ở lại đang thầm lặng trao truyền, giữ hơi ấm Tết.
Tin nổi bật trang chủ
Dấu ấn Chương trình MTQG 1719 trên những bản làng

Dấu ấn Chương trình MTQG 1719 trên những bản làng

Sau 5 năm triển khai, dấu ấn Chương trình MTQG 1719 đã hiện diện ở khắp các bản làng vùng đồng bào DTTS và miền núi, tạo chuyển biến rõ nét từ hạ tầng, sinh kế đến đời sống của hàng triệu đồng bào. Đến nay, 6/9 nhóm mục tiêu cơ bản hoàn thành hoặc vượt kế hoạch; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 3,4% mỗi năm; thu nhập bình quân người DTTS ước đạt 45,9 triệu đồng, tăng 3,3 lần so với năm 2020… Đây là nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Đà Nẵng phát động thi công 6 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Đà Nẵng phát động thi công 6 trường nội trú liên cấp tại các xã biên giới

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 21:03, 24/02/2026
Ngày 24/2, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Trần Anh Tuấn cùng đoàn công tác đã phát động ra quân thi công đầu năm dự án Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học – Trung học cơ sở tại 6 xã biên giới đất liền của thành phố.
Công nhận Lễ hội Tết Doi của người Mường xã Thu Cúc là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Công nhận Lễ hội Tết Doi của người Mường xã Thu Cúc là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Thời sự - Minh Thu - 20:40, 24/02/2026
Ngày 24/2, tại xã Thu Cúc, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội Tết Doi của người Mường xã Thu Cúc.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là tài sản quý báu và vô giá của đất nước

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là tài sản quý báu và vô giá của đất nước

Thời sự - Hoàng Quý - 20:30, 24/02/2026
Chiều 24/2, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cùng đoàn công tác của Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã đến thăm, chúc Tết Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam (thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học Xã hội Việt Nam).
Thủ tướng: Bảo đảm tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính ngân hàng, không để ai bị bỏ lại phía sau

Thủ tướng: Bảo đảm tiếp cận bình đẳng các dịch vụ tài chính ngân hàng, không để ai bị bỏ lại phía sau

Thời sự - PV - 19:51, 24/02/2026
Chiều 24/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tài chính toàn diện, chủ trì Phiên họp lần thứ ba của Ban Chỉ đạo, tập trung cho ý kiến về Báo cáo tổng kết việc thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020-2025 và dự thảo Chiến lược giai đoạn 2026-2030.
Hiện thực hóa phương châm pháp luật phải đi trước, mở đường đổi mới sáng tạo

Hiện thực hóa phương châm pháp luật phải đi trước, mở đường đổi mới sáng tạo

Thời sự - PV - 19:38, 24/02/2026
Chiều 24/2, tại trụ sở Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đến dự Lễ giới thiệu bộ sách luật được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10.
Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Rực rỡ đường cờ Tổ quốc nơi biên cương

Những ngày Tết, đồng bào DTTS Gia Lai đang lan tỏa tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và niềm tin tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng bằng những đường cờ Tổ quốc rực rỡ khắp biên cương.
Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại diện các nhà khoa học tiêu biểu lĩnh vực y tế

Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại diện các nhà khoa học tiêu biểu lĩnh vực y tế

Thời sự - PV - 18:47, 24/02/2026
Chiều 24/2, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính gặp mặt đại diện các nhà khoa học tiêu biểu lĩnh vực y tế và Giám đốc các bệnh viện trung ương nhân dịp 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2). Cùng dự có Phó Thủ tướng Lê Thành Long.
Người Mường mở hội hạ nêu tại ngôi đình tọa lạc giữa cánh đồng

Người Mường mở hội hạ nêu tại ngôi đình tọa lạc giữa cánh đồng

Sắc màu 54 - Lê Hường - 17:21, 24/02/2026
Ngày 24/2 (tức mùng 8 tháng Giêng) cộng đồng người Mường ở phường Tân Lập, tỉnh Đắk Lắk tổ chức Lễ khai hạ (lễ hạ nêu) tại đình Lạc Sơn tọa lạc giữa cánh đồng. Không chỉ đánh dấu thời khắc xuống đồng mở đầu mùa vụ mới, Lễ khai hạ còn gửi gắm ước vọng quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Tạo điểm tựa sinh kế, mở lối thoát nghèo cho đồng bào DTTS

Tạo điểm tựa sinh kế, mở lối thoát nghèo cho đồng bào DTTS

Dân tộc - Tôn giáo - Vũ Mừng - 15:44, 24/02/2026
Những ngày đầu Xuân mới, khắp các thôn bản ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang rộn ràng không khí lao động, sản xuất. Từ nguồn lực của các chương trình, dự án, chính sách dân tộc, cụ thể là nguồn lực từ Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) Giảm nghèo bền vững, nhiều hộ dân đã có thêm điểm tựa để vươn lên, mở ra một mùa Xuân mới đầy hy vọng.
Quốc hội phải đi đầu trong vấn đề chuyển đổi số, ứng dụng AI

Quốc hội phải đi đầu trong vấn đề chuyển đổi số, ứng dụng AI

Thời sự - PV - 15:41, 24/02/2026
Sáng 24/2, làm việc với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục quan tâm đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là đội ngũ cán bộ trẻ; tăng cường đi cơ sở, nắm bắt đời sống xã hội để tham mưu chính sách sát thực tế.
Người giữ tiếng vó ngựa gần nửa thế kỷ ở Đắk Lắk

Người giữ tiếng vó ngựa gần nửa thế kỷ ở Đắk Lắk

Xã hội - Lê Phương - 15:36, 24/02/2026
Gần nửa thế kỷ gắn bó với đàn ngựa, ông Nguyễn Hữu Chi (76 tuổi), thôn Mỹ Phú 2, xã Ô Loan, tỉnh Đắk Lắk không chỉ nuôi “chiến mã” để tranh tài, mà còn góp phần gìn giữ một nét văn hóa đặc sắc của vùng đất Phú Yên cũ, nay là tỉnh Đắk Lắk.