Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phóng sự

Miền Tây xứ Nghệ - Những chuyện buồn hôn nhân: Cơ hội tuổi trẻ bị đánh cắp (Bài 2)

Thọ Đào - Nguyễn Thanh - 19:37, 22/03/2023

Nhiều bạn trẻ, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã chẳng thể vượt lên chính mình, chẳng thể vượt qua hủ tục… vội vã làm vợ, làm chồng khi chưa đủ tuổi. Cuộc hôn nhân chưa được pháp luật công nhận dường như đang “trói buộc” ước mơ, khát vọng, cơ hội của họ trước ngưỡng cửa cuộc đời.

Lầu Y Là – nữ sinh thoát khỏi cảnh bắt vợ để trở thành một sinh viên trường Y
Lầu Y Là là nữ sinh dũng cảm thoát khỏi cảnh bắt vợ để hoàn thành ước mơ trở thành sinh viên trường Y

Cô gái dũng cảm bước qua hủ tục

Thực tế hiện nay, phần lớn các trường hợp tảo hôn đều dựa trên tinh thần tự nguyện. Những trường hợp bị ép buộc thường rất ít. Câu chuyện về cô gái Lầu Y Là (22 tuổi) là ví dụ sống động của tinh thần dũng cảm chống lại hủ tục để đeo đuổi ước mơ.

Y Là hiện đang là sinh viên năm thứ 3 của trường Đại học y khoa Vinh. Đó là cô gái có khuôn mặt thanh tú, nhanh nhẹn và học giỏi. Cách đây đúng 7 năm, nếu không dũng cảm và nhanh trí, chắc bây giờ em đã là vợ, là mẹ.

Nhắc lại chuyện này, Lầu Y Là vẫn chưa hết bàng hoàng. Em kể: Chiều tối một ngày đầu năm mới 2016, chú em, ông Lầu Bá Rê trú ở bản Liên Sơn có tổ chức lễ cúng và mời em sang dự. Đang băn khoăn vì phải đi bộ hơi xa mà em lại cần về sớm để kịp học bài thì hai thanh niên ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi) lên tiếng: “Lên xe anh chở, đằng nào anh cũng về đường ấy luôn”.

Thế là Y Là lên xe của hai thanh niên vừa quen nhờ họ chở đi. Nhưng khi đã chở em qua khỏi nhà ông chú Lầu Bá Rê, họ vẫn không chịu dừng xe mặc cho em hết lời năn nỉ. Biết là mình sẽ bị bắt về làm vợ, Y Là rơi vào trạng thái hoảng loạn. Xe qua chừng mấy trăm mét, đến khu vực thác Nậm Càn do đường khó đi nên hai thanh niên chạy chậm lại, em nhanh trí nhảy xuống khỏi xe và ngã xuống đường. Mặc cho mặt và đầu gối bị chảy máu, giữa đêm tối, em kêu gào nhờ người giúp đỡ.

 “Cũng may, lúc ấy có chú bộ đội Biên phòng đi ngang, em liền kể lại sự việc và được chú ấy giải thoát đưa trở về nhà”, Y Là kể lại.

Trò chuyện về chuyện của em Là, thầy Nguyễn Đức Phương, giáo viên Chủ nhiệm của em xác nhận: Sau vụ việc đó, em Là phải nghỉ học mất mấy ngày vừa để chăm sóc vết thương ở mặt và chân vừa để ổn định lại tinh thần. Chúng tôi cũng thường xuyên đến động viên để em tiếp tục theo đuổi con đường học tập.

Sau khi ổn định tinh thần, Lầu Y Là tiếp tục đến lớp, trở thành học sinh ở xã vùng cao đầu tiên đạt học sinh giỏi cấp tỉnh; đồng thời thi đậu vào trường PTDT nội trú tỉnh với số điểm cao. Chia sẻ tới những bạn trẻ, Lầu Y Là nói: Con đường phía trước còn dài, chỉ có tuổi học trò là tuổi đẹp nhất, đừng nên bỏ học để lấy vợ, lấy chồng sớm. Hãy theo đuổi con đường học tập để biến ước mơ của mình thành sự thật.

Lầu Y Là chỉ là một ví dụ. Nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ, đã và đang có những bạn trẻ bằng cách này hay cách khác vượt qua hủ tục bắt vợ, vượt qua những định kiến xã hội. 

Tuy nhiên, ở miền Tây xứ Nghệ, những đám cưới được tổ chức chóng vánh, với hình ảnh cô dâu chú rể thì “vắt mũi chưa sạch”, chưa được pháp luật công nhận vì chưa đủ tuổi quy định. Ấy là câu chuyện buồn đang diễn ra và chưa biết khi nào kết thúc.

Học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống xem những thông tin trong buổi tuyên truyền nạn tảo hôn
Tăng cường công tác tuyên truyền cho học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống về hệ lụy từ tảo hôn

Cơ hội bị đánh cắp

Theo thống kê của Phòng GD&ĐT Kỳ Sơn (Nghệ An) sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2023, trên địa bàn hiện có 154 học sinh nghỉ học. Trong đó, nhiều nhất là những trường chiếm phần lớn học sinh người Mông như: Trường PTDTBT THCS Na Ngoi nghỉ học 21 em, Trường PTDT Bán trú THCS Mường Lống nghỉ học 20 em, Trường PTDT Bán trú THCS Nậm Típ nghỉ học 18 em… Đáng chú ý, 57 em trong số này bỏ học để lấy vợ, lấy chồng.

57 em, 57 cuộc đời, 57 số phận nhưng hẳn là chung ước mơ được học hành đầy đủ, có việc làm để thoát khỏi cuộc sống khó khăn còn đeo đuổi nơi bản làng. Chỉ mới tính từ ra tết 2023 thôi đã những 57 em bỏ học lấy vợ, lấy chồng rồi. Một con số đầy nhói buốt.

Những học sinh nghỉ học lập gia đình, rất ít em được trở lại mái trường tiếp tục học tập. Đa phần các em phải chịu cảnh vất vả, khó nhọc của một cuộc hôn nhân chóng vánh và quá sớm. Điều đó cho thấy, cơ hội đổi đời, cơ hội để vượt lên thoát khỏi cuộc sống khó khăn vất vả thực tại là điều không dễ dàng. 

Còn với những em bỏ học đi làm khi chưa đủ tuổi, tiềm ẩn nhiều hệ lụy và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khi không có hợp đồng lao động; hoặc không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật khi ký kết hợp đồng lao động. 

Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn
Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn

Ông Lê Hồng Lập, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Kỳ Sơn cho biết, từ tình trạng học sinh bỏ học có thể nhìn thấy vấn đề nhức nhối về lao động trẻ em và tảo hôn. 

Bỏ học lập gia đình, đồng nghĩa với việc không được học hành đầy đủ. Những người trẻ đang đối mặt với tương lai mờ mịt, vất vả phía trước. Lập gia đình khi chưa đủ tuổi, là “trăm thứ” chưa đủ “giáng” xuống đôi vợ chồng trẻ: chưa đủ sức khỏe, chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm… Chính những yếu tố này đang vô tình cướp mất cơ hội trước ngưỡng cửa cuộc đời của những người trẻ “ăn chưa no đã lo làm… vợ”.

Ai đánh cắp cơ hội của những người trẻ?! Chính bản thân những người trẻ, gia đình và định kiến của cộng đồng, là những tác nhân làm cho những người trẻ vuột mất cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn, đỡ vất vả hơn, được học hành đầy đủ và có nhận thức đúng đắn hơn… Đâu là giải pháp cho thực tế đáng buồn này?

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Nhịp sống trở lại nơi vùng hạ lưu sông Ba Hạ sau lũ dữ

Nhịp sống trở lại nơi vùng hạ lưu sông Ba Hạ sau lũ dữ

Trận lũ lịch sử cuối tháng 11/2025 quét qua, vùng hạ lưu Thủy điện Sông Ba Hạ ở xã Sơn Hòa, tỉnh Đắk Lắk hoang tàn, xơ xác. Nhà cửa sập đổ, ruộng đồng ngập bùn, tài sản trôi theo dòng nước lũ. Sau hơn một tháng, nhịp sống đời thường đang dần trở lại vùng hạ lưu. Những mái nhà mới mọc lên, tiếng cười đã vang lên trong xóm nhỏ, mang theo niềm tin về một năm mới bình yên.
Tin nổi bật trang chủ
Chương trình MTQG 1719: Tạo "cú hích" cho phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS

Chương trình MTQG 1719: Tạo "cú hích" cho phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS

Sau 5 năm triển khai, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I: Từ 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719) được ví như “luồng gió mát”, tạo sự thay đổi căn bản trong đời sống của bà con vùng DTTS và miền núi. Nỗ lực đưa chính sách vào cuộc sống đã tạo sự tin tưởng, kỳ vọng của người dân vào những quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền địa phương.
Á hậu Thanh Trúc lan tỏa yêu thương nơi vùng biên Thanh Hóa

Á hậu Thanh Trúc lan tỏa yêu thương nơi vùng biên Thanh Hóa

Nhịp cầu nhân ái - Quỳnh Trâm - 22:39, 16/01/2026
Á hậu Thanh Trúc cùng Cộng đồng KOL/KOC Thanh Hóa vừa phối hợp với Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Thanh Hóa và Công an xã Hiền Kiệt tổ chức chương trình thiện nguyện tại địa bàn vùng biên giới còn nhiều khó khăn của tỉnh.
Lạng Sơn: Sẵn sàng cho các mục tiêu đột phá năm 2026

Lạng Sơn: Sẵn sàng cho các mục tiêu đột phá năm 2026

Tin tức - Tuấn Trình - 22:34, 16/01/2026
Ngày 16/1, UBND tỉnh Lạng Sơn tổ chức buổi họp báo thường kỳ quý I/2026, nhằm thông tin về tình hình phát triển kinh tế - xã hội địa phương và định hướng các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Ông Đoàn Thanh Sơn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh và ông Trần Hồng Nghĩa - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, đồng chủ trì buổi họp báo.
Thủ tướng: Ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh chậm nhất vào 9/2

Thủ tướng: Ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh chậm nhất vào 9/2

Thời sự - PV - 22:19, 16/01/2026
Chiều 16/1, kết luận phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo nhấn mạnh chậm nhất ngày 9/2/2026 ra mắt Trung tâm tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh Cao Đài

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh Cao Đài

Dân tộc - Tôn giáo - Hoàng Quý - 18:16, 16/01/2026
Chiều 16/1, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Hải Trung đã thân mật tiếp đoàn chức sắc các Hội thánh Cao Đài, nhân dịp đoàn đến thăm và chúc Tết Bộ Dân tộc và Tôn giáo.
Gần 17 tỷ đồng khắc phục hậu quả thiên tai trên hai tuyến đường trọng yếu qua xã vùng núi ở Đà Nẵng

Gần 17 tỷ đồng khắc phục hậu quả thiên tai trên hai tuyến đường trọng yếu qua xã vùng núi ở Đà Nẵng

Tin tức - T.Nhân - H.Trường - 18:14, 16/01/2026
UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành các quyết định phân bổ tổng kinh phí 16,7 tỷ đồng để triển khai các công trình khẩn cấp khắc phục hậu quả thiên tai, bảo đảm giao thông thông suốt trên hai tuyến Quốc lộ 14D và 14G đoạn qua các xã vùng cao của thành phố.
“Mốc son” trên hành trình phát triển

“Mốc son” trên hành trình phát triển

Năm 2025 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với đất nước khi cả hệ thống chính trị tập trung triển khai nhiều chủ trương lớn, quyết sách chiến lược. Trong bối cảnh đó, việc thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo trên nền tảng Ủy ban Dân tộc, đồng thời tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo từ Bộ Nội vụ, đã trở thành một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử.
Giới thiệu hơn 300 tài liệu tại trưng bày “Đảng cộng sản Việt Nam – từ Đại hội đến Đại hội”

Giới thiệu hơn 300 tài liệu tại trưng bày “Đảng cộng sản Việt Nam – từ Đại hội đến Đại hội”

Thời sự - Minh Thu - 18:04, 16/01/2026
Chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội tổ chức trưng bày chuyên đề “Đảng Cộng sản Việt Nam - từ Đại hội đến Đại hội” nhằm khẳng định vai trò của sách, báo và thư viện trong công tác thông tin, tuyên truyền; góp phần đưa chủ trương, đường lối của Đảng đến gần hơn với cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân.
Nâng cao trình độ tiếng Anh cho học sinh, sinh viên vùng cao Lào Cai

Nâng cao trình độ tiếng Anh cho học sinh, sinh viên vùng cao Lào Cai

Tin tức - Trọng Bảo - 15:34, 16/01/2026
Ngày 16/1, Trường Cao đẳng Lào Cai phối hợp với Văn phòng Tiếng Anh Khu vực (Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam) tổ chức khai giảng lớp học “Chương trình Học bổng tiếng Anh Access tại Lào Cai”.
Lễ hội Chùa Hương năm 2026 có gì đặc sắc?

Lễ hội Chùa Hương năm 2026 có gì đặc sắc?

Tin tức - Anh Trúc - 15:30, 16/01/2026
Lễ hội Chùa Hương năm 2026 diễn ra từ ngày 18/2 đến hết ngày 11/5 (tức từ mùng 2 tháng Giêng đến ngày 25/3 năm Bính Ngọ). Lễ khai hội tổ chức ngày 22/2 (mùng 6 tháng Giêng).
Sắc chàm trên miền di sản

Sắc chàm trên miền di sản

Photo - Hoàng Yên - Vàng Ni - 15:12, 16/01/2026
Mỗi độ Xuân về, khi hoa đào rừng nở rộ khắp các cánh rừng Tây Bắc. Với người Mông, đây là dịp để các cô gái xúng xính trong những bộ váy hoa rực rỡ. Với họ, trang phục không chỉ đơn thuần là đồ để mặc, nó mang trong mình những câu chuyện văn hóa và tâm linh sâu sắc...
Nhiều trường đại học mở thêm ngành mới liên quan đến công nghệ, AI

Nhiều trường đại học mở thêm ngành mới liên quan đến công nghệ, AI

Giáo dục - Minh Nhật - 15:09, 16/01/2026
Năm 2026, nhiều trường đại học dự kiến mở thêm các ngành học mới, trong đó có nhóm ngành liên quan đến công nghệ, AI.