Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phóng sự

Miền Tây xứ Nghệ - Những chuyện buồn hôn nhân: Cơ hội tuổi trẻ bị đánh cắp (Bài 2)

Thọ Đào - Nguyễn Thanh - 19:37, 22/03/2023

Nhiều bạn trẻ, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường đã chẳng thể vượt lên chính mình, chẳng thể vượt qua hủ tục… vội vã làm vợ, làm chồng khi chưa đủ tuổi. Cuộc hôn nhân chưa được pháp luật công nhận dường như đang “trói buộc” ước mơ, khát vọng, cơ hội của họ trước ngưỡng cửa cuộc đời.

Lầu Y Là – nữ sinh thoát khỏi cảnh bắt vợ để trở thành một sinh viên trường Y
Lầu Y Là là nữ sinh dũng cảm thoát khỏi cảnh bắt vợ để hoàn thành ước mơ trở thành sinh viên trường Y

Cô gái dũng cảm bước qua hủ tục

Thực tế hiện nay, phần lớn các trường hợp tảo hôn đều dựa trên tinh thần tự nguyện. Những trường hợp bị ép buộc thường rất ít. Câu chuyện về cô gái Lầu Y Là (22 tuổi) là ví dụ sống động của tinh thần dũng cảm chống lại hủ tục để đeo đuổi ước mơ.

Y Là hiện đang là sinh viên năm thứ 3 của trường Đại học y khoa Vinh. Đó là cô gái có khuôn mặt thanh tú, nhanh nhẹn và học giỏi. Cách đây đúng 7 năm, nếu không dũng cảm và nhanh trí, chắc bây giờ em đã là vợ, là mẹ.

Nhắc lại chuyện này, Lầu Y Là vẫn chưa hết bàng hoàng. Em kể: Chiều tối một ngày đầu năm mới 2016, chú em, ông Lầu Bá Rê trú ở bản Liên Sơn có tổ chức lễ cúng và mời em sang dự. Đang băn khoăn vì phải đi bộ hơi xa mà em lại cần về sớm để kịp học bài thì hai thanh niên ở bản Na Cáng (xã Na Ngoi) lên tiếng: “Lên xe anh chở, đằng nào anh cũng về đường ấy luôn”.

Thế là Y Là lên xe của hai thanh niên vừa quen nhờ họ chở đi. Nhưng khi đã chở em qua khỏi nhà ông chú Lầu Bá Rê, họ vẫn không chịu dừng xe mặc cho em hết lời năn nỉ. Biết là mình sẽ bị bắt về làm vợ, Y Là rơi vào trạng thái hoảng loạn. Xe qua chừng mấy trăm mét, đến khu vực thác Nậm Càn do đường khó đi nên hai thanh niên chạy chậm lại, em nhanh trí nhảy xuống khỏi xe và ngã xuống đường. Mặc cho mặt và đầu gối bị chảy máu, giữa đêm tối, em kêu gào nhờ người giúp đỡ.

 “Cũng may, lúc ấy có chú bộ đội Biên phòng đi ngang, em liền kể lại sự việc và được chú ấy giải thoát đưa trở về nhà”, Y Là kể lại.

Trò chuyện về chuyện của em Là, thầy Nguyễn Đức Phương, giáo viên Chủ nhiệm của em xác nhận: Sau vụ việc đó, em Là phải nghỉ học mất mấy ngày vừa để chăm sóc vết thương ở mặt và chân vừa để ổn định lại tinh thần. Chúng tôi cũng thường xuyên đến động viên để em tiếp tục theo đuổi con đường học tập.

Sau khi ổn định tinh thần, Lầu Y Là tiếp tục đến lớp, trở thành học sinh ở xã vùng cao đầu tiên đạt học sinh giỏi cấp tỉnh; đồng thời thi đậu vào trường PTDT nội trú tỉnh với số điểm cao. Chia sẻ tới những bạn trẻ, Lầu Y Là nói: Con đường phía trước còn dài, chỉ có tuổi học trò là tuổi đẹp nhất, đừng nên bỏ học để lấy vợ, lấy chồng sớm. Hãy theo đuổi con đường học tập để biến ước mơ của mình thành sự thật.

Lầu Y Là chỉ là một ví dụ. Nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ, đã và đang có những bạn trẻ bằng cách này hay cách khác vượt qua hủ tục bắt vợ, vượt qua những định kiến xã hội. 

Tuy nhiên, ở miền Tây xứ Nghệ, những đám cưới được tổ chức chóng vánh, với hình ảnh cô dâu chú rể thì “vắt mũi chưa sạch”, chưa được pháp luật công nhận vì chưa đủ tuổi quy định. Ấy là câu chuyện buồn đang diễn ra và chưa biết khi nào kết thúc.

Học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống xem những thông tin trong buổi tuyên truyền nạn tảo hôn
Tăng cường công tác tuyên truyền cho học sinh trường PTDTBT THCS Mường Lống về hệ lụy từ tảo hôn

Cơ hội bị đánh cắp

Theo thống kê của Phòng GD&ĐT Kỳ Sơn (Nghệ An) sau dịp nghỉ Tết Nguyên đán 2023, trên địa bàn hiện có 154 học sinh nghỉ học. Trong đó, nhiều nhất là những trường chiếm phần lớn học sinh người Mông như: Trường PTDTBT THCS Na Ngoi nghỉ học 21 em, Trường PTDT Bán trú THCS Mường Lống nghỉ học 20 em, Trường PTDT Bán trú THCS Nậm Típ nghỉ học 18 em… Đáng chú ý, 57 em trong số này bỏ học để lấy vợ, lấy chồng.

57 em, 57 cuộc đời, 57 số phận nhưng hẳn là chung ước mơ được học hành đầy đủ, có việc làm để thoát khỏi cuộc sống khó khăn còn đeo đuổi nơi bản làng. Chỉ mới tính từ ra tết 2023 thôi đã những 57 em bỏ học lấy vợ, lấy chồng rồi. Một con số đầy nhói buốt.

Những học sinh nghỉ học lập gia đình, rất ít em được trở lại mái trường tiếp tục học tập. Đa phần các em phải chịu cảnh vất vả, khó nhọc của một cuộc hôn nhân chóng vánh và quá sớm. Điều đó cho thấy, cơ hội đổi đời, cơ hội để vượt lên thoát khỏi cuộc sống khó khăn vất vả thực tại là điều không dễ dàng. 

Còn với những em bỏ học đi làm khi chưa đủ tuổi, tiềm ẩn nhiều hệ lụy và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi khi không có hợp đồng lao động; hoặc không có sự đồng ý bằng văn bản của người đại diện theo pháp luật khi ký kết hợp đồng lao động. 

Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn
Học sinh, nhà trường ký kết không để xảy ra tình trạng tảo hôn

Ông Lê Hồng Lập, Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Kỳ Sơn cho biết, từ tình trạng học sinh bỏ học có thể nhìn thấy vấn đề nhức nhối về lao động trẻ em và tảo hôn. 

Bỏ học lập gia đình, đồng nghĩa với việc không được học hành đầy đủ. Những người trẻ đang đối mặt với tương lai mờ mịt, vất vả phía trước. Lập gia đình khi chưa đủ tuổi, là “trăm thứ” chưa đủ “giáng” xuống đôi vợ chồng trẻ: chưa đủ sức khỏe, chưa đủ kiến thức và kinh nghiệm… Chính những yếu tố này đang vô tình cướp mất cơ hội trước ngưỡng cửa cuộc đời của những người trẻ “ăn chưa no đã lo làm… vợ”.

Ai đánh cắp cơ hội của những người trẻ?! Chính bản thân những người trẻ, gia đình và định kiến của cộng đồng, là những tác nhân làm cho những người trẻ vuột mất cơ hội có một cuộc sống tốt đẹp hơn, đỡ vất vả hơn, được học hành đầy đủ và có nhận thức đúng đắn hơn… Đâu là giải pháp cho thực tế đáng buồn này?

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tổ Biên phòng Rào Tre với sự đổi thay của đồng bào Chứt

Tổ Biên phòng Rào Tre với sự đổi thay của đồng bào Chứt

Anh Tiệp kể: “Rào Tre bây giờ khác rồi”. Tin vui đầu tiên được Thiếu tá Đoàn Văn Tiệp chia sẻ là tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống ở Rào Tre nay đã không còn.
Tin nổi bật trang chủ
Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Thời sự - Minh Thu - 2 giờ trước
Chính phủ đã ban hành Nghị định 363/2025/NĐ-CP (Nghị định 363) quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.
Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 2 giờ trước
Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa những giá trị văn hóa tiêu biểu vươn tầm quốc tế, khi Chính phủ đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh hai di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, là Phở và Múa rối nước. Đây không chỉ là niềm tự hào văn hóa dân tộc, mà còn là bước đi chiến lược trong công tác bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Trang địa phương - Ngọc Chí - 3 giờ trước
Những ngày đầu năm mới 2026, trong tiết trời se lạnh đặc trưng của cao nguyên, chợ phiên Măng Đen, xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi trở thành điểm thú vị của du khách. Tại đây, du khách sẽ được thưởng thức các món ăn đặc trưng, được hòa mình vào không gian cồng chiêng, múa xoang do các nghệ nhân người DTTS biểu diễn.
Tổng Bí thư Tô Lâm: Công tác nội chính phải đúng, trúng, kịp thời và nhân văn

Tổng Bí thư Tô Lâm: Công tác nội chính phải đúng, trúng, kịp thời và nhân văn

Thời sự - PV - 4 giờ trước
Sáng 5/1, tại Hà Nội, Ban Nội chính Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống ngành Nội chính (5/1/1966 - 5/1/2026) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ hai. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm.
Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Kinh tế - Hoàng Minh - 4 giờ trước
Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 11 tỷ USD, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn kéo dài của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), những tín hiệu tích cực này chưa đủ để bảo đảm một năm 2026 thuận lợi, khi nhiều rủi ro và thách thức vẫn hiện hữu.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Du lịch Việt Nam khởi động năm 2026 sôi động, hướng tới mục tiêu đón 175 triệu lượt khách

Du lịch Việt Nam khởi động năm 2026 sôi động, hướng tới mục tiêu đón 175 triệu lượt khách

Kinh tế - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Ngay trong những ngày đầu năm 2026, ngành Du lịch Việt Nam đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, khi lượng khách tăng mạnh tại hàng loạt điểm đến trọng điểm trên cả nước. Kết quả khả quan trong dịp Tết Dương lịch không chỉ phản ánh sức phục hồi vững chắc của thị trường, mà còn tạo đà quan trọng để toàn ngành hướng tới mục tiêu đón khoảng 175 triệu lượt khách trong năm nay.
Giữ hồn cho những làn điệu hát nhà tơ trong đời sống bằng dữ liệu số

Giữ hồn cho những làn điệu hát nhà tơ trong đời sống bằng dữ liệu số

Sắc màu 54 - Mỹ Dung - 7 giờ trước
Không gian lễ hội thu hẹp, lớp nghệ nhân ngày càng cao tuổi khiến loại hình diễn xướng dân gian hát nhà tơ gắn với cư dân ven biển tỉnh Quảng Ninh đang đứng trước nguy cơ mai một. Trong bối cảnh đó, số hóa dữ liệu đang được xem là hướng đi căn cơ để giữ di sản không chỉ trong ký ức.
Lên Tây Bắc vui lễ Mừng cơm mới của dân tộc Khơ Mú

Lên Tây Bắc vui lễ Mừng cơm mới của dân tộc Khơ Mú

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 7 giờ trước
Lễ Mừng cơm mới của dân tộc Khơ Mú là một trong những nghi lễ truyền thống tiêu biểu, phản ánh đậm nét đời sống văn hóa tinh thần gắn liền với sản xuất nông nghiệp của đồng bào ở khu vực Tây Bắc. Được tổ chức sau mỗi vụ thu hoạch, lễ hội không chỉ là dịp tạ ơn tổ tiên, thần linh mà còn góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc giữa nhịp sống hiện đại.
Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia 11/19 môn tại ASEAN Para Games 13

Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia 11/19 môn tại ASEAN Para Games 13

Thể thao - Giải trí - Hoàng Minh - 8 giờ trước
ASEAN Para Games 13 là sự kiện thể thao lớn nhất khu vực dành cho vận động viên người khuyết tật, sẽ diễn ra từ 15 đến 27/1/2026, tại Nakhon Ratchasima (Thái Lan). Tại kỳ đại hội lần này, Đoàn Thể thao người khuyết tật Việt Nam tham gia tranh tài ở 11/19 môn thi đấu, thể hiện quyết tâm, khát vọng vươn lên và hình ảnh một Việt Nam nhân văn, giàu nghị lực trên đấu trường khu vực.
Dồn sức làm

Dồn sức làm "mái ấm" đón Tết cho đồng bào nơi rẻo cao Tây Trà

Xã hội - Thành Nhân - 8 giờ trước
Những ngày này, về rẻo cao Tây Trà, tỉnh Quảng Ngãi, các cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tham gia “Chiến dịch Quang Trung” đang khẩn trương đồng lòng, hợp sức đẩy nhanh tiến độ thi công với quyết tâm bàn giao “mái ấm” cho bà con trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ.