Chủ động tổ chức sản xuất

Sau khi nghỉ hưu, ông Trạc Văn Sồi - người Sán Chỉ, ở thôn Tân Thanh đi làm thợ xây, còn vợ nhận làm thuê trồng, thu hoạch keo. Năm 2022, gia đình quyết định chuyển hướng, bắt đầu nuôi gà và lợn nái sinh sản.

Để có vốn đầu tư ban đầu, gia đình ông được Hội Nông dân xã hỗ trợ vay 200 triệu đồng. Từ nguồn vốn này, cùng với việc được hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, phòng dịch và lựa chọn con giống, gia đình từng bước mở rộng quy mô. Đến nay, mỗi năm ông duy trì nuôi khoảng 13.000 con gà và gần 40 con lợn nái sinh sản, cho lợi nhuận khoảng 400 triệu đồng.

“Cán bộ xã thường xuyên đến kiểm tra, hướng dẫn cách phòng bệnh, chăm sóc vật nuôi. Được chính quyền quan tâm, chúng tôi yên tâm hơn để đầu tư phát triển”, ông Sồi chia sẻ.

Theo ông Đào Biên Thùy - Bí thư xã Quảng Tân, địa phương hỗ trợ người dân tiếp cận vốn, tập huấn theo hướng “cầm tay chỉ việc”, xây dựng mô hình điểm rồi đánh giá, rút kinh nghiệm để nhân rộng; đồng thời thúc đẩy liên kết với hợp tác xã từ sản xuất đến thu mua, tiêu thụ sản phẩm.

Với 58,2% dân số là đồng bào DTTS, Quảng Tân xác định tạo việc làm, sinh kế và giảm nghèo bền vững là nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu, hướng tới tạo việc làm cho người dân ngay trên chính mảnh đất của mình. Đến nay, xã không còn hộ nghèo.

Từ một gia đình chủ yếu sống bằng lao động làm thuê, vợ chồng ông Sồi nay đã có mô hình chăn nuôi tạo thu nhập ổn định ngay tại quê nhà. Điều quan trọng hơn, nguồn vốn hỗ trợ không chỉ giúp gia đình có thêm tiền đầu tư, mà tạo điều kiện để chuyển từ bán sức lao động sang chủ động tổ chức sản xuất.

Tự lựa chọn mô hình sinh kế phù hợp

Ở Quảng Tân, không phải hướng đi nào cũng bắt đầu từ một mô hình được địa phương định sẵn. Có những lựa chọn xuất phát từ chính người dân, sau khi họ tự tìm hiểu và cân nhắc cơ hội trên mảnh đất của mình.

Sau hơn 3 năm, gia đình anh Nguyễn Minh Thủy - thôn Tân Hợp, đã phát triển khoảng 13 - 14 ha cau với khoảng 3 vạn cây. Riêng tiền cây giống, gia đình đã đầu tư khoảng 800 triệu đồng. Tính cả nhân công, phân bón và các khoản chi phí chăm sóc trong khoảng 6 năm đến khi dự kiến bắt đầu cho thu hoạch, tổng vốn đầu tư được gia đình tính toán có thể lên tới khoảng 10 tỷ đồng.

Để xây dựng diện tích cau hiện nay, anh gần như phải tự học từ đầu: Tìm hiểu nguồn giống, lấy quả, ươm cây, xác định mật độ và chăm sóc. Anh tìm đến những vùng có kinh nghiệm trồng cau để học hỏi, sau đó tiếp tục điều chỉnh kỹ thuật qua từng lứa cây.

“Khó nhất lúc đầu là tìm giống và tính chuyện đầu ra. Cau phải khoảng 6 năm mới bắt đầu cho thu hoạch nên gia đình xác định đây là hướng đầu tư lâu dài. Vì vậy, ngay từ khi trồng đã phải tìm hiểu vùng trồng, nguồn giống và thị trường”, anh Thủy chia sẻ.

Thay vì chờ đến khi có sản phẩm mới tìm nơi tiêu thụ, gia đình anh chủ động tìm hiểu thị trường ngay từ đầu. Trong quá trình đó, chính quyền xã hỗ trợ tư vấn quy trình sản xuất, định hướng đăng ký vùng trồng và kết nối thông tin về đầu ra, quảng bá sản phẩm.

Từ đàn gà được gây dựng bằng nguồn vốn vay đến vườn cau được đầu tư cho một chặng đường dài, những lựa chọn khác nhau của người dân Quảng Tân cho thấy một chuyển động mới: Sinh kế vùng cao không chỉ cần được hỗ trợ, mà ngày càng cần người dân chủ động lựa chọn, tính toán để đạt hiệu quả tối ưu.

Nhìn trúng điểm nghẽn đặc thù để thực hiện chính sách dân tộc: Sinh kế là thước đo cuối cùng

[Video] Tạo sinh kế bền vững cho đồng bào Xơ Đăng ở Măng Ri

Phát triển sâm Lai Châu gắn với tạo sinh kế, giữ rừng vùng biên giới