Các trại sinh Hạ xanh trải nghiệm văn hóa và ẩm thực dân tộc Thái, xã Hòa PhúTrại bồi dưỡng sáng tác văn học nghệ thuật Hạ xanh năm 2025 được Hội Văn học Nghệ thuật Đắk Lắk tổ chức cuối năm 2025. Trong thời gian 2 tuần, 45 trại sinh yêu văn học nghệ thuật từ các trường THCS, THPT, cao đẳng và Phổ thông Dân tộc nội trú Phú Yên đã hòa mình vào không gian văn hóa truyền thống của các DTTS. Các em được khám phá văn hóa nhà dài truyền thống của đồng bào Ê Đê, khám phá đời sống loài voi, văn hóa cồng chiêng Ê Đê, dân tộc Thái... Đặc biệt, tìm hiểu và thực hành nghề thủ công truyền thống tưởng chừng như chỉ còn trong ký ức.
Tại buôn Dơng Bắk, xã Liên Sơn Lắk, hình ảnh những chàng trai, cô gái trẻ say sưa lắng nghe nghệ nhân kể chuyện nghề làm gốm của người Mnông Rlăm sống ven gồ Lắk đã trở thành khoảnh khắc xúc động. Gốm Mnông Rlăm không cần bàn xoay, không tráng men mà được nhào nặn hoàn toàn bằng tay và nung lộ thiên. Đó là một quá trình lao động nghệ thuật thô mộc, thấm đẫm mồ hôi của nghệ nhân.
Em Phạm Ngọc Ánh, sinh viên Trường Đại học Luật Hà Nội phân hiệu tại Đắk Lắk chia sẻ: Em đã biết đến gốm qua nhiều tài liệu và không gian trưng bày tại bảo tàng. Đây là lần đầu tiên em được nhào nặn đất, tạo ra sản phẩm gốm. Cái cảm giác đất lạnh dưới tay, rồi dần ấm lên khi mình truyền sức sống là chất liệu cảm xúc mà em không thể tìm được ở bất cứ đâu. Nó giúp em viết chân thật hơn, mộc mạc như chính đất và lửa vậy.
Cùng với gốm, không thể không nhắc đến cồng chiêng. Buổi tìm hiểu về văn hóa cồng chiêng tại nhà dài của người Ê Đê hay trong nghi lễ cúng bếp lửa của người Mnông là một trải nghiệm thú vị đối với nhiều trại sinh. Các bạn không chỉ đứng ngoài quan sát mà được khuyến khích thử gõ, thử nhịp, cùng hòa vào điệu xoang để cảm nhận âm thanh của đồng và tre.
Qua những chia sẻ của Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Lân về những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Ê Đê, từ không gian nhà dài, cồng chiêng đến cách cộng đồng gắn kết và giữ gìn bản sắc dân tộc, các trại sinh hiểu thêm nhiều câu chuyện lịch sử và tri thức dân gian quý báu.
Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Lân chia sẻ với các trại sinh về ý nghĩa các lễ hội truyền thống, phong tục, tập quán, cồng chiêng của các dân tộc Tây NguyênNgoài ra, Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Lân còn chia sẻ về ý nghĩa các lễ hội truyền thống, phong tục, tập quán và các câu chuyện dân gian của các dân tộc Tây Nguyên, giúp các bạn trẻ nhận ra rằng văn hóa không chỉ là di sản, mà còn là nguồn cảm hứng sáng tác, kết nối quá khứ với hiện tại.
Em La Sô Thị Thảo My lớp 12B, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Phú Yên bộc bạch: Chuyến đi này đã giúp em mở mang tầm mắt, hiểu sâu sắc ý nghĩa nền văn hóa của nhiều dân tộc nơi đây. Thông qua những trải nghiệm thực tế đến các buôn làng, trải nghiệm văn hóa các dân tộc, em càng thêm yêu mến văn hóa đồng bào các dân tộc Tây Nguyên.
Hành trình trải nghiệm di sản của Trại Hạ xanh còn đưa các trại sinh trải nghiệm về ẩm thực, thổ cẩm của đồng bào các DTTS.
Lần đầu tiên các chàng trai, cô gái trẻ tuổi được chiêm ngưỡng những hoa văn tinh xảo, nghe kể câu chuyện về từng sợi chỉ, màu nhuộm tự nhiên trên thổ cẩm truyền thống của người Thái, Ê Đê. Đồng thời, thưởng thức hương vị núi rừng, hiểu hơn về tri thức bản địa trong việc chọn lọc nguyên liệu, chế biến ẩm thực truyền thống của đồng bào DTTS.
Nhà văn Niê Thanh Mai, Trưởng Ban Tổ chức Trại Hạ xanh nhấn mạnh: Một nhà văn, một người làm nghệ thuật không thể viết hay về một điều gì đó nếu trái tim họ chưa thực sự chạm vào nó. Việc đưa trại sinh đến với các buôn làng Tây Nguyên để các em thấy sự vất vả, sự tinh tế của nghề gốm, sự thiêng liêng của cồng chiêng, sẽ giúp các em không chỉ có thêm chất liệu, mà còn xây dựng được tình yêu, sự tôn trọng sâu sắc đối với văn hóa bản địa. Đây chính là cách chúng ta bảo tồn di sản một cách bền vững nhất: Thông qua trái tim và ngòi bút của thế hệ trẻ…
Hàng trình trải nghiệm, lắng nghe nghệ nhân ở các buôn làng đã giúp trại sinh “chạm” được vào hồn cốt của văn hóa Tây Nguyên, trở thành chất liệu quý cho các sáng tác văn học và mỹ thuật tương lai.
