Ông Trương Cảnh Tuyên - Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ phát biểu tại Diễn đàn Lợi thế lớn nhưng chưa khai thác hết tiềm năng
Tại Diễn đàn, lãnh đạo địa phương, chuyên gia và đại diện các tổ chức quốc tế đều đồng tình rằng để sản phẩm của ĐBSCL thâm nhập mạnh mẽ vào thị trường Nhật Bản, cần một chiến lược kết nối bài bản, toàn diện và bền vững hơn.
Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ, ông Trương Cảnh Tuyên, cho biết vùng ĐBSCL có nguồn hàng hóa nông - thủy sản phong phú với chất lượng cao. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận các thị trường khó tính như Nhật Bản vẫn chưa phát huy đúng tiềm năng. Ông cũng nhấn mạnh: Nhật Bản luôn nằm trong nhóm dẫn đầu về vốn đầu tư trực tiếp (FDI) tại Cần Thơ, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến, công nghiệp và thương mại. Một số nông sản chủ lực như xoài, nhãn, thanh long hay thủy sản cao cấp đã từng bước chinh phục được thị trường này bằng cách đáp ứng những tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt.
Trong vai trò trung tâm kinh tế vùng, Cần Thơ với hệ thống Logistics ngày càng được nâng cấp có khả năng mở rộng đáng kể cho sản phẩm ĐBSCL xuất khẩu sang Nhật Bản. Tuy nhiên, ông Tuyên cho rằng mức độ hợp tác và đầu tư giữa hai bên hiện vẫn chưa đạt kỳ vọng.
Để nâng tầm sản phẩm khu vực, ông đề xuất tập trung thu hút công nghệ hiện đại, vốn đầu tư và kinh nghiệm quản trị từ Nhật Bản. Ông cũng nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự cạnh tranh toàn cầu ngày càng phức tạp, khu vực không thể tiếp tục dựa trên mô hình sản xuất truyền thống; thay vào đó cần chuyển đổi theo hướng chế biến sâu, xây dựng chuỗi giá trị bền vững và chú trọng nhiều hơn vào chất lượng thay vì số lượng. Theo ông Tuyên, hợp tác chiến lược với Nhật Bản, quốc gia đi đầu về công nghệ và tiêu chuẩn chất lượng, chính là chìa khóa để tận dụng hết tiềm năng của ĐBSCL.
Kỳ vọng của diễn đàn hàng hóa ĐBSCL vươn sang Nhật BảnThúc đẩy liên kết 3 nhà và kỳ vọng “Made in Mekong”
Tại Diễn đàn, đại diện Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) đã giới thiệu mô hình liên kết "3 nhà": Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp. Mô hình này nhằm tăng cường khả năng dự báo, phát triển công nghệ và xây dựng hướng đi bền vững cho nông nghiệp của ĐBSCL.
Hiện nay, thông qua dự án hợp tác giữa JICA và Đại học Cần Thơ, các bên đang thí điểm xây dựng mô hình "nền tảng một cửa" (One-stop Platform) với mục tiêu kết nối doanh nghiệp Nhật Bản với các tổ chức nghiên cứu, đào tạo và cơ quan quản lý địa phương.
Ông Okabe Mitsutoshi, Trưởng đại diện JETRO tại TP. Hồ Chí Minh, cho rằng các tỉnh ĐBSCL có tiềm năng lớn để hợp tác cùng Nhật Bản trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản, đặc biệt khi khu vực này đang hướng tới các sản phẩm thân thiện với môi trường, giảm phát thải Carbon và tập trung đào tạo nguồn lao động chất lượng cao.
Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp Việt tích cực chủ động liên kết với JETRO vẫn còn khá khiêm tốn. Ông khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam nên tích cực hơn trong việc trao đổi thông tin và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế phù hợp để tăng cơ hội tiếp cận thị trường Nhật Bản.
Một trong những điểm nổi bật của diễn đàn là kỳ vọng tạo ra các sản phẩm "Made in Mekong" để xuất hiện trên kệ của các hệ thống siêu thị Nhật Bản. Trước đó, vào ngày 14/2/2025, Đại học Cần Thơ đã ký biên bản ghi nhớ với AEON Việt Nam và Công ty Takesho nhằm phát triển các sản phẩm chế biến mang thương hiệu riêng AEON TOPVALU, do các doanh nghiệp vùng ĐBSCL sản xuất.
Dự án tập trung khai thác nguồn nguyên liệu phong phú của khu vực, nghiên cứu công nghệ chế biến, chuẩn hóa quy trình sản xuất nhằm tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, phù hợp với yêu cầu của thị trường Nhật Bản. Đây được đánh giá là cơ hội lớn để nâng tầm ngành công nghiệp chế biến thực phẩm trong vùng và xây dựng thương hiệu "Made in Mekong Delta" một cách bài bản, chuyên nghiệp.
Các đại biểu đã đưa ra nhiều giải pháp để tăng kết nối các doanh nghiệp Việt Nam - Nhật BảnBa kỳ vọng chiến lược từ Đại học Cần Thơ
Kết thúc diễn đàn, Hiệu trưởng Đại học Cần Thơ, ông Trần Trung Tính, nhấn mạnh: Sự kiện không chỉ mang tính thời sự mà còn đặt nền móng cho sự hợp tác lâu dài giữa Việt Nam và Nhật Bản trong việc tận dụng nguồn lực từ ĐBSCL. Ông cũng đưa ra 3 định hướng chiến lược:
Thiết lập hệ sinh thái "đồng sáng tạo" - Đại học Cần Thơ sẽ phối hợp cùng AEON, Takesho và các doanh nghiệp Nhật Bản để thành lập nhóm nghiên cứu chung, phòng thí nghiệm liên kết và triển khai các dự án R&D, hướng đến việc phát triển các sản phẩm chế biến từ nông sản và thủy sản của ĐBSCL.
Phát triển chuỗi sản phẩm chất lượng cao "Made in Mekong" - Trường cam kết hỗ trợ doanh nghiệp địa phương xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật, chuẩn hóa quy trình sản xuất, thực hiện kiểm nghiệm và đánh giá sản phẩm.
Bên cạnh đó, sẽ kết nối các doanh nghiệp trong khu vực với AEON và các nhà nhập khẩu Nhật Bản, đồng thời chuyển giao công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và đẩy mạnh thương mại hóa.
Thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp Nhật - Đại học Cần Thơ sẽ xây dựng các chương trình đào tạo đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Nhật Bản, tăng cường thực tập và các chương trình đào tạo kép, đồng thời nâng cao kỹ năng nghề nghiệp và khả năng ngoại ngữ cho sinh viên. Trường cũng kỳ vọng nhận được sự đồng hành của doanh nghiệp Nhật trong công tác đào tạo và hỗ trợ nghiên cứu.
Hiệu trưởng Trần Trung Tính khẳng định: "Made in Mekong" không chỉ là một nhãn hiệu, mà còn định vị chiến lược dài hạn, nhằm nâng cao vị thế của các sản phẩm đến từ ĐBSCL.
Bên cạnh đó, Đại học Cần Thơ cam kết tiếp tục đóng vai trò đầu mối điều phối hợp tác quốc tế, biến những khuyến nghị từ diễn đàn thành hành động cụ thể. Đây là một phần trong nỗ lực thúc đẩy sự phát triển bền vững của vùng ĐBSCL trong giai đoạn mới.
