Cánh tay nối dài của hệ thống khuyến nông cơ sở
Theo báo cáo của Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp cho biết, đến tháng 6/2025 toàn tỉnh đã thành lập 253 Tổ khuyến nông cộng đồng với 2.824 thành viên. Tổ khuyến nông cộng đồng được hình thành tại cấp xã, ấp với sự tham gia của cán bộ nông nghiệp, đại diện hợp tác xã, tổ hợp tác và nông dân sản xuất giỏi. Với lợi thế am hiểu địa bàn, gần dân, sát dân, lực lượng này kịp thời nắm bắt nhu cầu thực tiễn để tư vấn, hướng dẫn nông dân tổ chức sản xuất phù hợp.
Theo đó, các Tổ khuyến nông cộng đồng được gắn chặt với chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, đóng vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương, chính sách và tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất lúa gạo, cây ăn trái và thủy sản - những ngành hàng chủ lực của địa phương.
Các mô được triển khai góp phần phát triển nông nghiệp sinh thái, bền vữngMột trong những điểm nổi bật của Tổ khuyến nông cộng đồng ở Đồng Tháp là vai trò kết nối nông dân với hợp tác xã và doanh nghiệp. Thông qua sự tư vấn, hỗ trợ của khuyến nông cộng đồng, nhiều nông dân đã tham gia vào các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ lúa gạo, xoài, nhãn, cá tra theo hợp đồng, từng bước khắc phục tình trạng sản xuất manh mún, tự phát.
Đối với ngành hàng lúa gạo, các tổ khuyến nông cộng đồng đã hỗ trợ nông dân áp dụng quy trình canh tác giảm chi phí, giảm phát thải, sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn và chất lượng, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp thu mua và thị trường xuất khẩu. Nhờ đó, người dân yên tâm sản xuất, thu nhập được cải thiện rõ rệt.
Ông Lê Hoàng Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Đồng Tháp cho biết, không chỉ chuyển giao kỹ thuật, Tổ khuyến nông cộng đồng tại Đồng Tháp còn đóng vai trò quan trọng trong việc cập nhật thông tin thị trường, hướng dẫn truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số trong nông nghiệp. Nhiều vùng sản xuất xoài, nhãn đã được hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, tem truy xuất nguồn gốc, góp phần nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ.
“Thông qua các lớp tập huấn, sinh hoạt tổ nhóm và hướng dẫn trực tiếp tại ruộng vườn, nông dân từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm và liên kết chuỗi giá trị thay vì chỉ quan tâm đến sản lượng” ông Lê Hoàng Anh nhấn mạnh.
Mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp tại HTX Thống Nhất, xã Tân Mỹ, huyện Thanh Bình, tỉnh Đồng Tháp Khẳng định vai trò lực đẩy của khuyến nông cộng đồng
Tại Đồng Tháp, hoạt động của Tổ khuyến nông cộng đồng được gắn chặt với phát triển hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều tổ khuyến nông là lực lượng nòng cốt hỗ trợ hợp tác xã xây dựng phương án sản xuất - kinh doanh, kết nối doanh nghiệp, tham gia chương trình OCOP và xúc tiến thương mại.
Việc gắn khuyến nông cộng đồng với kinh tế hợp tác đã giúp các hợp tác xã nâng cao năng lực quản trị, tổ chức sản xuất hiệu quả hơn, đồng thời tạo điều kiện để nông dân tham gia sâu vào chuỗi giá trị nông sản bền vững.
Các mô hình do Tổ khuyến nông cộng đồng hỗ trợ tại Đồng Tháp ngày càng hướng tới nông nghiệp sinh thái, sử dụng hợp lý vật tư nông nghiệp, giảm phân bón hóa học, tăng cường phân hữu cơ và áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn bảo vệ tài nguyên đất, nước và hệ sinh thái nông nghiệp.
Thông qua hoạt động khuyến nông cộng đồng, nhận thức của nông dân về sản xuất bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và yêu cầu thị trường ngày càng được nâng cao.
Gắn khuyến nông cộng đồng với kinh tế hợp tácBên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động của Tổ khuyến nông cộng đồng tại Đồng Tháp cũng còn gặp một số khó khăn như nguồn kinh phí hạn chế, lực lượng hoạt động kiêm nhiệm, chế độ hỗ trợ chưa đồng bộ. Đây là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm, hoàn thiện trong thời gian tới.
Để phát huy hiệu quả mô hình, tỉnh Đồng Tháp xác định tiếp tục nâng cao năng lực cho đội ngũ khuyến nông cộng đồng, tăng cường đào tạo kỹ năng tư vấn liên kết sản xuất, thị trường và chuyển đổi số; đồng thời đẩy mạnh hợp tác công – tư, gắn khuyến nông cộng đồng với doanh nghiệp và hợp tác xã.
Thực tiễn từ Đồng Tháp cho thấy, Tổ khuyến nông cộng đồng chính là lực đẩy quan trọng giúp nông dân tham gia chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững, nâng cao thu nhập và ổn định sản xuất. Khi được đầu tư đúng mức và tổ chức hiệu quả, mô hình này sẽ tiếp tục góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
