Các mô hình trồng lúa AWD giảm phát thải metan từ 30-45%, tiết kiệm nước 20-30% và tăng thu nhập nông dân 10-20%Cụ thể, theo Đề án “Sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố ngày 22/10/2025, mục tiêu đặt ra là giảm ít nhất 15% lượng phát thải khí nhà kính của ngành trồng trọt so với năm 2020, đồng thời thí điểm tối thiểu 15 mô hình canh tác có khả năng tạo tín chỉ carbon, tập trung vào cây lúa, cây mía và cây cà phê.
Nông nghiệp Việt Nam hiện nay phát thải khoảng 116 triệu tấn CO₂e, chiếm hơn một phần tư tổng phát thải quốc gia. Trong đó, phần lớn phát thải đến từ hoạt động trồng trọt như: bón thừa phân đạm, đốt rơm rạ, sử dụng tưới tiêu chưa hiệu quả.
Với cây lúa: Các mô hình tưới ngập-khô xen kẽ (AWD), quản lý dinh dưỡng hợp lý đã chứng minh khả năng giảm phát thải metan từ 30-45%, tiết kiệm nước 20-30% và tăng thu nhập nông dân 10-20%.
Với cây mía: Biện pháp như tăng tỷ lệ che phủ, tưới tiết kiệm, tái canh ở vùng trồng già cỗi được đánh giá là có tiềm năng lớn để giảm phát thải và nâng cao năng suất.
Chính vì thế, lúa và mía được lựa chọn làm “điểm khởi đầu” cho mô hình giảm phát thải, chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất có khả năng tạo ra tín chỉ carbon (carbon credits) tài sản xanh có thể giao dịch.
Trồng mía có tiềm năng lớn để giảm phát thảiĐề án đặt ra ít nhất 15 mô hình canh tác tạo tín chỉ carbon đến năm 2035. Mỗi tỉnh, thành phố sẽ triển khai 1-2 mô hình phù hợp với điều kiện địa phương. Các nhiệm vụ trọng tâm gồm xây dựng ít nhất 5 gói kỹ thuật sản xuất giảm phát thải cho cây trồng chủ lực; đào tạo khoảng 3.000 cán bộ kỹ thuật, khuyến nông, nông dân và doanh nghiệp trên toàn quốc.
Nếu được thực hiện hiệu quả, việc tạo và thương mại hóa tín chỉ carbon từ sản xuất nông nghiệp có thể mang lại nguồn thu mới cho nông dân và doanh nghiệp. Theo ước tính, với mức giá khoảng 47 USD/tín chỉ và bán khoảng 70% tín chỉ ra thị trường quốc tế, nguồn thu có thể đạt 1,9 tỷ USD/năm, tương đương khoảng 0,3% GDP quốc gia.
Đây là tín hiệu tốt cho việc hướng tới nền nông nghiệp xanh, có giá trị cao và trách nhiệm với môi trường, đồng thời là cơ hội để nông dân Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị carbon toàn cầu.
