Tọa đàm phát triển khuyến nông cộng đồng và khuyến nông số

Thông tin tại buổi toạ đàm từ đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia cho biết, hiện nay, Trung tâm thực hiện hệ thống quản lý văn bản và điều hành, sử dụng văn bản điện tử; 100% văn bản đi/đến của Trung tâm được chuyển song song trên môi trường mạng và qua đường bưu chính. Trong đó 100% văn bản, tài liệu với các đơn vị trong và ngoài Bộ có liên thông văn phòng điện tử được trao đổi dưới dạng văn bản, tài liệu điện tử".

Bên cạnh đó, Trung tâm đã thiết lập trang “phiên chợ khuyến nông” là địa chỉ tin cậy để trung tâm khuyến nông các tỉnh/thành phố giới thiệu các sản phẩm từmô hình khuyến nông, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền; “phiên chợ khuyến nông” đã phát huy hiệu quả kết nối sản xuất và tiêu thụ trong bối cảnh dịch Covid-19, trong đó có hơn 300 sản phẩm được giới thiệu.

Ngoài ra, quản lý các dự án khuyến nông trồng trọt, chăn nuôi, thuỷ sản trên môi trường số; ứng dụng khuyến nông xanh đã được xây dựng nhằm tạo kênh tuyên truyền hữu hiệu, gần gũi và thân thiện với mọi người.

Lĩnh vực khuyến nông cộng đồng, đến nay đề án đã triển khai thành lập 26 tổ thí điểm ở 13 địa phương thuộc năm vùng nguyên liệu. Đa số 13 địa phương đồng thuận và tổ chức thực hiện theo quan điểm tổ khuyến nông cộng đồng là bộ phận thuộc hệ thống khuyến nông tỉnh, được thành lập trên cơ sở các nguyên tắc: Không tăng biên chế của khuyến nông tỉnh; không ảnh hưởng đến cơ cấu tổ chức bộ máy; hạn chế phát sinh kinh phí chi cho bộ máy khuyến nông.

Tổ khuyến nông cộng đồng được hình thành linh hoạt, không khuôn mẫu, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương.

Phát biểu tại buổi tọa đàm, các đại biểu đưa ra định hướng nhằm phát triển khuyến nông số trong thời gian tới; đó là: Xây dựng được một hệ thống trung tâm dữ liệu khuyến nông tập trung có tính kết nối và đồng bộ hóa từ cấp Trung ương đến địa phương.

Mặt khác, xây dựng được hệ thống khuyến nông số kết nối hiệu quả toàn hệ thống khuyến nông, thu thập, tạo lập dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước trong hoạt động khuyến nông.

Chia sẻ tại phiên tọa đàm, ông Morita Tateo, chuyên gia về cây trồng đến từ tổ chức Jica của Nhật, cố vấn cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về thúc đẩy hợp tác công tư trong nông nghiệp, cho biết trong tất cả lĩnh vực, hầu hết các công nghệ ứng dụng mới ở Nhật Bản được áp dụng chủ yếu tại doanh nghiệp tư nhân.

Theo ông Morita Tateo, Nhật Bản hiện nay cơ bản có hai chuỗi cung ứng nông sản, một là thông qua hợp tác xã nông nghiệp, hai là thông qua các nhà bán lẻ thường sử dụng những hệ thống trung tâm thương mại lớn. Cả hợp tác xã và đại lý kinh doanh các sản phẩm, vật tư nông nghiệp có đội ngũ gọi là kỹ sư bán hàng. Những người này có vai trò phổ biến, giới thiệu, hướng dẫn người mua biết đến công nghệ mới và hình thức kinh doanh của công ty họ, họ đóng vai trò như những cán bộ khuyến nông.

"Khuyến nông cộng đồng mà Việt Nam đang triển khai có rất nhiều điểm tương đồng với hệ thống khuyến nông phát triển tại các công ty, doanh nghiệp Nhật Bản. Tuy nhiên, có một điểm khác biệt là khuyến nông cộng đồng ở Việt Nam hiện nay vẫn đang được nhà nước hỗ trợ. Còn khuyến nông ở các doanh nghiệp tư nhân Nhật Bản thì phải tự túc. Một điểm khác nữa, khuyến nông ở các công ty tư nhân Nhật Bản, ngoài việc bán hàng, hướng dẫn sử dụng vật tư đầu vào thì họ còn có phương thức tín dụng là cho nông dân vay tiền để mua vật tư nông nghiệp, nông dân sẽ trả lại sau khi bán hàng", ông Morita Tateo cho hay

Do đó, ông Morita Tateo kiến nghị khuyến nông Việt Nam xem xét ngoài việc đầu tư cho khuyến nông công thì tiến tới có thể đầu tư thêm cho khuyến nông tư để thúc đẩy phát triển sản xuất.

Anh Lê Trí Nhân, một cán bộ khuyến nông cộng đồng tại Bến Tre cho biết, khi đề án 'Nâng cao hiệu quả hoạt động công tác khuyến nông trên cơ sở kiện toàn mô hình tổ khuyến nông cộng đồng' triển khai ở Bến Tre, địa phương đã lựa chọn vùng nguyên liệu sản xuất tập trung được quy hoạch để thành lập các tổ tư vấn cộng đồng. 

"Ở các xã này, chúng tôi mời những người trước làm khuyến nông viên tham gia tổ khuyến nông cộng đồng để hỗ trợ trực tiếp cho dự án. Họ đã có tay nghề trong quá trình làm khuyến nông viên rồi nên khi vào các tổ khuyến nông cộng đồng thì không có gì bỡ ngỡ, rất thuận lợi trong quá trình tiếp cận bà con nông dân cũng như có uy tín với địa phương, giúp cho dự án hoạt động trơn tru hơn", anh Nhân nói.

Tuy nhiên, anh Nhân cũng bày tỏ trăn trở đối với các tổ khuyến nông cộng đồng hiện nay, họ chưa có cơ chế, chính sách tiền lương để vận hành. Nhân buổi tọa đàm, anh Nhân mong muốn Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và các địa phương xem xét, nghiên cứu hỗ trợ thêm về cơ chế, kinh phí cho các tổ khuyến nông, để chia sẻ, khích lệ các thành viên có thêm động lực...

Phát biểu tại phiên toạ đàm, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thông Lê Minh Hoan gửi lời chúc mừng đến các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong hệ thống khuyến nông từ Trung ương đến địa phương, cùng bà con nông dân cả nước, nhân dịp kỷ niệm 30 năm khuyến nông Việt Nam. Bộ trưởng Lê Minh Hoan cũng truyền tải thông điệp, để hướng tới những thành công bền vững, ngành khuyến nông cần thay đổi tư duy khuyến nông, từ đó thay đổi cuộc sống nông dân, tiến tới thay đổi đời sống nông thôn, thay đổi nông nghiệp đất nước.

Sau đó ông trình chiếu một thước phim ngắn phát trên màn ảnh rộng về hoạt động của một tổ khuyến nông cộng đồng tại Thái Lan. Đoạn phim nói về những người khuyến nông cơ sở đang làm việc cùng với nông dân, ăn cơm cùng nông dân và họ cười đùa cùng nông dân. Đoạn kết của phim là câu nói của người khuyến nông "chúng tôi làm việc cùng nhau, ăn cùng nhau và chia sẻ hạnh phúc cho nhau".

Thông qua câu nói này, Bộ trưởng gửi gắm đến tọa đàm một thông điệp - đây chính là cộng đồng, là điều mà hệ thống khuyến nông, cán bộ khuyến nông hướng đến. Bộ trưởng Lê Minh Hoan mong rằng đội ngũ khuyến nông mỗi khi đến với bà con nông dân hãy đến bằng tất cả trái tim mình, đến không chỉ vì nhiệm vụ, vì trách nhiệm với công việc mà còn cao cả hơn là đến vì bổn phận, đến vì thấy mình nên đến, cần đến, phải đến.