Bãi đá cổ Tả Phìn, Tủa Chùa, Điện Biên. Ảnh: Hải GiangTủa Chùa có 3/4 diện tích là núi đá tai mèo, núi đá vôi, ít sông, suối khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm. Tùa Chùa có nhiều cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, hùng vĩ mang trong mình những giá trị văn hóa, lịch sử quý báu, và còn là địa danh cách mạng.
Tủa Chùa là nơi cư trú, sinh sống từ lâu đời của 7 dân tộc anh em sinh sống, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông. Chính vì vậy, văn hóa ở đây mang đậm nét dân tộc. Đặc biệt là chợ phiên Xá Nhè. Ở mỗi thời điểm, mỗi mùa trong năm Tủa Chùa có vẻ đẹp riêng nhưng đẹp nhất vẫn là từ tháng 9 dương lịch năm trước tới tháng 5 dương lịch năm sau. Đây là khoảng thời gian khách đến với nơi đây để tận hưởng không khí mát mẻ, trong lành; được thả tầm mắt ngắm nhìn những thửa ruộng bậc thang vào vụ lúa chín với nhiều gam màu tuyệt đẹp.
Ruộng bậc thang Đề Dê Hú, Tủa Chùa. Ảnh: Hải GiangLên Tủa Chùa vào mùa Xuân, bạn sẽ có nhiều trải nghiệm thú vị tại các lễ hội xuân của đồng bào dân tộc Mông; được ngắm nhìn và thỏa sức chụp ảnh cùng hoa đào, hoa mận, hoa ban; được chiêm ngưỡng và trải nghiệm thú vui săn mây để có những tấm hình đẹp và độc đáo nhất
Cách thị trấn Tủa Chùa 15km theo hướng Mường Báng - Xá Nhè, du khách được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của quần thể hang động Xá Nhè, hang động Khó Chua La (xã Xá Nhè). Đây là những món quà do thiên nhiên tạo tác với hệ thống thạch nhũ, măng đá tuyệt đẹp, lòng hang rộng, vòm hang cao sẽ đưa du khách như bước vào một thế giới trong lành, thú vị, thỏa sức liên tưởng đến những hình hài, cấu trúc giàu ý nghĩa.
Góc ảnh chụp Tủa Chùa ẩn hiện trong mây. Ảnh: Hải GiangCách hàng động Xá Nhè - Khó Chua La khoảng trên 1km là chợ phiên Xá Nhè. Chợ họp vào ngày Mão, ngày Dậu trong tháng. Chợ phiên không chỉ là nơi giao thương, mua bán, trao đổi hàng hóa nông sản đặc trưng vùng miền mà còn là không gian văn hóa, nơi giao lưu, gặp gỡ của đồng bào các dân tộc.
Tiếp tục đi về phía Nam, Mường Đun - Tủa Thàng, du khách sẽ được thưởng ngoạn vẻ đẹp rực rỡ của những rừng hoa ban cổ thụ; những nếp nhà sàn của đồng bào Thái tại các khu TĐC Tả Huổi Tráng, Huổi Trẳng bên bờ sông Đà ẩn hiện trong sương. Hoạt động du lịch trải nghiệm lòng hồ sông Đà sẽ để lại cho bạn nhiều ấn tượng khó phai.
Đồng bào dân tộc Mông Tủa Chùa hái chè cổ thụ. Ảnh Hải GiangNếu có thời gian lưu lại ở đây, du khách có thể chọn hình thức homestay tại các thôn, bản ngay bên bờ sông như thôn Huổi Trẳng (xã Tủa Thàng) hoặc thôn Huổi Lóng (xã Huổi Só) với cảnh đẹp nhìn ra mặt hồ, cắm trại nghỉ ven hồ đốt lửa, câu cá, cất vó tôm... và đón bình minh.
Tiếp tục hành trình khám phá Tủa Chùa, từ Huổi Só sang Sín Chải - xã cuối cùng phía Bắc của huyện Tủa Chùa với những đặc sản nổi tiếng chè Tuyết Shan cổ thụ và rượu Mông Pê - thứ thức uống truyền thống được chưng cất từ ngô lên men bằng lá rừng sóng sánh như mật ong. Du khách sẽ được chiêm ngưỡng những cây chè cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm vươn mình giữa ngút ngàn mây núi; được nhâm nhi ly trà nóng hoặc chén rượu ngô bên bếp than hồng giữa cái se lạnh của Sín Chải ngay cả giữa mùa hè.
Thiếu nữ dân tộc MôngCách Tả Sìn Thàng 10 km về phía Nam, dọc tỉnh lộ 140 là xã Tả Phìn, nơi đây nổi tiếng bởi cao nguyên đá tai mèo ngút ngàn tầm mắt. Nằm trong cao nguyên đá Tả Phìn, thành Vàng Lồng được xây dựng cách đây gần 3 thế kỷ, được xem là một công trình kiến trúc nghệ thuật có giá trị lớn về mặt lịch sử, văn hóa. Thành xây dựng lợi dụng tối đa địa hình tự nhiên vì thế tường thành có đường nét uốn lượn mềm mại. Nguyên liệu xây dựng thành chủ yếu là đá với phương thức ghè, đẽo hoàn toàn bằng thủ công, sử dụng kỹ thuật ghép đá tinh xảo tạo thành mặt phẳng. Thành cao trung bình 2m, mặt thành rộng 1m mà người và ngựa còn có thể đi trên mặt thành, được xây dựng và hoàn thành trong thời gian 9 năm.
Phiên chợ Tủa ChùaTiếp tục theo đường liên xã, du khách tới xã Sính Phình nổi tiếng với cánh đồng Tà Là Cáo và cánh đồng Đề Dê Hu như những nấc thang vô tận nối đất với trời. Có thể khẳng định, những cánh đồng ruộng bậc thang ở Tủa Chùa nói chung, xã Sính Phình nói riêng rất đẹp, độc đáo và giàu sức cuốn hút.
Có thể ví Tủa Chùa như cô sơn nữ đẹp, e ấp, ẩn hiện giữa mây ngàn Tây Bắc. Vẻ đẹp, sức hấp dẫn từ thiên nhiên, văn hóa, con người nơi đây là tiềm năng và lợi thế để huyện Tủa Chùa thực sự là một điểm đến đem lại nhiều trải nghiệm thú vị cho du khách.
Hang động Tủa Chùa
Tủa Chùa có chuỗi hang động đẹpCó lẽ trên dải đất mênh mang nghìn trùng Tủa Chùa, Điện Biên, không vùng đất nào chứa đựng những nét đặc sắc mang đậm vẻ đẹp đặc trưng như ở Tủa Chùa, nơi không chỉ được biết đến với nhiều đặc sản nức tiếng như rượu Mông Pê, chè Tuyết Shan, gà đen… mà còn hứa hẹn là một điểm đến hấp dẫn đối với du khách ưa trải nghiệm.
