Bản làng hôm nay

Từ đường mòn huyền thoại đến con đường đưa ấm no về bản

Phạm Tiến 15/09/2026 07:48

Đường Hồ Chí Minh nhánh Tây đi qua địa bàn tỉnh Quảng Trị có chiều dài gần 250 km. Năm 2000, tuyến đường huyền thoại này được nhựa hóa để mở lối sinh kế, đưa ấm no về bản.

anh 11
Tuyến đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây, kết nối những bản làng vùng cao Quảng Trị. Ảnh: Phạm Tiến

Kết nối những bản làng biệt lập

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường mòn Hồ Chí Minh nói chung và cung đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây đoạn đi qua Quảng Trị nói riêng là tuyến giao thông huyết mạch, tải đạn, chở lương thực và bộ đội hành quân từ miền Bắc vào tiền tuyến miền Nam.

Hòa bình lập lại, đất nước bước vào xây dựng hạ tầng, làm tiền đề cho phát triển kinh tế - xã hội toàn diện. Trong xu hướng đó, năm 2000, tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây được xây dựng và nhựa hóa.

Gần 3 thập kỷ đã đi qua, cung đường Hồ Chí Minh nhánh Tây đã thực sự là con đường đưa ấm no về các bản làng vùng cao phía Tây của tỉnh Quảng Trị.

Từ điểm đầu tại thôn Chày Lập, xã Phong Nha (Quảng Trị), xe cộ qua lại tấp nập trên tuyến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây từ sáng sớm. Những quán ăn, cửa hàng và Homestay nối nhau dọc theo mặt đường như minh chứng cho sự phồn thịnh nơi đại ngàn Trường Sơn.

Trưởng thôn Chày Lập, ông Trần Thanh Châu kể, thôn có hơn 600 hộ gia đình, phần lớn là người Bru Vân Kiều. Từ ngày tuyến đường được trải nhựa, bà con trong thôn bắt đầu tham gia kinh doanh buôn bán và phát triển du lịch. Đến nay, đời sống bà con đã phát triển hơn rất nhiều so với trước lúc mở đường.

anh 2
Khách du lịch trải nghiệm trên cung đường Hồ Chí Minh nhánh Tây ghé thăm Trạm bảo vệ rừng U Bò. Ảnh: P.P

Qua vùng di sản Phong Nha, bản Khe Cát, xã Kim Ngân nay đã trở thành khu dân cư đông đúc của đồng bào Bru Vân Kiều. Nhà xây, tường rào... đã dần thay thế những mái lá, cột tre, kèo nứa tạm bợ.

Đứng trước tiệm tạp hóa của gia đình, nhìn dòng xe chạy qua, ông Hồ Văn Thiết, người dân bản Khe Cát, xã Kim Ngân chia sẻ: “Khi đường mở, vợ chồng tôi quyết định mua đất ven đường để buôn bán. Từ quán nhỏ ngày nào, cửa hàng nay trở thành điểm mua sắm lớn của xã”.

Đường mở, người trong bản Khe Cát thuận tiện giao thương, buôn bán. Hàng nông sản làm ra được xe ô tô tải lên tận bản để chở về xuôi... Đời sống của bà con theo đó cũng được nâng lên theo từng năm.

Đưa ấm no về bản

Không chỉ phát huy vai trò to lớn trong thúc đẩy phát triển kinh tế, đường Hồ Chí Minh nhánh Tây còn trở thành cung đường trải nghiệm du lịch hấp dẫn.

Từ cung đường này, hàng chục điểm đến hấp dẫn được khai phá, mở ra sinh kế mới để đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) có việc làm với thu nhập ổn định.

anh 12
Điểm du lịch Suối Chà Cùng ở xã Trường Sơn (Quảng Trị) cách đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây khoảng 6km. Ảnh: Phạm Tiến

Men theo cung đường Hồ Chí Minh nhánh Tây là những địa danh như: Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (xã Phong Nha); suối Chà Rào, Chà Cùng (xã Trường Sơn); thác Tà Puồng (Hướng Lập); thôn Chênh Vênh - đèo Sa Mù (Hướng Phùng); sân bay Tà Cơn, đồi điện gió, vườn cà phê (Khe Sanh)...

Không chỉ có cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, các địa danh này còn có nét văn hóa, ẩm thực độc đáo của đồng bào Bru Vân Kiều, Tà Ôi và đồng bào Chứt.

Khi du khách tìm về với các điểm đến ở phía Tây tỉnh Quảng Trị, hàng nghìn lao động người DTTS có công ăn việc làm ổn định. Điểm đến Làng du lịch cộng đồng thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng là một minh chứng rõ nét.

Đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây mở ra, thôn Chênh Vênh dần trở thành một điểm đến hấp dẫn. Thôn có 130 hộ dân, 100% là dân tộc Bru Vân Kiều. Hiện ở thôn đã có 9 hộ gia đình có Homestay kinh doanh dịch vụ lưu trú phục vụ khách du lịch. Cùng với đó, hàng chục lao động địa phương có việc làm trực tiếp từ hoạt động du lịch như lễ tân, phục vụ phòng, nấu ăn và hoạt động dẫn du khách đi trải nghiệm.

anh 6
Các điểm du lịch ven tuyến đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây đã trở thành sinh kế mới cho nhiều lao động dân tộc Bru Vân Kiều ở xã Kim Ngân. Ảnh: Phạm Tiến

Từ các điểm đến và hoạt động du lịch, các mặt hàng nông sản do đồng bào các dân tộc trồng trọt và chăn nuôi cũng có đầu ra ổn định. Từ sản xuất để tiêu dùng, đồng bào các các dân tộc từng bước chuyển sang mô hình trồng trọt và chăn nuôi để trở thành hàng hóa...

Cuối hành trình là “thị tứ” Khe Sanh. Đây cũng là điểm giao nhau giữa đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây với Quốc lộ 9. Khe Sanh đã trở thành điểm đến với những địa danh như sân bay Tà Cơn và bạt ngàn những rẫy cà phê với lịch sử 100 năm hình thành và phát triển.

Theo quy hoạch của tỉnh Quảng Trị, tuyến Hồ Chí Minh nhánh Tây nằm trong cụm du lịch sinh thái trọng điểm đến năm 2030, tầm nhìn 2050.

Khi hạ tầng được đầu tư đồng bộ và các sản phẩm du lịch vùng cao, vùng đồng bào DTTS được khai thác bài bản, dư địa phát triển vẫn còn rất lớn.

anh 19
Xã Khe Sanh, nơi đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây giao nhau với Quốc lộ 9. Ảnh: K.H

Chiều muộn, nắng mùa Thu phủ vàng nhẹ những triền đồi cà phê. Trên cung đường ra trận năm xưa, nay có những chuyến xe chở đầy nông sản, chở khách du lịch...

Giữa điệp trùng Trường Sơn, đường mòn Hồ Chí Minh nhánh Tây đang thực hiện sứ mệnh đưa ấm no đến những bản làng vùng cao Quảng Trị.

    Từ đường mòn huyền thoại đến con đường đưa ấm no về bản
    • Mặc định