Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh trò chuyện với các đại biểu tại Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021 - 2023 và nhiệm vụ , giải pháp trọng tâm giai đoạn 2024 – 2025 tại Cần Thơ.Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc
Nhận được sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của Ủy ban Dân tộc cùng sự vào cuộc của các bộ, ngành địa phương đã từng bước đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Chương trình. Đặc biệt, những vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai Chương trình MTQG 1719 từ thực tế, UBDT cùng các bộ ngành liên quan tiếp thu, nghiên cứu và tham mưu cho Chính phủ điều chỉnh, bổ sung các văn bản liên quan đến triển khai thực hiện Chương trình.
Theo đó, ngày 24/6, Chính phủ đã ban hành Nghị định 38 sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định 27 về quy định cơ chế quản lý, tổ chức thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia đã cơ bản tháo gỡ bất cập, vướng mắc trước đó. Mới đây nhất, ngày 15/8/2023, Bộ Tài chính cũng đã sửa đổi thông tư 15 bằng Thông tư số 55/2023/TT-BTC quy định quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí sự nghiệp từ nguồn ngân sách Nhà nước thực hiện các Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025. UBDT cũng đang hoàn thiện và chuẩn bị ban hành Thông tư sửa đổi Thông tư số 02/2022/TT- UBDT về hướng dẫn thực hiện một số dự án thuộc Chương trình MTQG 1719.
Ông Phạm Chí Trung, Phó Vụ trưởng, Vụ Chính sách Dân tộc (UBDT) cho biết: Vừa qua, Đoàn giám sát của Quốc hội đã có chuyến kiểm tra, giám sát về 3 chương trình mục tiêu quốc gia tại các địa phương Sóc Trăng, Quảng Nam, Cao Bằng, Lạng Sơn và Nghệ An. Uỷ ban Dân tộc đã tham gia với vai trò thành viên Đoàn giám sát. Thông qua sự phối hợp trong hoạt động kiểm tra, đánh giá, giám sát, các đoàn công tác đã nắm tình hình, ghi nhận những bất cập trong quá trình triển khai tại cơ sở.
Theo ông Phạm Chí Trung, do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, tỷ lệ giải ngân đến ngày 30/6/2023 của cả 3 Chương trình MTQG nhìn chung còn thấp, nhất là Chương trình MTQG 1719.
Thông qua các Hội nghị, hội thảo, nhiều khó khăn vướng mắc trong quá trình thực hiên Chương trình MTQG 1719 đã được nhận diện và tháo gỡ
Đánh giá về Chương trình MTQG 1719 sau 3 năm triển khai, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Đinh Thị Phương Lan cho biết: Mặc dù, Chính phủ, Ủy ban Dân tộc, các bộ, ngành và địa phương đã có rất nhiều cố gắng trong việc triển khai thực hiện Chương trình và đã thu được nhiều kết quả bước đầu quan trọng, tuy nhiên cũng còn nhiều vấn đề, khó khăn vướng mắc đặt ra cần phải nhìn nhận, đánh giá thấu đáo để có giải pháp tháo gỡ, đồng thời rút kinh nghiệm cho việc thiết kế nội dung, chương trình cho giai đoạn sau.
Xác định giải pháp trọng tâm
Để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi trong tổ chức triển khai thực hiện Chương trình, Ủy ban Dân tộc luôn bám sát cơ sở, hướng dẫn, phối hợp với các địa phương để tháo gỡ bất cập.
Ủy ban Dân tộc đã trực tiếp thành lập nhiều đoàn kiểm tra cũng như phối hợp với Đoàn Giám sát của Quốc hội và các bộ, ngành kiểm tra thực hiện chương trình tại các địa phương. Từ những kiến nghị của địa phương, Ủy ban Dân tộc đã nhận diện được những khó khăn, vướng mắc. Đặc biệt là qua Hội nghị sơ kết 3 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719 tại 3 khu vực: phía Bắc, Miền Trung-Tây Nguyên và khu vực phía Nam Ủy ban Dân tộc đã đưa ra nhiều giải pháp trọng tâm.
Theo ông Hà Việt Quân, Chánh Văn phòng Chương trình MTQG 1719, để đạt các chỉ tiêu, mục tiêu được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ giao vào cuối năm 2025 cần tập trung đôn đốc triển khai có hiệu quả nguồn vốn. Nội dung đầu tư của Chương trình có trọng tâm, trọng điểm, theo đối tượng và nội dung hỗ trợ (ưu tiên các xã, thôn khó khăn nhất; giải quyết các vấn đề bức xúc, cấp bách nhất).
Bên cạnh đó, Ủy ban Dân tộc với vai trò cơ quan thường trực sẽ nghiên cứu, tham mưu Chính phủ báo cáo Quốc hội đề xuất điều chỉnh nguồn vốn phù hợp với điều kiện các địa phương; tạo cơ chế thuận lợi đơn giản hóa trên tinh thần cải cách hành chính, đổi mới sáng tạo, dám nghĩ dám làm trong hướng dẫn triển khai thực hiện. Đồng thời, tổ chức kiểm tra, giám sát và đôn đốc việc tổ chức thực hiện; kịp thời giải quyết hoặc tham mưu cấp có thẩm quyền hướng xử lý các vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình.
Tập trung đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc và thực thi chính sách ở cấp huyện, xã; trong đó ưu tiên tập huấn các văn bản quy định cơ chế chính sách, hướng dẫn mới ban hành để đảm bảo cán bộ có đủ năng lực lãnh đạo, tổ chức triển khai Chương trình đúng quy định.
Tiếp tục tuyên truyền sâu rộng mục tiêu của Chương trình MTQG 1719 đến các tầng lớp Nhân dân, đặc biệt là đồng bào DTTS nhằm từng bước thay đổi và chuyển biến về nhận thức trong công tác dân tộc, chính sách dân tộc, khơi dậy ý chí chủ động, tự chủ, vươn lên của người DTTS, nhất là người DTTS nghèo.
Cũng theo ông Hà Việt Quân, về cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện Chương trình trong giai đoạn tiếp theo sẽ xây dựng và ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước để thực hiện Chương trình; đảm bảo nguyên tắc không trùng lắp giữa các hoạt động, nội dung đầu tư của các Dự án, Tiểu dự án thuộc Chương trình đối với cùng một địa bàn, cùng một đối tượng thụ hưởng.
Ưu tiên bố trí ngân sách trung ương đầu tư các dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh cho các xã biên giới, xã khu vực III và thôn đặc biệt khó khăn. Hài hòa các cơ chế, quy trình áp dụng thống nhất trong các dự án, tiểu dự án của Chương trình; ưu tiên lựa chọn các nội dung đầu tư có định mức cao hơn để tổ chức thực hiện đối với các đối tượng thụ hưởng.
Đặc biệt, các bộ, cơ quan chủ trì, quản lý, theo dõi các dự án, tiểu dự án, nội dung thành phần thuộc Chương trình theo chức năng, nhiệm vụ được giao kịp thời và khẩn trương hoàn thành việc xây dựng, ban hành hoặc trình ban hành theo thẩm quyền các văn bản chỉ đạo, điều hành và hướng dẫn thực hiện Chương trình một cách đồng bộ, kịp thời, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của địa phương, đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Chương trình.
Đối với địa phương, UBND cấp tỉnh cần tập trung chỉ đạo thực hiện Chương trình MTQG 1719. Thực hiện phân bổ chi tiết kinh phí vốn đầu tư phát triển và sự nghiệp kế hoạch hằng năm cho các đơn vị đảm bảo đúng nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ theo quy định.
Sự quyết tâm, quyết liệt triển khai của các địa phương, sự nỗ lực của Ủy ban Dân tộc, sự vào cuộc của các bộ, ngành, cùng với sự đồng thuận cao của Nhân dân đã từng bước đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện Chương trình.
