Sau 5 năm chúng tôi lại có dịp trở về thăm vùng đất cổ Mường Bi, ngoài việc sở hữu giá trị bản sắc văn hóa cổ đặc sắc, diện mạo nông thôn hiện hữu ở bản Lũy Ải càng làm cho vùng đất thêm nhiều khởi sắc, tăng sức hút về du lịch. Tại bản Lũy Ải, đồng bào không thuần túy làm nông nghiệp mà biết tận dụng cảnh quan tự nhiên, thế mạnh văn hóa để phát triển du lịch cộng đồng. Bản Lũy Ải đã trở thành điểm dừng chân hấp dẫn du khách trong và ngoài nước bằng những mô hình homestay, đáp ứng nhu cầu ăn, ngủ, nghỉ của du khách.
Theo chân du khách thăm quan bản Lũy Ải, ấn tượng đầu tiên của chúng tôi là cảnh sắc tươi đẹp, đường đi lối lại đều được bê tông hóa sạch sẽ, khang trang, hàng cau dọc tuyến trải dài. Gần 100% hộ dân vẫn sinh sống trong những nếp nhà sàn theo lối kiến trúc cổ. Cùng với nếp nhà sàn truyền thống, người dân Lũy Ải vẫn còn lưu giữ được nếp sinh hoạt của dân tộc và nhiều dụng cụ lao động sản xuất cổ được làm từ gỗ, tre hoặc nứa như: khung dệt vải, cung, nỏ, dụng cụ làm ruộng, làm nương rẫy...
Khôi phục lại nghề dệt thổ cẩm để tạo ra các sản phẩm du lịch.Bản Lũy Ải đã có công trình nhà văn hóa khang trang, trang bị đầy đủ các thiết chế văn hóa. Đây là điểm sinh hoạt cộng đồng, tổ chức các cuộc họp dân, hội nghị của các hội, đoàn thể, triển khai các chương trình, nghị quyết của cấp trên, tập luyện và biểu diễn văn nghệ phục vụ khách du lịch... Người dân có ý thức cao trong bảo tồn bản sắc văn hóa và chung sức xây dựng NTM, cải tạo ruộng vườn, chỉnh trang nhà cửa sạch sẽ, vườn đẹp, ngõ xóm văn minh.
Chia sẻ với chúng tôi, chị Đinh Thị Đưn, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Lũy Ải cho biết: Năm 2017, UBND huyện Tân Lạc đã chọn Lũy Ải làm điểm khởi động mô hình “Gia đình kiểu mẫu”, “Gia đình 5 không, 3 sạch” gắn với xây dựng NTM. Từ đây, với vai trò nòng cốt, cán bộ, hội viên phụ nữ xóm đã triển khai phát động “Ngày thứ Bảy xanh-sạch đẹp” và ký cam kết “Gia đình kiểu mẫu”, “Xóm kiểu mẫu”.
Đến nay, nhiều đoạn đường hoa ở khu dân cư Lũy Ải đã hình thành, nhà nào cũng làm tường rào ngay hàng, thẳng lối. Một số hộ còn dựng cổng nhà bằng vật liệu tranh, tre, nứa, lá theo nguyên mẫu cổng nhà của người Mường thời xưa để tạo ấn tượng riêng biệt. Hiện, Chi hội Phụ nữ xóm đang trồng, chăm sóc trên 5km hàng rào hoa, chưa kể còn có các bồn hoa tại gia và khuôn viên nhà văn hóa xóm.
Hiện nay, người dân Lũy Ải đã khôi phục lại một số nghề truyền thống để tạo ra các sản phẩm du lịch như, nghề dệt thổ cẩm và học cách làm rượu cần và nấu các món ăn dân tộc đặc trưng như: xôi ngũ sắc, cỗ lá, rau rừng và làm các sản phẩm hàng thủ công truyền thống, đồ lưu niệm từ các nguyên liệu sẵn có như: mây, tre, luồng. Và tham gia, hướng dẫn du khách các trò chơi dân gian truyền thống như: đánh mảng, đẩy gậy, bắn nỏ...
Với lợi thế được thiên nhiên ưu đãi về phong cảnh hữu tình cùng những sản phẩm du lịch tiêu biểu, bản Mường Lũy Ải đang phát huy những tiềm năng vốn có, đáp ứng được nhiều hơn nữa các yêu cầu của du khách, trở thành một điểm du lịch cộng đồng độc đáo.
TUẤN TRÌNH
