Vì sao đã âm tính còn dương tính trở lại?

Theo báo cáo của Tiểu ban Điều trị Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch COVID-19, có 5 bệnh nhân dương tính trở lại sau khi được công bố khỏi bệnh gồm:

BN188 đã được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Hà Nam âm tính 2 lần, ra viện ngày 16/4 nhưng khi về địa phương Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội xét nghiệm dương tính lại, bệnh nhân đã nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 làm xét nghiệm RT-PCR. Ngày 18/4 cho kết quả âm tính, đến ngày 20/4 và ngày 21/4 cho kết quả dương tính.

BN52 và BN149 âm tính 3 lần liên tiếp được Bệnh viện Dã chiến Quảng Ninh công bố ra viện ngày 16/4, tiếp tục theo dõi tại Bệnh viện. Ngày 21/4 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Quảng Ninh thực hiện xét nghiệm SARS-CoV-2 cho cả 2 bệnh nhân, kết quả dương tính trở lại sau 5 ngày công bố khỏi bệnh. Hiện cả 2 bệnh nhân vẫn đang được cách ly, theo dõi tiếp tại Bệnh viện.

BN137: Ngày 7/4 Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cơ sở 2 công bố bệnh nhân khỏi bệnh sau khi có kết quả 3 lần xét nghiệm âm tính (ngày 3/4, 4/4 5/4), sau đó bệnh nhân được cách ly tiếp tại Bệnh viện.

Trong thời gian theo dõi cách ly từ 7/4 đến 22/4, bệnh nhân không có biểu hiện triệu chứng lâm sàng và làm lại xét nghiệm RT-PCR kiểm tra SARS-CoV-2 các ngày 7/4, 6/4, 19/4 đều âm tính. Hình ảnh chụp CT ngực ngày 12/4, không phát hiện tổn thương.

Chiều ngày 22/4, bệnh nhân được cho về theo dõi cách ly tại nhà. Ngày 23/4, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trả kết quả xét nghiệm RT-PCR với SARS-CoV-2 là dương tính và đã đưa bệnh nhân quay trở lại bệnh viện.

BN36: Ngày 10/4/2020, sau 3 lần âm tính BN36 được công bố khỏi bệnh ra viện và được tiếp tục cách ly 14 ngày tại một cơ sở y tế tập trung của tỉnh. Tại đây BN36 được xét nghiệm 2 lần âm tính nữa, và xét nghiệm lần 3 để chuẩn bị kết thúc 14 ngày cách ly thì lại dương tính trở lại. Hiện BN36 vẫn đang được cách ly và theo dõi tiếp.

Theo dõi chặt chẽ các bệnh nhân COVID-19 đã ra viện

Trước đó, ngày 15/4, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Tiểu Ban điều trị đã có công văn số 507/KCB-QLCT&CĐT về việc theo dõi xét nghiệm SARS-CoV-2 cho người bệnh COVID-19 đã ra viện gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố và các bệnh viện được phân công điều trị COVID-19.

Theo đó, để thực hiện đúng hướng dẫn của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị bệnh viêm đường hô hấp do SARS-CoV-2, Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Tiểu Ban Điều trị yêu cầu thủ trưởng các đơn vị trên thực hiện ngay việc tiếp tục có biện pháp chỉ đạo mạng lưới y tế trên địa bàn để kiểm tra, quản lý, theo dõi tình trạng sức khoẻ của người bệnh COVID-19 sau khi ra viện.

Khi kết thúc 14 ngày cách ly tại nhà của người bệnh COVID-19 kể từ ngày ra viện, bệnh viện đã điều trị người bệnh phối hợp với Trung tâm kiểm soát bệnh tật địa phương, cơ quan y tế và đơn vị liên quan nơi người bệnh cư trú tiến hành làm lại xét nghiệm SARS-CoV-2 cho người bệnh (kỹ thuật RT PCR)

Cục Quản lý Khám chữa bệnh yêu cầu các Sở Y tế, bệnh viện khẩn trương báo cáo kết quả xét nghiệm của các bệnh nhân này về Tiểu Ban Điều trị theo quy định.

Cuộc chiến COVID-19 sẽ phức tạp hơn khi xuất hiện các trường hợp tái dương tính. Theo thông tin báo chí, Hàn Quốc hiện cũng gặp phải tình trạng tương tự. Ngày 18/4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hàn Quốc (KCDC) công bố 160 bệnh nhân dương tính lại sau trung bình 13,5 ngày ra viện, Tổ chức Y tế Thế giới đang điều tra về các trường hợp này.

Vì sao “tái dương”?

Trao đổi về những người lành mang bệnh hoặc trường hợp có kết quả xét nghiệm âm tính với virus SARS-CoV-2 gây COVID-19 rồi lại dương tính trở lại, GS.TS Nguyễn Thanh Long, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho biết, có mấy vấn đề đặt ra về chuyên môn với những trường hợp người bệnh này.

Thứ nhất, có thể người bệnh chưa khỏi bệnh hoàn toàn, trong quá trình điều trị chưa đào thải hết mầm bệnh, virus vẫn còn tồn tại trong cơ thể, đặc biệt trong tế bào niêm mạc phổi.

Thứ 2 là khả năng những người đã khỏi bệnh nhưng trong quá trình đào thải virus nhưng ở dạng bất hoạt - xác virus. Khi làm khuếch đại gen, chúng ta xác định được gen của virus. Trường hợp này, đào thải ra mầm bệnh nhưng mầm bệnh không hoạt động được.

Thứ 3 là, trường hợp người lành mang trùng (hiện có một trường hợp). Cho đến thời điểm hiện nay chúng ta chưa khẳng định được chắc chắn có phải người lành mang trùng không nhưng nó ở dạng như vậy. Điều này có thể xảy ra khi cơ thể con người ta chưa sản xuất đủ kháng thể để có thể khống chế, kiểm soát và tiêu diệt được virus này.

Nghiên cứu để sớm có câu trả lời khoa học

“Chúng tôi đã yêu cầu với các cơ quan, với tất cả các trường hợp có xét nghiệm âm sau đó xét nghiệm dương thì giao cho 2 labo tiến hành nuôi cấy virus. Nếu virus đó sống, phát triển thì chứng tỏ cơ thể người đó chưa khỏi bệnh”- Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh.

Ngoài ra, thời gian tới ngành y tế sẽ tiến hành lấy mẫu hết tất cả những trường hợp đã điều trị để xét nghiệm kháng thể trung hòa, để xem kháng thể đó có khả năng tiêu diệt được virus hay không.

“Có trường hợp chúng tôi dự đoán kháng thể đó không thể tiêu diệt được virus. Như vậy virus sẽ tồn tại ở một thời gian rất dài trong cơ thể”- Thứ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết thêm.

Công việc này phải làm trong labo an toàn sinh học cấp 3. Hiện Bộ Y tế đã giao cho 2 labo là Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP Hồ Chí Minh thực hiện hai kỹ thuật này, để từ đó sớm có câu trả lời khoa học./.