Theo số liệu tổng hợp của VASEP, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam năm 2025 đạt hơn 11,34 tỷ USD, tăng khoảng 13% so với năm 2024, vượt mục tiêu đề ra từ đầu năm. Kết quả này cho thấy, sự nỗ lực lớn của cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh chi phí sản xuất tăng cao, nhu cầu tiêu dùng thế giới chưa phục hồi đồng đều và các rào cản thương mại ngày càng khắt khe.
Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025. (Ảnh IT)Riêng tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu ước đạt khoảng 840 triệu USD, giảm gần 4% so với cùng kỳ năm trước và giảm 15% so với tháng 11/2025. Nguyên nhân chủ yếu do các doanh nghiệp thận trọng hơn trong xuất khẩu sang thị trường Mỹ - thị trường lớn nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro về chính sách thuế và các biện pháp phòng vệ thương mại.
Trong cơ cấu mặt hàng, tôm tiếp tục là nhóm sản phẩm xuất khẩu chủ lực, đóng góp khoảng 4,65 tỷ USD, tăng tới 20% so với năm 2024. Đáng chú ý, tôm hùm xuất khẩu tăng hơn gấp đôi, đạt khoảng 817 triệu USD, phản ánh nhu cầu tăng mạnh tại các thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc.
Cá tra đạt kim ngạch khoảng 2,19 tỷ USD, tăng 8%, cho thấy thị trường dần ổn định sau giai đoạn trầm lắng. Trong khi đó, nhóm cá biển khác đạt khoảng 2,16 tỷ USD, tăng gần 12%, tiếp tục khẳng định vị thế của thủy sản khai thác trong tổng thể xuất khẩu.
Riêng cá ngừ vẫn gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt nguyên liệu, chi phí đánh bắt tăng cao và các quy định liên quan đến khai thác hợp pháp, chống khai thác IUU chưa được tháo gỡ triệt để.
Xét theo thị trường, Mỹ vẫn là thị trường lớn, với kim ngạch gần 1,9 tỷ USD, nhưng mức tăng chỉ khoảng 3%, phản ánh sự dè dặt của các nhà nhập khẩu trước nguy cơ gia tăng rào cản thương mại và các biện pháp kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt hơn.
Ngược lại, Trung Quốc và Hồng Kông (Trung Quốc) trở thành điểm sáng lớn nhất trong năm 2025, với kim ngạch đạt khoảng 2,45 tỷ USD, tăng gần 29% so với năm trước. Nhu cầu tiêu thụ thủy sản tươi sống và cao cấp tại thị trường này đã tạo cú hích mạnh cho xuất khẩu tôm hùm, cua, cá biển.
Bên cạnh đó, xuất khẩu sang EU đạt khoảng 1,2 tỷ USD, trong khi khối CPTPP đóng góp hơn 3 tỷ USD, tiếp tục là những thị trường quan trọng giúp đa dạng hóa đầu ra cho thủy sản Việt Nam.
Dự báo nhiều khó khăn, áp lực cạnh tranh gia tăng đối với ngành thủy sản trong năm 2026. (Ảnh IT)Mặc dù đạt kết quả ấn tượng trong năm 2025, VASEP nhận định năm 2026 ngành Thủy sản vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Trong đó, các yếu tố rủi ro chính gồm: Chính sách thương mại và thuế quan của Mỹ có thể tiếp tục thay đổi, ảnh hưởng trực tiếp đến các mặt hàng chủ lực như tôm và cá tra; cạnh tranh tại các thị trường lớn như EU, Trung Quốc, ASEAN và Trung Đông dự báo sẽ gay gắt hơn khi nhiều quốc gia đẩy mạnh xuất khẩu nhằm bù đắp cho sự suy giảm ở các thị trường truyền thống; thẻ vàng IUU của EU vẫn là rào cản lớn đối với thủy sản khai thác, đặc biệt là cá ngừ và các sản phẩm cá biển; chi phí sản xuất, logistics và yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững ngày càng cao, buộc doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng.
Các chuyên gia cho rằng, để duy trì đà tăng trưởng trong năm 2026 và những năm tiếp theo, ngành Thủy sản Việt Nam cần chuyển mạnh từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất, tập trung vào chế biến sâu, sản phẩm giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một vài thị trường lớn, đồng thời sớm tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến IUU, sẽ là yếu tố then chốt giúp thủy sản Việt Nam giữ vững vị thế trên bản đồ thương mại toàn cầu.
