Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi

PV - 18:04, 01/03/2022

Nhiều năm gần đây, du khách có dịp ghé thăm không gian văn hóa Tà Ôi tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đều được thưởng thức hương vị đặc biệt của món món bánh a quát - bánh “tình yêu”. Đây được xem là món ăn mà người Tà Ôi dùng để thiết đãi khách quý và có mặt trong hầu hết các lễ hội, dịp trọng đại của dân tộc mình.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi

Bánh a quát được đồng bào Tà Ôi gói bằng lá a ting, theo tiếng Kinh gọi là lá đót. Gạo làm bánh là gạo nếp than. Với người Tà Ôi, nếp than là loại nếp quý nhất và cũng là nguyên liệu duy nhất làm nên món bánh đặc trưng này. Hạt nếp than bắt đầu ngậm sữa thì đen bóng. Hạt nếp khi xay ra cũng có màu đen, đun lên vẫn giữ được màu sắc và có độ dẻo dính, hương thơm đặc biệt. Đây là loại gạo mà người Tà Ôi gọi là hạt ngọc của trời, hạt ngọc của Giàng....

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 1

Trong quá trình giã nếp, những người phụ nữ cố gắng giã thật đều tay để hạt nếp không gãy vụn. Nếu có hạt gãy vụn thì đồng bào sẽ sàng sảy để chọn lại. Theo một số người Tà Ôi giải thích, điều này thể hiện sự vẹn toàn trong tình yêu của đồng bào qua những tích truyện từ xưa.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 2

Theo tập quán của người Tà Ôi, vào ngày lễ hội, người Tà Ôi thường làm bánh a quát để tiếp đãi khách, hoặc làm quà biếu khách quý. Bánh thường được dùng trong các dịp mừng lúa mới, cưới xin, lễ tổ tiên.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 3

Đặc biệt, trong lễ cưới, những cặp bánh a quát được người Tà Ôi chọn làm món quà hồi môn, cô gái Tà Ôi nào cũng phải làm món bánh này để mang về nhà chồng. Người mẹ khi tới thăm gia đình con gái đã đi lấy chồng cũng không thể thiếu những tấm bánh thơm thảo này. Cũng bởi vậy mà ngay từ nhỏ, các bé gái người Tà Ôi đã được bà, được mẹ hướng dẫn làm bánh a quát.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 4

Bánh a quát rất nhỏ, có hai đầu nhọn như cái sừng trâu. Bánh được chế biến tương tự như các loại bánh chưng, bánh tét. Khi làm bánh, bà con Tà Ôi không ngâm gạo nếp trước khi gói mà công đoạn này được thực hiện sau khi gói xong. Bánh không có nhân như bánh chưng, bánh tét mà hoàn toàn chỉ có nếp than. Sự thơm ngon của bánh được thể hiện qua nguyên liệu nếp, lá gói bánh và kỹ thuật ngâm nước, nấu bánh.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 5

Để làm kịp bánh cho các lễ hội, các đám cưới, ngay từ sáng tinh mơ những người phụ nữ Tà Ôi đã đi vào rừng hái lá để chuẩn bị các nguyên liệu làm bánh. Lá đót làm bánh a quát được người dân lựa chọn rất kỹ, là những lá không được rách, có độ mềm dẻo, không quá già cũng không được quá non.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 6

Khi gói bánh a quát, người Tà Ôi cầm ngửa lá đót, rồi quấn ngọn hoặc gốc lá đót vòng quanh ngón tay cái hai vòng để tạo hình chóp nón rồi lật ngược và bốc nếp bỏ vào cho đầy. Sau đó nghiêng hình chóp có nếp và dùng tay quấn phần gốc hoặc ngọn còn lại của lá đót thành một hình chóp thứ hai, hoặc thứ ba, tượng trưng cho một con trâu hoàn chỉnh, đủ thân hình và đôi sừng rất đẹp. Sau khi được buộc thành từng cặp, bà con ngâm bánh trong chậu nước từ 1-2 tiếng rồi mới đem đi luộc để đảm bảo bánh mềm, dẻo. Bánh a quát chín, bóc tách từng lớp lá sẽ hiện ra thân bánh có màu đen phớt hồng rất đẹp mắt. Khi đưa lên thưởng thức, bánh có vị bùi bùi, thơm thơm.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 7

Những cặp bánh vừa mới ra lò, dẻo thơm, nóng hổi cũng chính là những tình cảm mà người Tà Ôi muốn gửi gắm. Bánh a quát được bó thành một cặp, chiếc lớn hơn tượng trưng cho người con trai và chiếc bánh nhỏ hơn là hiện thân của người con gái. Việc coi trọng bánh a quát của người Tà Ôi bắt nguồn từ những truyền thuyết mà cha ông lưu truyền lại. Người Tà Ôi gói bánh a Quát không chỉ để thưởng thức cái ngon mà còn thể hiện sự biết ơn ông bà tổ tiên đã cho mình cuộc sống, cho mình cái ăn, cho mình hạt lúa, hạt nếp.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Gỏi cà đắng - món ăn của đại ngàn và cách người Tây Nguyên giữ trọn vị tự nhiên

Gỏi cà đắng - món ăn của đại ngàn và cách người Tây Nguyên giữ trọn vị tự nhiên

Không cầu kỳ, không chiều vị ngay từ lần đầu, gỏi cà đắng là một trong những món ăn đặc trưng của Tây Nguyên. Vị đắng rất thật của cà rừng, khi hòa cùng những nguyên liệu mộc mạc như cá cơm khô chiên giòn, lại trở thành một trải nghiệm ẩm thực khó quên.
Tin nổi bật trang chủ
Quốc hội khóa XVI có 6 Phó Chủ tịch, kiện toàn loạt chức danh

Quốc hội khóa XVI có 6 Phó Chủ tịch, kiện toàn loạt chức danh

Thời sự - PV - 21:42, 06/04/2026
Chiều 6/4, Quốc hội khóa XVI đã bầu ra 6 Phó Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, gồm: Ông Đỗ Văn Chiến; ông Nguyễn Khắc Định; bà Nguyễn Thị Thanh; ông Nguyễn Hồng Diên; ông Nguyễn Doãn Anh; và bà Nguyễn Thị Hồng. Quốc hội cũng đã bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội.
Lưu học sinh Lào đón Bunpimay ấm áp giữa xứ Thanh

Lưu học sinh Lào đón Bunpimay ấm áp giữa xứ Thanh

Tin tức - Quỳnh Trâm - 18:39, 06/04/2026
Trong không khí thắm tình hữu nghị, lưu học sinh Lào tại Thanh Hóa gặp mặt ấm áp dịp Tết Bunpimay, lan tỏa nghĩa tình Việt - Lào.
Đà Nẵng huy động 250 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng trường nội trú vùng biên

Đà Nẵng huy động 250 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ xây dựng trường nội trú vùng biên

Giáo dục - H.Trường - T.Nhân - 17:58, 06/04/2026
Ngày 6/4, Bộ Chỉ huy Quân sự TP. Đà Nẵng tổ chức hội nghị giao nhiệm vụ cho lực lượng tham gia hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ xây dựng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - THCS tại các xã biên giới đất liền.
Lễ hội Thanh Minh của người Nùng trên quê hương Đắk Lắk

Lễ hội Thanh Minh của người Nùng trên quê hương Đắk Lắk

Sắc màu 54 - Lê Hường - 15:50, 06/04/2026
Trong 3 ngày, từ ngày 4 - 6/4, UBND xã Ea Wy tổ chức Lễ hội Thanh Minh lần thứ X năm 2026, với nhiều hoạt động hấp dẫn mang đậm dấu ấn văn hóa, tín ngưỡng của người Nùng An. Đây cũng là xã duy nhất trên địa bàn Đắk Lắk tổ chức Lễ hội Thanh Minh.
Đà Nẵng siết chặt an toàn thực phẩm trong trường học

Đà Nẵng siết chặt an toàn thực phẩm trong trường học

Sức khỏe - T.Nhân - H.Trường - 15:42, 06/04/2026
Ngày 6/4, UBND TP. Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt là các bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Thanh Hóa “xóa” 26 Trung tâm Y tế huyện, dồn lực về 166 trạm xã

Thanh Hóa “xóa” 26 Trung tâm Y tế huyện, dồn lực về 166 trạm xã

Sức khỏe - Quỳnh Trâm - 15:31, 06/04/2026
Thanh Hóa quyết định giải thể 26 Trung tâm Y tế cấp huyện, đồng loạt thành lập 166 Trạm Y tế xã, phường từ 1/5/2026 - bước đi nhằm tinh gọn bộ máy, đưa dịch vụ y tế về gần dân hơn.
Quốc hội tiến hành quy trình bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI

Quốc hội tiến hành quy trình bầu Chủ tịch Quốc hội khóa XVI

Thời sự - PV - 11:06, 06/04/2026
Sáng 6/4, sau phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội họp riêng về công tác nhân sự, bầu Chủ tịch Quốc hội bằng hình thức bỏ phiếu kín. Ngay sau khi được bầu, Chủ tịch Quốc hội khóa XVI sẽ tuyên thệ và phát biểu nhậm chức.
Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh thăm, tặng quà chức sắc Công giáo, Tin lành dịp Phục sinh 2026

Lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh thăm, tặng quà chức sắc Công giáo, Tin lành dịp Phục sinh 2026

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Mỹ Dung - 10:59, 06/04/2026
Nhân dịp lễ Phục sinh 2026, lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Quảng Ninh tổ chức các Đoàn công tác thăm, tặng quà chức sắc tôn giáo trên địa bàn. Hoạt động diễn ra tại 20 điểm, thể hiện sự quan tâm, đồng hành của chính quyền với các tổ chức tôn giáo.
Khi Người có uy tín là Hòa thượng bước vào nghị trường: Kỳ vọng mới cho chính sách dân tộc, tôn giáo

Khi Người có uy tín là Hòa thượng bước vào nghị trường: Kỳ vọng mới cho chính sách dân tộc, tôn giáo

Người có uy tín - Như Tâm - 10:48, 06/04/2026
Việc nhiều vị Hòa thượng, chức sắc Phật giáo Nam tông Khmer tại khu vực Tây Nam Bộ là những Người có uy tín trong đồng bào DTTS trúng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, thành phố nhiệm kỳ 2026 - 2031 không chỉ khẳng định niềm tin của cử tri, mà còn mở ra kỳ vọng lớn về những đóng góp thiết thực trong hoạch định chính sách dân tộc, tôn giáo, góp phần củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai thăm chúc mừng một số Giáo xứ nhân dịp Lễ Phục sinh

Sở Dân tộc và Tôn giáo Lào Cai thăm chúc mừng một số Giáo xứ nhân dịp Lễ Phục sinh

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Trọng Bảo - 10:24, 06/04/2026
Nhân dịp Lễ Phục sinh năm 2026, vừa qua lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lào Cai đã đi thăm, chúc mừng tại một số Giáo xứ trên địa bàn.