Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi

PV - 18:04, 01/03/2022

Nhiều năm gần đây, du khách có dịp ghé thăm không gian văn hóa Tà Ôi tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) đều được thưởng thức hương vị đặc biệt của món món bánh a quát - bánh “tình yêu”. Đây được xem là món ăn mà người Tà Ôi dùng để thiết đãi khách quý và có mặt trong hầu hết các lễ hội, dịp trọng đại của dân tộc mình.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi

Bánh a quát được đồng bào Tà Ôi gói bằng lá a ting, theo tiếng Kinh gọi là lá đót. Gạo làm bánh là gạo nếp than. Với người Tà Ôi, nếp than là loại nếp quý nhất và cũng là nguyên liệu duy nhất làm nên món bánh đặc trưng này. Hạt nếp than bắt đầu ngậm sữa thì đen bóng. Hạt nếp khi xay ra cũng có màu đen, đun lên vẫn giữ được màu sắc và có độ dẻo dính, hương thơm đặc biệt. Đây là loại gạo mà người Tà Ôi gọi là hạt ngọc của trời, hạt ngọc của Giàng....

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 1

Trong quá trình giã nếp, những người phụ nữ cố gắng giã thật đều tay để hạt nếp không gãy vụn. Nếu có hạt gãy vụn thì đồng bào sẽ sàng sảy để chọn lại. Theo một số người Tà Ôi giải thích, điều này thể hiện sự vẹn toàn trong tình yêu của đồng bào qua những tích truyện từ xưa.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 2

Theo tập quán của người Tà Ôi, vào ngày lễ hội, người Tà Ôi thường làm bánh a quát để tiếp đãi khách, hoặc làm quà biếu khách quý. Bánh thường được dùng trong các dịp mừng lúa mới, cưới xin, lễ tổ tiên.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 3

Đặc biệt, trong lễ cưới, những cặp bánh a quát được người Tà Ôi chọn làm món quà hồi môn, cô gái Tà Ôi nào cũng phải làm món bánh này để mang về nhà chồng. Người mẹ khi tới thăm gia đình con gái đã đi lấy chồng cũng không thể thiếu những tấm bánh thơm thảo này. Cũng bởi vậy mà ngay từ nhỏ, các bé gái người Tà Ôi đã được bà, được mẹ hướng dẫn làm bánh a quát.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 4

Bánh a quát rất nhỏ, có hai đầu nhọn như cái sừng trâu. Bánh được chế biến tương tự như các loại bánh chưng, bánh tét. Khi làm bánh, bà con Tà Ôi không ngâm gạo nếp trước khi gói mà công đoạn này được thực hiện sau khi gói xong. Bánh không có nhân như bánh chưng, bánh tét mà hoàn toàn chỉ có nếp than. Sự thơm ngon của bánh được thể hiện qua nguyên liệu nếp, lá gói bánh và kỹ thuật ngâm nước, nấu bánh.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 5

Để làm kịp bánh cho các lễ hội, các đám cưới, ngay từ sáng tinh mơ những người phụ nữ Tà Ôi đã đi vào rừng hái lá để chuẩn bị các nguyên liệu làm bánh. Lá đót làm bánh a quát được người dân lựa chọn rất kỹ, là những lá không được rách, có độ mềm dẻo, không quá già cũng không được quá non.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 6

Khi gói bánh a quát, người Tà Ôi cầm ngửa lá đót, rồi quấn ngọn hoặc gốc lá đót vòng quanh ngón tay cái hai vòng để tạo hình chóp nón rồi lật ngược và bốc nếp bỏ vào cho đầy. Sau đó nghiêng hình chóp có nếp và dùng tay quấn phần gốc hoặc ngọn còn lại của lá đót thành một hình chóp thứ hai, hoặc thứ ba, tượng trưng cho một con trâu hoàn chỉnh, đủ thân hình và đôi sừng rất đẹp. Sau khi được buộc thành từng cặp, bà con ngâm bánh trong chậu nước từ 1-2 tiếng rồi mới đem đi luộc để đảm bảo bánh mềm, dẻo. Bánh a quát chín, bóc tách từng lớp lá sẽ hiện ra thân bánh có màu đen phớt hồng rất đẹp mắt. Khi đưa lên thưởng thức, bánh có vị bùi bùi, thơm thơm.

Bánh “tình yêu” của đồng bào Tà Ôi 7

Những cặp bánh vừa mới ra lò, dẻo thơm, nóng hổi cũng chính là những tình cảm mà người Tà Ôi muốn gửi gắm. Bánh a quát được bó thành một cặp, chiếc lớn hơn tượng trưng cho người con trai và chiếc bánh nhỏ hơn là hiện thân của người con gái. Việc coi trọng bánh a quát của người Tà Ôi bắt nguồn từ những truyền thuyết mà cha ông lưu truyền lại. Người Tà Ôi gói bánh a Quát không chỉ để thưởng thức cái ngon mà còn thể hiện sự biết ơn ông bà tổ tiên đã cho mình cuộc sống, cho mình cái ăn, cho mình hạt lúa, hạt nếp.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Hương vị từ núi rừng Đông Bắc

Hương vị từ núi rừng Đông Bắc

Tuyên Quang là không gian hội tụ giữa miền đá và miền sông, nơi khí hậu đa dạng, thổ nhưỡng phong phú và con người cần cù, sáng tạo. Trên vùng đất ấy, nhiều sản phẩm đặc trưng mang đậm bản sắc vùng cao đã được hình thành, góp phần tạo sinh kế và nâng cao đời sống cho đồng bào các dân tộc.
Trên 250 nghìn lượt khách du lịch đến với Lào Cai dịp Tết Nguyên đán

Trên 250 nghìn lượt khách du lịch đến với Lào Cai dịp Tết Nguyên đán

Du lịch - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Thông tin từ Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai cho biết, trong 4 ngày nghỉ Tết (từ 29 tháng Chạp đến hết ngày mùng 3 tháng Giêng) đã có trên 250.000 lượt khách đến với các điểm du lịch trong tỉnh; tổng doanh thu ước đạt 700 tỷ đồng
Đồng bào Xơ Đăng hối hả lên rừng chăm sóc sâm Ngọc Linh sau Tết

Đồng bào Xơ Đăng hối hả lên rừng chăm sóc sâm Ngọc Linh sau Tết

Trang địa phương - Ngọc Chí - 8 giờ trước
Mùng 4 Tết (ngày 20/2), đồng bào Xơ Đăng ở các xã Đăk Sao, Măng Ri, Tu Mơ Rông, Ngọc Linh, tỉnh Quảng Ngãi đã hối hả lên rừng chăm sóc vườn sâm Ngọc Linh, với mong ước một năm mưa thuận, gió hòa để cây sâm sinh trưởng và phát triển tốt, mang lại cuộc sống ấm no cho bà con.
Tổng Bí thư Tô Lâm gặp lãnh đạo các nước nhân dịp tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza

Tổng Bí thư Tô Lâm gặp lãnh đạo các nước nhân dịp tham dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza

Thời sự - PV - 8 giờ trước
Nhân dịp dự cuộc họp khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza theo lời mời của Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Donald Trump từ ngày 18 - 20/2, sáng 19/2 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư Tô Lâm đã có các cuộc gặp, trao đổi với Tổng thống Indonesia, Tổng thống Uzbekistan, Tổng thống Azerbaijan, Tổng thống Kazakhstan, Thủ tướng Campuchia, Thủ tướng Armenia, Thủ tướng Hungary, Thủ tướng Pakistan, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Cộng hòa Czech.
Đền Bạch Mã - Một trong tứ đền linh thiêng ở xứ Nghệ

Đền Bạch Mã - Một trong tứ đền linh thiêng ở xứ Nghệ

Tìm trong di sản - Thanh Hải - 9 giờ trước
Từ huyền tích một vị tướng trẻ cưỡi ngựa trắng xông pha trận mạc từ thế kỷ 15, đến lễ hội dân gian rộn rã với trò vật cù độc đáo, đền Bạch Mã đã trở thành điểm hẹn của niềm tin và ký ức cộng đồng suốt hàng bao thế kỷ.
Tết sum vầy dưới mái nhà dài Ê Đê

Tết sum vầy dưới mái nhà dài Ê Đê

Bản sắc và hội nhập - Lê Hường - 9 giờ trước
Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới, mà còn là dịp để các thế hệ trong gia đình người Ê Đê sum vầy, cùng nhau nấu những món ăn đậm vị núi rừng, gìn giữ những giá trị văn hóa mẫu hệ.
Rực rỡ sắc Xuân Bính Ngọ: Những cung bậc cảm xúc trong đêm giao thừa

Rực rỡ sắc Xuân Bính Ngọ: Những cung bậc cảm xúc trong đêm giao thừa

Khi kim đồng hồ dần chuyển dịch về thời khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới, khắp mọi miền Tổ quốc lại bừng lên sức sống mãnh liệt của mùa Xuân Bính Ngọ 2026. Từ những bữa tiệc ánh sáng hiện đại tại các đô thị lớn đến sự hy sinh thầm lặng của các lực lượng chức năng nơi tuyến đầu, tất cả cùng dệt nên một bức tranh Tết an lành, rực rỡ và đong đầy yêu thương.
Bình yên nơi biên cương

Bình yên nơi biên cương

Công tác Dân tộc - Minh Thu - 11 giờ trước
Mỗi độ Tết đến, Xuân về, từ miền xuôi đến những nẻo xa nơi biên cương Tổ quốc, nhịp sống rộn ràng lan tỏa trong sắc trời mới. Giữa không khí yên bình ấy, bên cạnh sự bám trụ bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng (BĐBP) nơi đường biên, cột mốc, còn có sự hiện diện lặng thầm mà bền bỉ của một “lực lượng đặc biệt” - những Người có uy tín trong đồng bào DTTS. Họ chính là những “điểm tựa” tinh thần, góp phần giữ vững bình yên nơi phên giậu Tổ quốc.
Độc đáo hội thi đấu bò truyền thống đầu Xuân ở Na Son

Độc đáo hội thi đấu bò truyền thống đầu Xuân ở Na Son

Tin tức - Minh Anh - 21:55, 19/02/2026
Trong hai ngày 18 - 19/2 (tức mùng 2 và 3 Tết Bính Ngọ), xã Na Son, tỉnh Điện Biên tổ chức Hội Xuân Bính Ngọ 2026 với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao mừng Đảng, mừng Xuân, điểm nhấn là hội thi đấu bò truyền thống lần thứ 10, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu năm mới.
Thị trường hàng hóa sau Tết sôi động trở lại

Thị trường hàng hóa sau Tết sôi động trở lại

Kinh tế - Thuý Hồng - 21:48, 19/02/2026
Theo Bộ Công Thương, từ mùng 3 Tết, hệ thống phân phối trên cả nước đã hoạt động nhộn nhịp trở lại khi nhiều siêu thị, trung tâm thương mại lớn đồng loạt mở cửa, bảo đảm nguồn cung dồi dào.
Trang nghiêm nghi thức đặt bát cúng dường của đồng bào Khmer trong những ngày đầu năm mới

Trang nghiêm nghi thức đặt bát cúng dường của đồng bào Khmer trong những ngày đầu năm mới

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Như Tâm - Tào Đạt - 17:20, 19/02/2026
Bên cạnh ý nghĩa gieo duyên, tích phước, Lễ đặt bát hội còn là dịp để đồng bào Khmer tưởng nhớ và tri ân công đức sinh thành của ông bà, cha mẹ.
Âm thanh của cội nguồn

Âm thanh của cội nguồn

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 16:28, 19/02/2026
Không chỉ là âm nhạc, nhạc Ngũ âm của đồng bào Khmer còn là tiếng nói của lịch sử, của tín ngưỡng, của niềm tin và khát vọng về cuộc sống an lành, hạnh phúc. Giữ gìn nhạc Ngũ âm vì thế không chỉ là bảo tồn một loại hình nghệ thuật dân gian, mà còn là giữ gìn hồn cốt văn hóa của đồng bào Khmer giữa nhịp sống hiện đại.