Đánh giá tác động môi trường phải tính đến sinh kế đồng bào

Sáng 24/10, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, đại biểu Vũ Minh Đạo (Đoàn Lai Châu) nhấn mạnh yêu cầu hài hòa giữa tạo thuận lợi cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh với phòng ngừa, kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe người dân.

Đối với các điều 28, 30 và 32, đại biểu tán thành chủ trương đơn giản hóa thủ tục, phân loại dự án theo mức độ tác động môi trường. Tuy nhiên, việc đánh giá không nên chỉ căn cứ quy mô dự án hoặc lượng chất thải mà cần xem xét đầy đủ những ảnh hưởng đến cộng đồng dân cư.

Dẫn ví dụ về một dự án khai thác khoáng sản ở miền núi, đại biểu cho rằng, dù quy mô không lớn, dự án vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng nếu tác động đến nguồn nước sinh hoạt của nhiều bản làng ở hạ lưu.

“Đặc biệt, tại những vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nguồn nước, đất sản xuất và rừng còn gắn trực tiếp với sinh kế, phong tục, tập quán của cộng đồng”, đại biểu nhấn mạnh.

Từ thực tế này, đại biểu đề nghị làm rõ yêu cầu đánh giá tác động đối với nguồn nước sinh hoạt, sức khỏe, sinh kế và điều kiện sống của người dân khi hoàn thiện các điều 28 và 32. Đồng thời, cần có cơ chế tiếp nhận, giải trình đầy đủ ý kiến của những cộng đồng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ dự án.

Phân cấp quản lý môi trường phải đi đôi với nguồn lực

Liên quan đến phân cấp, phân quyền trong quản lý môi trường, đại biểu Vũ Minh Đạo đề nghị đánh giá kỹ năng lực thực thi nhiệm vụ của chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

“Nếu giao thêm trách nhiệm quản lý, kiểm tra, giám sát mà không có đủ nhân lực, kinh phí, phương tiện và hỗ trợ chuyên môn thì rất khó bảo đảm hiệu quả”, đại biểu lưu ý.

Theo đại biểu, cần tránh tình trạng trách nhiệm được phân cấp nhưng nguồn lực vẫn tập trung ở cấp trên. Việc giao nhiệm vụ phải đi đôi với bảo đảm các điều kiện thực hiện, nhất là tại những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn.

Đối với quản lý chất thải rắn sinh hoạt, đại biểu đề nghị xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù nông thôn, miền núi và vùng đặc biệt khó khăn. Hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải cần tính đến địa hình, mật độ dân cư và điều kiện hạ tầng của từng địa phương, thay vì áp dụng máy móc một mô hình chung.

Cùng với cơ chế hỗ trợ ngân sách cho thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải tại vùng đặc biệt khó khăn, đại biểu đề xuất khuyến khích những mô hình phù hợp với quy mô dân cư.

Trong đó, xử lý rác hữu cơ tại chỗ là giải pháp cần được quan tâm, nhưng phải đáp ứng các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

Đưa tiếng nói đồng bào dân tộc thiểu số vào xây dựng chính sách, pháp luật

Chính sách dân tộc: Những đề xuất đáng chú ý từ nghị trường