Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

“Bóng cả” ở làng Đắk Răng

Tiêu Dao - 21:15, 31/01/2025

“Vào đây, vào với làng! Vào nghe cồng chiêng, nghe ta lê, pa chanh, cha kit, nghe cái bụng của người Gié Triêng chân thật và nồng nhiệt”. Già làng A Brôl Vẻ đã 80 tuổi nhưng vẫn mạnh mẽ, khỏe khoắn cất tiếng kèn mời khách.

Già A Brôl Vẻ vận động các nghệ nhân trong làng cùng tập luyện và tham gia các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc.
Già A Brôl Vẻ vận động các nghệ nhân trong làng cùng tập luyện và tham gia các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc

Căn nhà gỗ đơn sơ của già có một gian phòng thoáng đãng được dùng làm nơi trưng bày các nhạc cụ dân tộc và đón tiếp những vị khách gần, xa ghé thăm. Bước qua bậc cửa là chiếc đàn t’rưng được kê gọn ghẽ. Trên khoảng tường nhỏ đã ám màu thời gian có đến hơn 20 nhạc cụ “xếp hàng”. Tất cả đều do một tay già làng A Brôl Vẻ tạo nên và làm chủ những thanh âm cuốn hút ấy, làm xiêu lòng nhiều du khách đến thăm.

Già làng A Brôl Vẻ cho biết, trong những năm tháng chiến tranh, ông từng tham gia tại chiến trường Đắk Pét, Đắk Sút, huyện Đắk Glei, tỉnh Kon Tum. Sau năm 1975, già trở về buôn đảm nhận các chức vụ Công an xã, Xã đội, Mặt trận và được bà con tín nhiệm bầu là già làng uy tín. Đã 80 tuổi đời, gần 40 năm tuổi Đảng, già làng A Brôl Vẻ như cây kơnia tỏa bóng mát cho dân làng. Ông cũng đang mải miết tìm tòi, gìn giữ, trao truyền lại cho người làng, cho đời sau tất cả vốn quý của người Gié Triêng.

Mênh mang trong tiếng kèn talul, talêh, già kể câu chuyện của mình, của làng, của cha ông, của người Gié Triêng bao đời trên miền đất này. Khi còn là một cậu bé, già A Brôl Vẻ vẫn thường theo ông, theo cha học ca hát và chế tác các loại nhạc cụ. Cha và ông của già là người có tài ca hát và chế tác các loại nhạc cụ. Đêm đêm ở trên nương, bên bếp lửa hồng, già vẫn chăm chú theo dõi cách làm nhạc cụ của cha mình và lắng nghe cha hát những làn điệu dân ca. Lớn lên, những câu chuyện cổ, lời hát dân ca và cách cha làm nhạc cụ đã ngấm dần vào máu thịt, trở thành niềm đam mê. Cứ thế mỗi khi trong làng tổ chức lễ hội, A Brôl Vẻ lại có mặt và giữ vai trò rất quan trọng trong đội văn nghệ của làng.

Già A Brôl Vẻ là kho báu của người Gié Triêng ở Ngọc Hồi.
Già A Brôl Vẻ là kho báu của người Gié Triêng ở Ngọc Hồi

Là già làng, Người có uy tín, Nghệ nhân Ưu tú, già A Brôl Vẻ sử dụng và chế tác trên 20 loại nhạc cụ khác nhau. Mỗi khi tiếng sáo của già cất lên, người nghe cảm nhận như có tiếng nước chảy róc rách ở suối, như âm vang của thác nước, lúc như gió đại ngàn, lúc trầm hùng như âm vọng từ ngàn xưa.

Chỉ tay lên vách nhà, nơi treo nhiều loại nhạc cụ khác nhau do chính tay già làm ra, già A Brôl Vẻ “khoe” rằng, người Gié Triêng có nhiều loại nhạc cụ như ta lê, pa chanh, cha kit, din goror, bin, ta lil, dêl do, pil pôi… Với những nhạc cụ mộc mạc này, người chơi dùng đôi tay, đôi môi và lưỡi để phát ra âm thanh lúc trầm, bổng, lúc khoan thai, lúc nhộn nhịp ngẫu hứng như thúc giục lòng người.

Làng Đắk Răng nơi miền biên giới này là nơi sinh sống của hơn 200 hộ với gần 700 nhân khẩu người Gié Triêng. Trong dòng chảy cuộc sống hiện đại, bà con Gié Triêng vẫn giữ được những nét văn hóa xưa cũ. Những trai gái trong làng vẫn cần mẫn làm rượu cần, dệt thổ cẩm, chế tác các loại nhạc cụ truyền thống. Họ giữ cho làng mình các hoạt động văn hóa cồng chiêng, múa xoang và một số lễ hội truyền thống như Lễ hội Cha chah (Lễ ăn than), Lễ ăn trâu.

 Làng Đắk Răng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống đặc trưng của đồng bào Gié Triêng.
Làng Đắk Răng vẫn giữ được những nét văn hóa truyền thống đặc trưng của đồng bào Gié Triêng

Già làng A Brôl Vẻ có tinh thần làm việc miệt mài, nghiêm túc để gìn giữ và lan tỏa nét đẹp âm nhạc truyền thống. Già luôn tâm huyết truyền dạy những nét đẹp văn hóa người Gié Triêng cho các thế hệ tiếp nối, tạo thành bản sắc của mảnh đất và con người Đăk Răng ở vùng Bắc Tây Nguyên giàu truyền thống. Từ nỗ lực tâm huyết của già làng, tình yêu với nhạc cụ truyền thống ngày được gìn giữ, lan tỏa trong cộng đồng”.

Ông Hiêng Lăng Thắng, Chủ tịch UBND xã Đắk Dục

Trong tâm niệm của già A Brôl Vẻ thì văn hóa truyền thống của dân tộc luôn là gốc rễ cần được giữ gìn và phát huy. Vì vậy, già A Brôl Vẻ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, vận động các nghệ nhân trong làng cùng tập luyện và tham gia các hoạt động bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc. Qua đó, quảng bá với bạn bè và du khách về nét văn hóa truyền thống của người Gié Triêng ở vùng biên giới này. 

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành Kế hoạch triển khai chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030

Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành Kế hoạch triển khai chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030

Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr đã ký Quyết định số 209/QĐ-BDTTG ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030 (Gọi tắt là Chương trình).
Tin nổi bật trang chủ
Lộ diện người thay HLV Mai Đức Chung dẫn dắt tuyển nữ Việt Nam

Lộ diện người thay HLV Mai Đức Chung dẫn dắt tuyển nữ Việt Nam

Thể thao - Hoàng Quý - 3 giờ trước
Sau nhiều năm gắn bó và đưa bóng đá nữ Việt Nam lên tầm cao mới, HLV Mai Đức Chung đã khép lại hành trình cùng đội tuyển quốc gia sau các giải đấu lớn sắp tới. Câu hỏi “ai sẽ thay thế vị chiến lược gia kỳ cựu” đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của người hâm mộ và giới chuyên môn.
Thanh Hóa đưa 280 cây muội hồng về các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên

Thanh Hóa đưa 280 cây muội hồng về các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên

Xã hội - Quỳnh Trâm - 4 giờ trước
Thông tin từ Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thanh Hóa cho biết, đơn vị đã báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường về phương án xử lý tang vật thu giữ là 280 cây muội hồng khai thác trái phép từ rừng. Theo đó, toàn bộ số cây này sẽ đưa về các vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên trên địa bàn để chăm sóc, phục hồi, mà không thanh lý.
Khánh Hòa: Tập huấn kiểm kê di sản cho cán bộ cấp xã, phường

Khánh Hòa: Tập huấn kiểm kê di sản cho cán bộ cấp xã, phường

Tin tức - T.Nhân - H.Trường - 4 giờ trước
Ngày 16/4, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa tổ chức khóa tập huấn nghiệp vụ kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể và di sản tư liệu năm 2026 cho cán bộ cấp xã, phường và các đơn vị chuyên môn liên quan trên địa bàn tỉnh.
Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ ở Gia Lai bị bắt tạm giam

Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ ở Gia Lai bị bắt tạm giam

Pháp luật - T.Nhân - H.Trường - 4 giờ trước
Cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Gia Lai đã bắt tạm giam ông Vũ Đức Dân (SN 1980, trú tại tổ 5, xã Phú Thiện) - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Ia Rsai, về hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ.
Mưa đá, gió lốc làm sập nhà rông và thiệt hại nhiều tài sản người dân ở các xã vùng cao Quảng Ngãi

Mưa đá, gió lốc làm sập nhà rông và thiệt hại nhiều tài sản người dân ở các xã vùng cao Quảng Ngãi

Tin tức - Ngọc Chí - 4 giờ trước
Trong 2 ngày (14 và 15/4), mưa đá và gió lốc đã làm sập nhà rông, tốc mái nhà dân và thiệt hại nhiều hoa màu ở các xã vùng cao tỉnh Quảng Ngãi.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Gia Lai: Chuẩn bị tổ chức Lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui trên núi thần Chư Tao Yang

Gia Lai: Chuẩn bị tổ chức Lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui trên núi thần Chư Tao Yang

Sắc màu 54 - T.Nhân - H.Trường - 5 giờ trước
Dự kiến vào ngày 25/4 tới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai sẽ phối hợp với UBND xã Chư A Thai tổ chức Lễ cầu mưa của Yang Pơtao Apui (Vua Lửa) tại Di tích lịch sử, văn hóa quốc gia Plei Ơi.
Khởi công xây dựng công trình đưa điện lưới quốc gia về thôn khó khăn nhất tỉnh Lào Cai

Khởi công xây dựng công trình đưa điện lưới quốc gia về thôn khó khăn nhất tỉnh Lào Cai

Xã hội - Trọng Bảo - 5 giờ trước
Ngày 16/4, Công ty điện lực Lào Cai đã tổ chức khởi công xây dựng công trình cấp điện lưới quốc gia về thôn Nả Háng, xã Chế Tạo.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành Kế hoạch triển khai chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030

Bộ Dân tộc và Tôn giáo ban hành Kế hoạch triển khai chương trình MTQG giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026-2030

Dân tộc - Tôn giáo - Minh Thu - 5 giờ trước
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr đã ký Quyết định số 209/QĐ-BDTTG ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030 (Gọi tắt là Chương trình).
Lốc xoáy ở xã biên giới Lao Bảo, 9 nhà dân tốc mái

Lốc xoáy ở xã biên giới Lao Bảo, 9 nhà dân tốc mái

Thời sự - Phạm Tiến - 5 giờ trước
Ông Lê Bá Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị, thông tin: Chiều tối 15/4, trên địa bàn xảy ra một trận mưa dông lớn kèm theo lốc xoáy làm 9 ngôi nhà của người dân bị tốc mái.
Việt Nam và Singapore ưu tiên nguồn lực triển khai hiệu quả Chương trình hành động về Đối tác chiến lược toàn diện

Việt Nam và Singapore ưu tiên nguồn lực triển khai hiệu quả Chương trình hành động về Đối tác chiến lược toàn diện

Thời sự - PV - 6 giờ trước
Sáng 16/4, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã điện đàm với Thủ tướng Singapore Lawrence Wong.