Cần cơ chế sát thực tế để bảo đảm an toàn thực phẩm vùng đồng bào DTTS
Góp ý dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, chiều 24/10, đại biểu Quàng Văn Hương (Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La) đề nghị cụ thể hóa chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS. Các quy định cần sát điều kiện sản xuất, bảo đảm an toàn và tạo điều kiện cho thực phẩm truyền thống tiếp cận thị trường.
Chính sách an toàn thực phẩm cần tránh nguy cơ “quy định treo”
Theo đại biểu Quàng Văn Hương, dự thảo Luật đã đề cập nhiều chính sách phù hợp với vùng đồng bào DTTS. Trong đó có hỗ trợ hợp tác xã, cơ sở sản xuất nhỏ áp dụng quy trình an toàn, truy xuất nguồn gốc; bảo tồn tri thức và phương thức sản xuất truyền thống.
Dự thảo cũng quy định cấm lợi dụng khó khăn kinh tế, hạn chế về thông tin, ngôn ngữ, phong tục để vi phạm. Hoạt động truyền thông được ưu tiên cho địa bàn DTTS, miền núi, biên giới, hải đảo; chú trọng tiếng dân tộc và vai trò của Người có uy tín, già làng, trưởng bản.
Tuy nhiên, đối chiếu dự thảo Nghị định hướng dẫn thi hành, đại biểu nhận thấy các chính sách này chưa được cụ thể hóa. Quy định liên quan mới chỉ đề cập miễn kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu đối với một số hàng hóa trao đổi của cư dân biên giới trong định mức miễn thuế.
Khoảng trống hướng dẫn khiến chính sách có nguy cơ trở thành “quy định treo”. Khi thiếu nội dung hỗ trợ, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện, người dân khó tiếp cận chính sách, cơ sở khó triển khai.
Đại biểu đề nghị bổ sung đối tượng hỗ trợ là hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ tại vùng đồng bào DTTS, miền núi. Nội dung hỗ trợ cần phù hợp điều kiện sản xuất thực tế, giúp người dân đáp ứng yêu cầu an toàn, đồng thời thuận lợi cho quản lý.
Bảo đảm an toàn, mở đường cho thực phẩm truyền thống
Với sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ, đại biểu đề nghị nghiên cứu quy định phù hợp đặc điểm sản phẩm truyền thống, cơ sở vật chất, vật tư và khả năng đáp ứng của người dân.
Thực phẩm truyền thống của đồng bào rất phong phú, gắn với tri thức và tập quán từng dân tộc. Vì vậy, cần có cơ chế giao văn bản dưới luật quy định tiêu chuẩn linh hoạt. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm an toàn, tránh rào cản quá khắt khe khiến sản phẩm khó lưu thông, nhưng không buông lỏng để xảy ra ngộ độc.
Về truyền thông, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm tổ chức, nguồn lực và cơ chế phối hợp. Truyền thông bằng tiếng DTTS cần được quy định cụ thể trong Nghị định, lựa chọn hình thức phù hợp để đồng bào hiểu và thực hiện.
Đại biểu cũng kiến nghị xác định rõ trách nhiệm của UBND các cấp, đặc biệt là cấp xã, trong hỗ trợ sản xuất, tuyên truyền và hướng dẫn người dân vùng cao, biên giới.
Phân định rõ trách nhiệm sẽ hạn chế đùn đẩy giữa các ngành. Khi hỗ trợ sát nhu cầu, hướng dẫn dễ hiểu và có đầu mối thực hiện, chính sách mới có thể bảo vệ sức khỏe đồng bào, đồng thời gìn giữ giá trị thực phẩm truyền thống.
