Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững ở Thụy Hùng (Lạng Sơn): Thêm điểm tựa phát triển nơi biên giới (Bài 1)

Sinh kế bền vững từ những mô hình phù hợp

Thụy Hùng là xã biên giới có 27 thôn, trong đó 10 thôn giáp biên, với 1.602 hộ, 6.890 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Kinh sinh sống. Đời sống của người dân trên địa bàn chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp và chăn nuôi nhỏ lẻ; kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ; điều kiện phát triển kinh tế còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã còn cao với 14,43% (theo kết quả rà soát năm 2024). Trong bối cảnh đó, công tác giảm nghèo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Gia đình anh Luân Văn Thượng, sinh năm 1992, dân tộc Nùng, trú tại thôn Nà So – Nà Luông, là một trong những hộ nghèo tiêu biểu được hỗ trợ từ Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững. Anh Thượng cho biết, trước đây cuộc sống gia đình chủ yếu dựa vào vài sào ruộng nương, sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm nên dù nỗ lực làm ăn, cái nghèo vẫn đeo bám.

Bước ngoặt đến với gia đình anh vào năm 2023, khi được tham gia Dự án “Chăn nuôi bò sinh sản bán chăn thả”. Gia đình anh được hỗ trợ 2 con bò cái sinh sản, đồng thời được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi, hướng dẫn theo dõi sức khỏe đàn bò, phòng chống dịch bệnh. Nhờ được “cầm tay chỉ việc”, anh Thượng từng bước nắm vững kỹ thuật, mạnh dạn đầu tư chăm sóc đàn bò.

“Từ hai con bò ban đầu, đến nay đàn bò đã phát triển lên 5 con. Đây là tài sản lớn, là nguồn sinh kế lâu dài giúp gia đình tôi có thêm thu nhập và tự tin hơn trên con đường thoát nghèo”, anh Thượng chia sẻ.

Không chỉ được hỗ trợ phát triển sản xuất, năm 2024, gia đình anh Thượng còn được thụ hưởng 60 triệu đồng từ Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát. Ngôi nhà mới khang trang được hoàn thành đã giúp gia đình anh ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất. “Chưa bao giờ tôi nghĩ gia đình mình có thể xây được một căn nhà mới. Có nhà mới, có đàn bò, tôi sẽ cố gắng làm ăn để không tái nghèo”, anh Thượng bộc bạch.

Chung tay vì người nghèo

Theo bà Lăng Thị Hộ, Trưởng thôn Nà So - Nà Luông, để giúp các hộ nghèo, hộ cận nghèo tiết kiệm chi phí xây dựng nhà ở, chính quyền thôn đã vận động các tổ chức đoàn thể và người dân trong thôn cùng tham gia hỗ trợ ngày công tháo dỡ nhà cũ, san lấp mặt bằng, vận chuyển vật liệu. “Việc làm này không chỉ giúp các hộ tiết kiệm chi phí, có thêm điều kiện xây dựng nhà ở khang trang hơn, mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng”, bà Hộ cho biết.

Đối với các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, UBND xã Thụy Hùng phối hợp chặt chẽ với trưởng thôn và đội ngũ thú y viên thường xuyên kiểm tra, giám sát quá trình triển khai; kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ dân. Nhờ đó, các mô hình cây trồng, vật nuôi được triển khai đúng quy trình, mang lại hiệu quả thiết thực, tạo niềm tin cho người dân tham gia.

Phát huy hiệu quả các mô hình sinh kế

Giai đoạn 2022 - 2024, xã Thụy Hùng (trước sáp nhập) được phân bổ 950 triệu đồng từ Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững. Từ nguồn vốn này, xã đã chủ động lựa chọn các mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện tự nhiên, tập quán sản xuất và khả năng của người dân.

Năm 2023, với 500 triệu đồng, xã triển khai Dự án “Chăn nuôi bò sinh sản bán chăn thả” tại các thôn Còn Ngòa Và và Nà So - Nà Luông, với sự tham gia của 12 hộ dân (5 hộ nghèo, 7 hộ cận nghèo). Dự án được triển khai bài bản, có hướng dẫn kỹ thuật, giám sát chặt chẽ, phù hợp với thực tế địa phương. Nhiều con bò đã sinh sản, mang lại nguồn thu ổn định, tạo việc làm và sinh kế lâu dài cho các hộ tham gia.

Từ hiệu quả đó, năm 2024, xã tiếp tục được phân bổ 450 triệu đồng để hỗ trợ bò sinh sản cho 10 hộ dân. Đây được xem là một trong những mô hình tiêu biểu, góp phần quan trọng giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo từng bước vươn lên, hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Bước sang năm 2025, sau sáp nhập đơn vị hành chính, xã Thụy Hùng tiếp tục được Trung ương quan tâm bố trí nguồn lực lớn từ Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, với tổng vốn 1.670 triệu đồng, trong đó vốn năm 2025 là 1.190 triệu đồng, vốn chuyển nguồn là 480 triệu đồng.

Trên cơ sở đó, xã tập trung triển khai các dự án, tiểu dự án theo đúng mục tiêu, nội dung Chương trình, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng đối tượng thụ hưởng.

Nổi bật là Dự án 2 - Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, với tổng vốn 480 triệu đồng. Các mô hình chăn nuôi bò, trâu được triển khai có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu và khả năng tham gia. Dự án đang hoàn thiện các thủ tục để triển khai đồng bộ, dự kiến giải ngân đạt 100% kế hoạch vốn.

Đối với Dự án 3 - Hỗ trợ phát triển sản xuất, cải thiện dinh dưỡng, tiểu dự án hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp được bố trí 400 triệu đồng. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, mô hình trồng cây mắc ca chưa phù hợp với điều kiện và nhu cầu của người dân. Việc chủ động đề xuất chuyển nguồn sang năm 2026 cho thấy sự linh hoạt, trách nhiệm của địa phương trong sử dụng hiệu quả nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải, hình thức.

Quyết tâm giảm nghèo bền vững

Ông Vũ Biền, Chủ tịch UBND xã Thụy Hùng khẳng định: Việc triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững trên địa bàn xã được thực hiện quyết liệt, đồng bộ và đạt nhiều kết quả tích cực. Các chính sách hỗ trợ được triển khai kịp thời, đúng đối tượng; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân từng bước được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo giảm qua từng năm.

“Thời gian tới, xã tiếp tục lựa chọn các mô hình sinh kế phù hợp, gắn giảm nghèo với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân; tăng cường giám sát để bảo đảm giảm nghèo thực chất, bền vững”, ông Vũ Biền nhấn mạnh.

Nếu các mô hình sinh kế, chính sách hỗ trợ nhà ở là “đòn bẩy” vật chất giúp người nghèo từng bước ổn định cuộc sống, thì truyền thông được xác định là “chìa khóa” quan trọng để thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường. Thực tiễn triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững tại xã biên giới Thụy Hùng (tỉnh Lạng Sơn) cho thấy, khi truyền thông đi trước một bước, chính sách mới thực sự đi vào cuộc sống.