Huyền thoại về nữ Anh hùng Y Buông và "nồi cơm nuôi quân”

Lấy thân che chắn nồi cơm nuôi quân

Bà Y Buông (sinh năm 1945) tại làng Đăk Rế, xã Đắk Na, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum (cũ), nay là xã Đăk Sao, tỉnh Quảng Ngãi. Năm 1960, khi mới 15 tuổi, chứng kiến giặc vào làng đốt phá, gây ra bao tội ác với dân làng, cô gái Y Buông xin cha cho đi bộ đội, được phân công đảm nhiệm việc nấu ăn cho cán bộ, chiến sĩ ở vùng căn cứ kháng chiến.

Đến năm 1965, bà nhận nhiệm vụ nấu ăn cho Đại đội 1, Tiểu đoàn 304, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Kon Tum, một đơn vị chiến đấu thường xuyên cơ động. Và từ đó, việc bà phải di chuyển trong tầm pháo kích, vượt qua núi cao, suối sâu cũng là công việc quen thuộc như nấu cơm, gùi nước.

Bà Y Buông chia sẻ: Bố mẹ tôi nuôi giấu cán bộ cách mạng từ khi còn ở làng Đăk Rế, xã Đăk Na. Năm 13 tuổi, tôi đã đi đưa cơm, dẫn đường cho cán bộ cách mạng xâm nhập vào vùng tạm chiếm hoạt động. Sau này, nhận nhiệm vụ nuôi quân cũng vất vả, nhưng tôi luôn quyết tâm vượt qua để đảm bảo cho bộ đội được ăn no, có sức đánh giặc.

Những năm 1960 đến năm 1973, trong điều kiện chiến tranh ác liệt của chiến trường Bắc Tây Nguyên, để bộ đội có cái ăn, có sức đánh giặc, cô nuôi Y Buông đã gắng hết sức mình, vượt mọi khó khăn, nguy hiểm để hoàn thành nhiệm vụ. Có những thời điểm bộ đội hết gạo, bà vào rừng sâu bẻ măng, đào củ rừng về nấu cho bộ đội ăn thay cơm. Để vết thương của thương binh mau chóng hồi phục, bà xuống suối bắt từng con cua, con tép về nấu cháo.

Rồi những lần đưa cơm lên tận trận địa cho bộ đội, gặp phải làn bom đạn, để bảo vệ nồi cơm, bà đã lấy thân mình che chắn mặc cho bản thân bị đất đá, cành cây quật vào thân thể.

Bà Y Buông nhớ lại, lần đó, Đại đội bị địch phát hiện, chúng dùng pháo cao xạ bắn dữ dội vào chỗ ở của đơn vị. Lúc này, bà vừa nấu cơm xong. Thay vì chạy vào hầm để trú ẩn, bà đã dùng cả thân mình đè lên và ôm chặt lấy nồi cơm, cứ như thế cho đến khi không còn tiếng pháo. "Tôi và nồi cơm bị đất vùi lấp, cả đơn vị phải bới đất đưa tôi ra, tôi bị thương nặng nhưng nồi cơm thì vẫn còn nguyên vẹn".

Bà bảo:“Nếu mình có chết thì vẫn còn người khác thay mình nấu cơm nuôi bộ đội, nhưng nếu nồi cơm mà bị mất đi, bộ đội sẽ bị đói cái bụng. Mình chỉ nghĩ, đảm bảo việc nấu cơm để bộ đội được ăn no, có sức đánh giặc thì quê hương mới nhanh được giải phóng”.

Cùng với nỗ lực vượt qua gian khổ, hiểm nguy, hoàn thành nhiệm vụ nuôi quân, chị nuôi Y Buông còn dũng cảm trong thế đối đầu với quân giặc. Năm 1967, địch tập kích hậu cứ, Y Buông đã cùng 5 đồng đội diệt gọn 1 tiểu đội địch; riêng Y Buông sử dụng lựu đạn và súng cạc bin tiêu diệt được 4 tên.

Ngày 20/12/1973, bà Y Buông được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân. Cũng trong năm này, bà được đưa ra miền Bắc học văn hóa và bồi dưỡng chính trị tại Trường Dân tộc Trung ương ở tỉnh Thái Nguyên. Từ năm 1975 đến lúc nghỉ hưu năm 1980, bà công tác tại Trường Quân sự tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Tấm gương sáng để thế hệ trẻ noi theo

53 năm từ ngày được phong Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, người đưa cơm cho bộ đội giữa mưa bom, bão đạn ngày nào giờ đây vẫn giữ được nét đặc trưng của phụ nữ Xơ Đăng thật thà, chân chất, hay cười và sống một cuộc đời giản dị.

“Mình chỉ có huân chương, Bằng Tổ quốc ghi công là nhiều thôi, tiền bạc thì không có. Mình mong muốn thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống cách mạng, ra sức học tập, lao động sản xuất để góp sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp”, bà Y Buông chia sẻ.

Từ nhiều năm qua, ngôi nhà nhỏ của nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Y Buông ở ngay phía sau Tượng đài Chiến thắng Đăk Tô - Tân Cảnh, thuộc xã Đăk Tô, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành điểm đến của cán bộ, chiến sỹ và Nhân dân trong vùng.

Tại đây, câu chuyện về những năm tháng chiến tranh ác liệt, về nữ Anh hùng Y Buông với nồi cơm nuôi quân huyền thoại ở chiến trường Bắc Tây Nguyên đã được kể, được truyền lại, giúp cho nhiều thế hệ trẻ hôm nay thêm yêu quê hương, thêm tự hào về truyền thống cách mạng.

Chị Huỳnh Thị Cẩm Trang, Bí thư Đoàn xã Đăk Tô, tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ: Cứ đến tháng 7 hàng năm, hoặc là những ngày kỷ niệm của quê hương, đất nước, tuổi trẻ Đăk Tô đều tổ chức nhiều hoạt động "Uống nước nhớ nguồn", trong đó có nội dung thăm, gặp gỡ Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Y Buông. Nghe nữ Anh hùng kể lại lịch sử, chiến tích của mình, từ đó lan toả trong đoàn viên, thanh niên về tinh thần, ý chí cách mạng của thế hệ cha ông.

“Để tri ân những đóng góp, công lao to lớn của bà đối với sự nghiệp cách mạng, trong những năm qua, các cấp chính quyền cũng luôn dành sự quan tâm sâu sắc đối với Anh hùng Lực lượng vũ trang Y Buông và gia đình, như: Hỗ trợ xây dựng nhà tình nghĩa; tổ chức thăm hỏi, động viên bà và gia đình vào dịp lễ, Tết hàng năm”, bà Ngô Thị Sâm, Chủ tịch UBND xã Đăk Tô cho biết.