Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu

Vũ Mừng - 08:38, 19/10/2025

Lễ cúng là dịp để người Dao ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang bày tỏ lòng biết ơn đối với Sư tổ Bàn Vương, người đã sinh ra 12 tộc họ, đồng thời cầu mong mưa thuận, gió hòa.

Truyền thuyết người Dao kể rằng Bàn Vương hay còn gọi là Bàn Hồ. Nhờ lập được công lao to lớn khi đánh bại Cao Vương xâm lược nước Bình Vương, ông được vua Bình Vương trọng thưởng và gả công chúa cho. Bàn Vương cùng công chúa sinh được 6 trai, 6 gái và Bình Vương ban cho mỗi người một họ, trở thành 12 họ đầu tiên của người Dao. Khi Bình Vương qua đời, Bàn Vương lên làm vua của người Dao.

Ở những bản làng Dao khu vực phía Tây Bắc tỉnh Tuyên Quang vẫn lưu truyền câu chuyện về cái chết của Bàn Vương: Dù đã lên ngôi vua, ông vẫn giữ lối sống giản dị và thường truyền dạy người Dao cách trồng trọt, dệt vải và săn bắn. Một lần vào tháng 2 âm lịch, Bàn Vương lên núi săn sơn dương, nhưng chẳng may bị con vật húc ngã vào cây gù hương và qua đời. Kể từ đó, người Dao làm lễ cúng giỗ Bàn Vương vào tháng  2 âm lịch hàng năm.

Ngày nay, lễ cúng Bàn Vương còn được người dân và địa phương tái hiện và trở thành một dịp để du khách tìm hiểu văn hóa đặc sắc của cộng đồng Dao.

(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu
Người Dao đỏ tại xã Hồ Thầu cùng tập trung để chuẩn bị cho lễ cúng Bàn Vương được diễn ra trang trọng nhất.
Người Dao đỏ tại xã Hồ Thầu cùng tập trung để chuẩn bị cho lễ cúng Bàn Vương được diễn ra trang trọng nhất.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 2
Kèn trống rộn rã, các điệu nhạc vang lên báo hiệu buổi lễ cúng Bàn Vương bắt đầu.
Kèn trống rộn rã, các điệu nhạc vang lên báo hiệu buổi lễ cúng Bàn Vương bắt đầu.
Rượu và thịt lợn luôn là những lễ vật được chuẩn bị trang trọng để dâng lên các vị thần trong lễ cúng Bàn Vương.
Rượu và thịt lợn luôn là những lễ vật được chuẩn bị trang trọng để dâng lên các vị thần trong lễ cúng Bàn Vương.
Trong lễ cúng, các thầy cúng người Dao còn sử dụng kèn Pí Lé, chuông đồng, tù và những dụng cụ không thể thiếu để thực hiện nghi lễ.
Trong lễ cúng, các thầy cúng người Dao còn sử dụng kèn Pí Lé, chuông đồng, tù và những dụng cụ không thể thiếu để thực hiện nghi lễ.
Sau khi đã chuẩn bị các đồ lễ, lễ cúng Bàn Vương sẽ được bắt đầu bằng thủ tục lập đàn cúng, treo tranh thờ.
Sau khi đã chuẩn bị các đồ lễ, lễ cúng Bàn Vương sẽ được bắt đầu bằng thủ tục lập đàn cúng, treo tranh thờ.
Sau đó các thầy cúng làm phép tẩy uế bằng cách vẩy quanh khu vực làm lễ bằng nước phép. Bắt đầu vào buổi lễ, các thầy cúng sẽ thực hiện nghi thức cúng mời gọi Bàn Vương và thần linh thổ địa và tổ tiên về để tuyên bố lý do làm lễ.
Sau đó các thầy cúng làm phép tẩy uế bằng cách vẩy quanh khu vực làm lễ bằng nước phép. Bắt đầu vào buổi lễ, các thầy cúng sẽ thực hiện nghi thức cúng mời gọi Bàn Vương và thần linh thổ địa và tổ tiên về để tuyên bố lý do làm lễ.
Tiếp đến là phần hành lễ nghênh đón Bàn Vương. Đặc biệt trong quá trình hành lễ ở phần này, ngoài đọc những bài cúng cầu khấn Bàn Vương phù hộ, những thầy cúng ở Hồ Thầu còn kể sơ lược về tiểu sử, vóc dáng của Bàn Vương từ khi ra đời đến khi mất.
Tiếp đến là phần hành lễ nghênh đón Bàn Vương. Đặc biệt trong quá trình hành lễ ở phần này, ngoài đọc những bài cúng cầu khấn Bàn Vương phù hộ, những thầy cúng ở Hồ Thầu còn kể sơ lược về tiểu sử, vóc dáng của Bàn Vương từ khi ra đời đến khi mất.
Các thầy cúng trong lễ cúng Bàn Vương là những người đã được cấp sắc cao, am hiểu sâu sắc về các thủ tục và nghi thức truyền thống. Họ không chỉ thực hiện các nghi lễ một cách trang nghiêm mà còn đảm bảo mọi chi tiết của buổi lễ được tuân thủ đúng phong tục, mang đến không gian linh thiêng và trọn vẹn cho cộng đồng.
Các thầy cúng trong lễ cúng Bàn Vương là những người đã được cấp sắc cao, am hiểu sâu sắc về các thủ tục và nghi thức truyền thống. Họ không chỉ thực hiện các nghi lễ một cách trang nghiêm mà còn đảm bảo mọi chi tiết của buổi lễ được tuân thủ đúng phong tục, mang đến không gian linh thiêng và trọn vẹn cho cộng đồng.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 10
Trong suốt quá trình làm lễ, xen kẽ giữa những bài cúng, các thầy còn thực hiện các nghi thức thổi tù và, làm nghi thức dâng hương, múa những điệu múa kiếm, múa chuông, múa rùa đặc sắc.
Trong suốt quá trình làm lễ, xen kẽ giữa những bài cúng, các thầy còn thực hiện các nghi thức thổi tù và, làm nghi thức dâng hương, múa những điệu múa kiếm, múa chuông, múa rùa đặc sắc.
Thường ngày, Bàn Vương được thờ cúng tại bàn thờ gia tiên trong các gia đình người Dao cùng với các vị thần. Trong các lễ lớn như lễ cấp sắc, lễ tạ tổ tiên… đều có phần làm lễ cúng Bàn Vương để nhớ về nguồn cội.
Thường ngày, Bàn Vương được thờ cúng tại bàn thờ gia tiên trong các gia đình người Dao cùng với các vị thần. Trong các lễ lớn như lễ cấp sắc, lễ tạ tổ tiên… đều có phần làm lễ cúng Bàn Vương để nhớ về nguồn cội.
Ngoài những dịp kể trên người Dao còn tổ chức lễ cúng Bàn Vương riêng với quy mô lớn trong cộng đồng. Tùy thuộc vào điều kiện, quy định của mỗi dòng họ người ta làm lễ cúng theo định kỳ thời gian khác nhau. Có những họ ba năm tổ chức cúng một lần, có dòng họ mười hai năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa.
Ngoài những dịp kể trên người Dao còn tổ chức lễ cúng Bàn Vương riêng với quy mô lớn trong cộng đồng. Tùy thuộc vào điều kiện, quy định của mỗi dòng họ người ta làm lễ cúng theo định kỳ thời gian khác nhau. Có những họ ba năm tổ chức cúng một lần, có dòng họ mười hai năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 14
Kết thúc buổi lễ là phần lễ đưa tiễn, trong phần này thầy cúng sẽ đốt giấy vàng mã làm lễ tiễn đưa Bàn Vương, gia tiên và các thánh thần về bên kia thế giới.
Kết thúc buổi lễ là phần lễ đưa tiễn, trong phần này thầy cúng sẽ đốt giấy vàng mã làm lễ tiễn đưa Bàn Vương, gia tiên và các thánh thần về bên kia thế giới.
Là nghi thức sinh hoạt tâm linh mang đậm tính nhân văn, giáo dục người Dao hướng về nguồn cội, lễ cúng Bàn Vương còn liên kết, gắn bó mọi người tạo nên sức mạnh cộng đồng.
Là nghi thức sinh hoạt tâm linh mang đậm tính nhân văn, giáo dục người Dao hướng về nguồn cội, lễ cúng Bàn Vương còn liên kết, gắn bó mọi người tạo nên sức mạnh cộng đồng.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Họa sĩ Lý Khắc Nhu và những món quà văn hóa vô giá gửi tặng lại vùng đất Tây Nguyên

Họa sĩ Lý Khắc Nhu và những món quà văn hóa vô giá gửi tặng lại vùng đất Tây Nguyên

Hơn 30 năm rong ruổi khắp mọi miền Tổ quốc, họa sĩ, Nghệ nhân Ưu tú Lý Khắc Nhu không chỉ tạo ra những bức tranh thủy mặc tuyệt phẩm, mà còn lặng lẽ gìn giữ hàng chục pho tượng gỗ, cổ vật và ký ức văn hóa của vùng đất Tây Nguyên. Ở tuổi 83, người nghệ sĩ gốc Hoa ấy đã quyết định trao “gia tài” tượng gỗ về với cộng đồng Tây Nguyên.
Tin nổi bật trang chủ
Người "cõng nhà" xuống núi đưa bản nghèo người Dao trở thành bản nông thôn mới đầu tiên

Người "cõng nhà" xuống núi đưa bản nghèo người Dao trở thành bản nông thôn mới đầu tiên

Từ quyết định “cõng nhà" xuống núi cách đây gần 30 năm, ông Triệu Văn Lĩu, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Hạ Sơn, xã Pù Nhi, tỉnh Thanh Hóa đã mở lối đưa người dân thoát nghèo, từng bước thay đổi cuộc sống. Từ vài hộ tiên phong, một bản làng mới dần hình thành, vươn lên trở thành điểm sáng trong xây dựng nông thôn mới ở vùng biên.
Tìm về chốn thiền an yên bên dòng sông Mã

Tìm về chốn thiền an yên bên dòng sông Mã

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Quỳnh Trâm - 22 phút trước
Giữa rừng thông xanh ngát, lưng tựa núi, mặt hướng về sông Mã, Thiền viện Trúc Lâm Hàm Rồng, phương Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa như mở ra không gian tĩnh lặng, nơi con người dễ dàng tìm lại sự an nhiên, tĩnh tại giữa nhịp sống bộn bề.
Hàng chục em nhỏ chen chúc trong lớp học dựng tạm ở điểm trường Hỏm Trên

Hàng chục em nhỏ chen chúc trong lớp học dựng tạm ở điểm trường Hỏm Trên

Giáo dục - Trọng Bảo - 26 phút trước
Từ nhiều tháng nay, hàng trăm học sinh ở điểm trường Hỏm Trên, xã Nậm Chày, tỉnh Lào Cai phải đi học nhờ nhà dân do điểm trường nằm trong nguy cơ sạt lở. Tuy nhiên, việc các em học sinh phải học nhờ nhà dân gặp rất nhiều khó khăn do phòng học chật chội, không bảo đảm chất lượng dạy và học.
Ông Lê Minh Hưng giữ chức Thủ tướng Chính phủ

Ông Lê Minh Hưng giữ chức Thủ tướng Chính phủ

Thời sự - Trần Thường - Phạm Hải - 1 giờ trước
Chiều nay (7/4), Quốc hội đã biểu quyết thông qua Nghị quyết bầu Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Lê Minh Hưng giữ chức Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2026-2031.
Họa sĩ Lý Khắc Nhu và những món quà văn hóa vô giá gửi tặng lại vùng đất Tây Nguyên

Họa sĩ Lý Khắc Nhu và những món quà văn hóa vô giá gửi tặng lại vùng đất Tây Nguyên

Sắc màu 54 - Lê Hường - 2 giờ trước
Hơn 30 năm rong ruổi khắp mọi miền Tổ quốc, họa sĩ, Nghệ nhân Ưu tú Lý Khắc Nhu không chỉ tạo ra những bức tranh thủy mặc tuyệt phẩm, mà còn lặng lẽ gìn giữ hàng chục pho tượng gỗ, cổ vật và ký ức văn hóa của vùng đất Tây Nguyên. Ở tuổi 83, người nghệ sĩ gốc Hoa ấy đã quyết định trao “gia tài” tượng gỗ về với cộng đồng Tây Nguyên.
Khai thác

Khai thác "sức hút" từ phát triển dược liệu gắn với du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe

Kinh tế - Việt Hà - 3 giờ trước
Kết hợp trồng cây dược liệu với du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe đang được hình thành ở nhiều địa phương. Đây không chỉ là cơ hội phát triển kinh tế mà còn là con đường gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa bản địa một cách bền vững, đặc biệt là với vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Cây cầu nối nhịp đôi bờ sông Đăk Pxi

Trước đây, việc đi lại của đồng bào Xơ Đăng ở thôn Krong Đuân, xã Đăk Pxi, tỉnh Quảng Ngãi sinh sống dọc hai bên bờ sông Đăk Pxi gặp rất nhiều khó khăn. Cây cầu treo cũ kỹ, xuống cấp theo thời gian là con đường duy nhất để người dân qua lại. Mỗi khi mùa mưa đến, nước chảy xiết khiến việc di chuyển trở nên vô cùng nguy hiểm, thậm chí có thời điểm giao thông bị chia cắt hoàn toàn.
Thế hệ trẻ người DTTS với ngoại giao văn hóa: Cầu nối đến sàn diễn triệu đô và những bước nhảy hiện đại (Bài 2)

Thế hệ trẻ người DTTS với ngoại giao văn hóa: Cầu nối đến sàn diễn triệu đô và những bước nhảy hiện đại (Bài 2)

Phóng sự - Tuấn Ninh - 3 giờ trước
Giữa ánh đèn laser rực rỡ của những concert quốc tế và nhịp bass dồn dập của các sân khấu Hiphop, sinh viên ngoại giao người DTTS đang khẳng định một bản sắc rất khác. Với họ, nghệ thuật không chỉ là đam mê, mà là một loại "ngôn ngữ ngoại giao" đặc biệt để kết nối bản sắc dân tộc với dòng chảy giải trí toàn cầu.
Đồng bào Xơ Đăng tái thiết cuộc sống trên vùng đất lở Trà Tân

Đồng bào Xơ Đăng tái thiết cuộc sống trên vùng đất lở Trà Tân

Xã hội - T.Nhân - H.Trường - 3 giờ trước
Sau đợt thiên tai, lũ lụt hồi cuối năm 2025, với sự nỗ lực vào cuộc của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm, hàng chục hộ đồng bào Xơ Đăng xã miền núi Trà Tân, TP. Đà Nẵng bị ảnh hưởng bởi thiên tai đang tiếp tục bám đất, giữ làng và đi qua giông bão để tái thiết cuộc sống.
Du lịch gần lên ngôi dịp 30/4: Quảng Ninh – Hải Phòng dẫn dắt xu hướng trải nghiệm tiết kiệm nhưng trọn vẹn

Du lịch gần lên ngôi dịp 30/4: Quảng Ninh – Hải Phòng dẫn dắt xu hướng trải nghiệm tiết kiệm nhưng trọn vẹn

Du lịch - Việt Hà - 3 giờ trước
Dịp nghỉ lễ 30/4 – 1/5 năm nay, hai điểm đến phía Bắc là Quảng Ninh và Hải Phòng được dự báo sẽ dẫn đầu dòng dịch chuyển nhờ lợi thế khoảng cách, hạ tầng thuận tiện và hệ sinh thái du lịch đa dạng.
Bản Mây – nơi cộng đồng các dân tộc “sống cùng nhau”

Bản Mây – nơi cộng đồng các dân tộc “sống cùng nhau”

Sắc màu 54 - Việt Hà - 4 giờ trước
Nằm nép mình dưới chân núi Fansipan “nóc nhà Đông Dương”, Bản Mây (thuộc quần thể Sun World Fansipan Legend, Sa Pa) không chỉ là một điểm tham quan mà còn là không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số.
Công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai đồng bộ, hiệu quả

Công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai đồng bộ, hiệu quả

Dân tộc - Tôn giáo - Thuý Hồng - 4 giờ trước
Ngay trong những tháng đầu năm 2026, công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, nâng cao đời sống đồng bào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây chính là tiền đề, là động lực quan trọng để thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng tôn giáo.