Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu

Vũ Mừng - 08:38, 19/10/2025

Lễ cúng là dịp để người Dao ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang bày tỏ lòng biết ơn đối với Sư tổ Bàn Vương, người đã sinh ra 12 tộc họ, đồng thời cầu mong mưa thuận, gió hòa.

Truyền thuyết người Dao kể rằng Bàn Vương hay còn gọi là Bàn Hồ. Nhờ lập được công lao to lớn khi đánh bại Cao Vương xâm lược nước Bình Vương, ông được vua Bình Vương trọng thưởng và gả công chúa cho. Bàn Vương cùng công chúa sinh được 6 trai, 6 gái và Bình Vương ban cho mỗi người một họ, trở thành 12 họ đầu tiên của người Dao. Khi Bình Vương qua đời, Bàn Vương lên làm vua của người Dao.

Ở những bản làng Dao khu vực phía Tây Bắc tỉnh Tuyên Quang vẫn lưu truyền câu chuyện về cái chết của Bàn Vương: Dù đã lên ngôi vua, ông vẫn giữ lối sống giản dị và thường truyền dạy người Dao cách trồng trọt, dệt vải và săn bắn. Một lần vào tháng 2 âm lịch, Bàn Vương lên núi săn sơn dương, nhưng chẳng may bị con vật húc ngã vào cây gù hương và qua đời. Kể từ đó, người Dao làm lễ cúng giỗ Bàn Vương vào tháng  2 âm lịch hàng năm.

Ngày nay, lễ cúng Bàn Vương còn được người dân và địa phương tái hiện và trở thành một dịp để du khách tìm hiểu văn hóa đặc sắc của cộng đồng Dao.

(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu
Người Dao đỏ tại xã Hồ Thầu cùng tập trung để chuẩn bị cho lễ cúng Bàn Vương được diễn ra trang trọng nhất.
Người Dao đỏ tại xã Hồ Thầu cùng tập trung để chuẩn bị cho lễ cúng Bàn Vương được diễn ra trang trọng nhất.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 2
Kèn trống rộn rã, các điệu nhạc vang lên báo hiệu buổi lễ cúng Bàn Vương bắt đầu.
Kèn trống rộn rã, các điệu nhạc vang lên báo hiệu buổi lễ cúng Bàn Vương bắt đầu.
Rượu và thịt lợn luôn là những lễ vật được chuẩn bị trang trọng để dâng lên các vị thần trong lễ cúng Bàn Vương.
Rượu và thịt lợn luôn là những lễ vật được chuẩn bị trang trọng để dâng lên các vị thần trong lễ cúng Bàn Vương.
Trong lễ cúng, các thầy cúng người Dao còn sử dụng kèn Pí Lé, chuông đồng, tù và những dụng cụ không thể thiếu để thực hiện nghi lễ.
Trong lễ cúng, các thầy cúng người Dao còn sử dụng kèn Pí Lé, chuông đồng, tù và những dụng cụ không thể thiếu để thực hiện nghi lễ.
Sau khi đã chuẩn bị các đồ lễ, lễ cúng Bàn Vương sẽ được bắt đầu bằng thủ tục lập đàn cúng, treo tranh thờ.
Sau khi đã chuẩn bị các đồ lễ, lễ cúng Bàn Vương sẽ được bắt đầu bằng thủ tục lập đàn cúng, treo tranh thờ.
Sau đó các thầy cúng làm phép tẩy uế bằng cách vẩy quanh khu vực làm lễ bằng nước phép. Bắt đầu vào buổi lễ, các thầy cúng sẽ thực hiện nghi thức cúng mời gọi Bàn Vương và thần linh thổ địa và tổ tiên về để tuyên bố lý do làm lễ.
Sau đó các thầy cúng làm phép tẩy uế bằng cách vẩy quanh khu vực làm lễ bằng nước phép. Bắt đầu vào buổi lễ, các thầy cúng sẽ thực hiện nghi thức cúng mời gọi Bàn Vương và thần linh thổ địa và tổ tiên về để tuyên bố lý do làm lễ.
Tiếp đến là phần hành lễ nghênh đón Bàn Vương. Đặc biệt trong quá trình hành lễ ở phần này, ngoài đọc những bài cúng cầu khấn Bàn Vương phù hộ, những thầy cúng ở Hồ Thầu còn kể sơ lược về tiểu sử, vóc dáng của Bàn Vương từ khi ra đời đến khi mất.
Tiếp đến là phần hành lễ nghênh đón Bàn Vương. Đặc biệt trong quá trình hành lễ ở phần này, ngoài đọc những bài cúng cầu khấn Bàn Vương phù hộ, những thầy cúng ở Hồ Thầu còn kể sơ lược về tiểu sử, vóc dáng của Bàn Vương từ khi ra đời đến khi mất.
Các thầy cúng trong lễ cúng Bàn Vương là những người đã được cấp sắc cao, am hiểu sâu sắc về các thủ tục và nghi thức truyền thống. Họ không chỉ thực hiện các nghi lễ một cách trang nghiêm mà còn đảm bảo mọi chi tiết của buổi lễ được tuân thủ đúng phong tục, mang đến không gian linh thiêng và trọn vẹn cho cộng đồng.
Các thầy cúng trong lễ cúng Bàn Vương là những người đã được cấp sắc cao, am hiểu sâu sắc về các thủ tục và nghi thức truyền thống. Họ không chỉ thực hiện các nghi lễ một cách trang nghiêm mà còn đảm bảo mọi chi tiết của buổi lễ được tuân thủ đúng phong tục, mang đến không gian linh thiêng và trọn vẹn cho cộng đồng.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 10
Trong suốt quá trình làm lễ, xen kẽ giữa những bài cúng, các thầy còn thực hiện các nghi thức thổi tù và, làm nghi thức dâng hương, múa những điệu múa kiếm, múa chuông, múa rùa đặc sắc.
Trong suốt quá trình làm lễ, xen kẽ giữa những bài cúng, các thầy còn thực hiện các nghi thức thổi tù và, làm nghi thức dâng hương, múa những điệu múa kiếm, múa chuông, múa rùa đặc sắc.
Thường ngày, Bàn Vương được thờ cúng tại bàn thờ gia tiên trong các gia đình người Dao cùng với các vị thần. Trong các lễ lớn như lễ cấp sắc, lễ tạ tổ tiên… đều có phần làm lễ cúng Bàn Vương để nhớ về nguồn cội.
Thường ngày, Bàn Vương được thờ cúng tại bàn thờ gia tiên trong các gia đình người Dao cùng với các vị thần. Trong các lễ lớn như lễ cấp sắc, lễ tạ tổ tiên… đều có phần làm lễ cúng Bàn Vương để nhớ về nguồn cội.
Ngoài những dịp kể trên người Dao còn tổ chức lễ cúng Bàn Vương riêng với quy mô lớn trong cộng đồng. Tùy thuộc vào điều kiện, quy định của mỗi dòng họ người ta làm lễ cúng theo định kỳ thời gian khác nhau. Có những họ ba năm tổ chức cúng một lần, có dòng họ mười hai năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa.
Ngoài những dịp kể trên người Dao còn tổ chức lễ cúng Bàn Vương riêng với quy mô lớn trong cộng đồng. Tùy thuộc vào điều kiện, quy định của mỗi dòng họ người ta làm lễ cúng theo định kỳ thời gian khác nhau. Có những họ ba năm tổ chức cúng một lần, có dòng họ mười hai năm, hai mươi năm hoặc lâu hơn nữa.
(ẢNH): Lễ cúng Bàn Vương của người Dao đỏ ở Hồ Thầu 14
Kết thúc buổi lễ là phần lễ đưa tiễn, trong phần này thầy cúng sẽ đốt giấy vàng mã làm lễ tiễn đưa Bàn Vương, gia tiên và các thánh thần về bên kia thế giới.
Kết thúc buổi lễ là phần lễ đưa tiễn, trong phần này thầy cúng sẽ đốt giấy vàng mã làm lễ tiễn đưa Bàn Vương, gia tiên và các thánh thần về bên kia thế giới.
Là nghi thức sinh hoạt tâm linh mang đậm tính nhân văn, giáo dục người Dao hướng về nguồn cội, lễ cúng Bàn Vương còn liên kết, gắn bó mọi người tạo nên sức mạnh cộng đồng.
Là nghi thức sinh hoạt tâm linh mang đậm tính nhân văn, giáo dục người Dao hướng về nguồn cội, lễ cúng Bàn Vương còn liên kết, gắn bó mọi người tạo nên sức mạnh cộng đồng.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Quảng Ngãi có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quảng Ngãi có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 7/3, ông Phan Văn Hoàng - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, cho biết tỉnh có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tính đến nay, toàn tỉnh có 25 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó, 2 di sản được UNESCO công nhận và 23 di sản nằm trong danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng Phạm Minh Chính dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, các Anh hùng liệt sĩ chiến trường Điện Biên Phủ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, các Anh hùng liệt sĩ chiến trường Điện Biên Phủ

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Sáng 8/3, trong chương trình công tác tại tỉnh Điện Biên, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Đoàn công tác đã đến dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Di tích Đồi E2 (phường Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên).
Gia Lai kiểm soát, ổn định thị trường xăng dầu

Gia Lai kiểm soát, ổn định thị trường xăng dầu

Tin tức - Ngọc Thu - 1 giờ trước
UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành Công văn số 2535/UBND-XDCT ngày 7/3/2026 yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát nguồn cung, giá bán xăng dầu; xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, bảo đảm ổn định thị trường.
Quảng Ngãi: Xe tải lao xuống vực sâu khoảng 200m, 3 người thương vong

Quảng Ngãi: Xe tải lao xuống vực sâu khoảng 200m, 3 người thương vong

Pháp luật - Ngọc Chí - 20:53, 07/03/2026
Xe tải lưu thông trên quốc lộ 24, đoạn qua xã Kon Plông, tỉnh Quảng Ngãi thì bất ngờ lao xuống vực sâu khoảng 200m. Vụ tai nạn làm 1 người chết và 2 người bị thương.
Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương kiểm tra công tác bầu cử tại An Giang

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương kiểm tra công tác bầu cử tại An Giang

Tin tức - Tào Đạt - Phương Vũ - 20:39, 07/03/2026
Ngày 7/3, Đoàn công tác của Hội đồng Bầu cử quốc gia do Thượng tướng Trần Quang Phương, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Hội đồng Bầu cử quốc gia, Trưởng Tiểu ban đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội của Hội đồng Bầu cử quốc gia làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Ủy ban Bầu cử tỉnh An Giang.
Gia Lai bảo tồn và phát huy Võ cổ truyền Bình Định

Gia Lai bảo tồn và phát huy Võ cổ truyền Bình Định

Thể thao - Giải trí - T.Nhân-H.Trường - 20:33, 07/03/2026
UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành Kế hoạch Bảo tồn và phát huy Võ cổ truyền Bình Định giai đoạn 2026 - 2030, với mục tiêu tiếp tục số hoá công tác sưu tầm, bảo tồn một cách toàn diện, xây dựng hoàn chỉnh hệ thống cơ sở dữ liệu, thư viện số về Võ cổ truyền Bình Định.
Thắm mãi miền biên cương

Thắm mãi miền biên cương

Trên tuyến biên giới phía Tây Gia Lai, cùng với nhiệm vụ bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia, những năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai luôn đồng hành với Nhân dân vùng biên giới phát triển kinh tế, thoát nghèo bền vững.
Thủ tướng: Đánh giá đúng bản chất các diễn biến trên thế giới để có tư duy, cách tiếp cận phù hợp, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả

Thủ tướng: Đánh giá đúng bản chất các diễn biến trên thế giới để có tư duy, cách tiếp cận phù hợp, phản ứng chính sách linh hoạt, kịp thời, hiệu quả

Thời sự - PV - 20:10, 07/03/2026
Chiều 7/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp với Hội đồng Tư vấn chính sách, thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội tháng 2, hai tháng năm 2026, các diễn biến mới trên thế giới tác động tới Việt Nam, các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.
Quảng Ngãi có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Quảng Ngãi có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 16:28, 07/03/2026
Ngày 7/3, ông Phan Văn Hoàng - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ngãi, cho biết tỉnh có thêm 4 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tính đến nay, toàn tỉnh có 25 di sản văn hóa phi vật thể, trong đó, 2 di sản được UNESCO công nhận và 23 di sản nằm trong danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể.
Ông Nguyễn Thanh Nghị trình bày chương trình hành động trước cử tri Đắk Lắk

Ông Nguyễn Thanh Nghị trình bày chương trình hành động trước cử tri Đắk Lắk

Thời sự - Lê Hường - 16:16, 07/03/2026
Ngày 7/3, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031. Đứng trước cử tri, các ứng cử viên đơn vị bầu cử số 5, tỉnh Đắk Lắk trình bày chương trình hành động của mình.
Bộ Y tế chủ trì Chương trình MTQG chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035

Bộ Y tế chủ trì Chương trình MTQG chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035

Tin tức - Minh Thu - 16:12, 07/03/2026
Chính phủ vừa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 262/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Thủ tướng: Phát triển kinh tế hàng không, khu thương mại tự do thế hệ mới tại sân bay Gia Bình

Thủ tướng: Phát triển kinh tế hàng không, khu thương mại tự do thế hệ mới tại sân bay Gia Bình

Thời sự - PV - 14:35, 07/03/2026
Sáng 7/3, tại Bắc Ninh, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã kiểm tra thực địa và có cuộc làm việc với các bộ, ngành, cơ quan, địa phương về tiến độ triển khai dự án cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án giao thông kết nối.