Nghĩa tình dòng Lam

Mạch nguồn nhân văn

Nghĩa tình là mạch nguồn văn hóa sâu bền của người dân xứ Nghệ. Mạch nguồn ấy, từ bao đời nay đã là sợi dây đoàn kết, đùm bọc, sẻ chia trong cộng đồng xã hội với tinh thần “thương người như thể thương thân”. 

Mạch nguồn ấy, càng được khơi dậy mạnh mẽ hơn mỗi dịp Tết đến, Xuân về, để người nghèo, người yếu thế và những người có hoàn cảnh kém may mắn có một cái Tết đủ đầy, hạnh phúc.

Nhưng, sẽ là không trọn vẹn, nếu như ở đâu đó, vẫn còn những người nghèo, những gia đình vừa gượng dậy sau thiên tai, người yếu thế, trẻ mồ côi, nạn nhân chất độc da cam, các bệnh nhân nghèo đang điều trị tại các cơ sở y tế… chưa được quan tâm, hỗ trợ, sẻ chia trong những ngày Tết.

Qua thống kê, toàn tỉnh Nghệ An hiện có 79 xã vùng đồng bào DTTS và miền núi với hơn 1.500 thôn, bản; trong đó có 668 thôn, bản đặc biệt khó khăn. Đến nay, tổng số hộ nghèo và cận nghèo của tỉnh còn hơn 80.000 hộ, hơn 13.000 nạn nhân chất độc da cam, gần 9.000 trẻ mồ côi, 2.404 người khiếm thị...

Hưởng ứng lời kêu gọi của Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An về chung tay ủng hộ, giúp đỡ cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và người yếu thế đón Tết Bính Ngọ năm 2026, đã có nhiều cơ quan, ban, ngành, địa phương cùng vào cuộc tuyên truyền, vận động. Ở từng cấp, cơ quan, đơn vị đều phát huy vai trò, trách nhiệm cao.

Từ lãnh đạo tỉnh, đến các sở, ngành, xuống tận các cơ quan, địa phương đã trực tiếp vận động doanh nghiệp, nhà hảo tâm dành nguồn lực ủng hộ cho người nghèo để họ có Tết tươm tất, ấm áp hơn.

Các tổ chức Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên các cấp đã sáng tạo tổ chức nhiều chương trình gây quỹ; đồng thời tổ chức các chương trình “Ấm tình Xuân biên cương”, “Mùa Đông ấm”, “Xuân tình nguyện”… đầy nhân văn, trách nhiệm.

“Nghĩa tình dòng Lam” đang từng bước chuyển trọng tâm từ hỗ trợ mang tính ngắn hạn, thời điểm, trước mắt sang hỗ trợ sinh kế và phát triển bền vững, thông qua việc hỗ trợ cây, con giống, thiết bị sản xuất, đào tạo nghề, tư vấn và giới thiệu việc làm. Mục tiêu mà tỉnh Nghệ An hướng đến, là để Chương trình “Nghĩa tình dòng Lam” trở thành một phần quan trọng trong chiến lược giảm nghèo bền vững và phát triển con người.

Cụ thể, ngoài Chương trình “Nghĩa tình dòng Lam” Xuân Ất Tỵ năm 2025, toàn tỉnh đã tiếp nhận tiền và hiện vật quy đổi gần 562 tỷ đồng, kịp thời hỗ trợ Nhân dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, với hơn 404 tỷ đồng hỗ trợ xây mới, sửa chữa 9.015 căn nhà, nâng tổng số nhà được hỗ trợ lên 20.802 căn, hoàn thành 100% nhu cầu.

Ông Nguyễn Đình Hùng - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Nghệ An, thông tin: Do ảnh hưởng của thiên tai, trong thời gian qua, các xã miền Tây của tỉnh bị ảnh hưởng khá nặng nề. Vì thế, nếu chỉ hỗ trợ tiền và quà Tết thì chưa thể giúp người nghèo, người khó khăn thoát nghèo một cách bền vững; thậm chí dễ phát sinh tâm lý trông chờ, ỷ lại. Do đó, tỉnh đã chỉ đạo đổi mới cách làm, lấy sinh kế làm trung tâm, lấy hiệu quả lâu dài làm thước đo, theo tinh thần “trao cần câu hơn cho xâu cá”.

Cách làm mà Nghệ An đang thực hiện, chính là đang từng bước đưa chính sách xã hội đi vào cuộc sống hiệu quả, bền vững, đúng tinh thần Đại hội XIV của Đảng: Tăng trưởng kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội; phát triển giáo dục, y tế; giảm nghèo bền vững; xây dựng hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam nhân ái, nghĩa tình, trách nhiệm.

Lan tỏa giá trị nhân văn

Hoạt động hỗ trợ, sẻ chia mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc từ Chương trình “Nghĩa tình dòng Lam” đã tiếp nối truyền thống trọng nghĩa tình của người dân xứ Nghệ qua 14 năm tổ chức. Thực tế đó đã biến thành khát vọng lớn, một khát vọng rất đỗi chính đáng, khi mọi người, mọi nhà đều có một cái Tết trọn vẹn hơn.

Chương trình năm nay được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt khi mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đang được triển khai quyết liệt với tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm nhanh, làm mạnh và đo lường bằng kết quả”. Hiện thực hóa một trong những nội dung cốt lõi được Đại hội đặt ra, là khơi dậy ý chí tự cường, khát vọng vươn lên, gắn với lòng nhân ái, nghĩa tình và trách nhiệm của mỗi người Việt Nam.

Thực tế cho thấy, qua mỗi năm, quy mô và chất lượng Chương trình “Nghĩa tình dòng Lam” đều được nâng lên, nguồn lực huy động năm sau cao hơn năm trước. Và con số chính là minh chứng rõ ràng nhất cho sự lan tỏa, hiệu quả và niềm tin xã hội sau 14 năm tổ chức chương trình. 

Trong 14 năm qua, Chương trình đã huy động hơn 1.000 tỷ đồng; riêng Tết Ất Tỵ năm 2025 huy động hơn 150 tỷ đồng và bảo đảm 100% hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn tỉnh đều được quan tâm trong dịp Tết Nguyên đán. Còn Chương trình “Nghĩa tình dòng Lam” Xuân Bính Ngọ năm 2026, tính đến chiều 28/1, đã có gần 155 tỷ đồng của 328 cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm đăng ký ủng hộ.

Con số ấy không chỉ phản ánh nguồn lực vật chất, mà quan trọng hơn, khẳng định sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và tinh thần sẻ chia đầy trách nhiệm của cả cộng đồng với mong muốn nâng đỡ những hoàn cảnh khó khăn hơn khi Tết đến, Xuân về.

Theo ông Nguyễn Đình Hùng - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Nghệ An, bên cạnh nền tảng văn hóa sâu bền, thì cách làm ngày càng bài bản, công khai, minh bạch và bám sát thực tiễn cơ sở chính là yếu tố quan trọng làm nên sức lan tỏa của chương trình qua từng năm tổ chức.

"Các nguồn lực hỗ trợ đều được công khai rõ ràng, minh bạch, việc tiếp nhận và phân bổ được thực hiện linh hoạt theo từng địa bàn, từng nhóm đối tượng. Chính cách làm ấy đã tạo dựng được niềm tin xã hội, khơi dậy sự đồng thuận, để mỗi đóng góp, dù lớn hay nhỏ đều được trân trọng và phát huy giá trị", ông Hùng khẳng định.