Sau lũ, nhiều diện tích lúa nước ở xã Tương Dương bị bồi lấp cần phải cải tạo để phục hồi sản xuất (Ảnh: Phạm Tiến)Bão số 3 và bão số 5 đổ bộ liên tiếp trong thời gian qua đã gây ra mưa lớn tại các xã miền núi, vùng đồng bào DTTS ở tỉnh Nghệ An. Mưa lũ liên tục đã gây thiệt hại nặng nề về nhà cửa, hư hỏng cơ sở hạ tầng ở nhiều địa phương.
Nghiêm trọng hơn, sau lũ có hàng trăm ha đất nông nghiệp của đồng bào các DTTS bị vùi lấp trong đất đá. Mất ruộng kéo theo hệ lụy thiếu thực trong những tháng cuối năm là điều khó tránh khỏi.
Tại xã Hữu Kiệm, sau lũ đã có gần 20ha đất trồng lúa nước của đồng bào bị đất đá vùi lấp. Toàn bộ bãi bồi đất đá bên suối bản Đa Chà trước đây là đất trồng lúa 2 vụ/năm của đồng bào Thái, nhưng giờ đây đã trở thành bãi bồi với hàng ngàn m3 đất đá. Tất cả bờ vùng, bờ thửa và hệ thống tưới tiêu cũng bị đất đá vùi lấp.
Ông Lô Văn Thành ở bản Đa Chà, xã Hữu Kiệm cho biết: “Toàn bộ ruộng lúa nước bây giờ đã biết thành bãi bồi đất đá. Chính quyền địa phương đã tuyên truyền vận động, giờ chúng tôi đang tập trung người để cải tạo. Tuy nhiên sức người có hạn… nên cũng rất khó để làm lại được như trước”.
Toàn xã Mường Quàng đã có 33,5ha đất nông nghiệp bị bồi lấp (Ảnh: Phạm Tiến)Còn tại bản Chắn, xã Tương Dương, mưa lũ cũng khiến hàng chục ha đất sản xuất ven sông, ven suối bị vùi lấp. Việc khẩn trương khôi phục đất sản xuất để đảm bảo sinh kế sau lũ đang trở thành nhiệm vụ cấp bách của địa phương.
Gia đình bà Vi Thị Bải có gần 4 sào đất trồng rau màu nhưng hiện nay lớp đất bùn đã phủ dày từ 50-60cm. Không chỉ mất trắng vụ mùa, gia đình bà còn gặp khó khăn khi hệ thống nước tưới bị hư hỏng hoàn toàn. Với khối lượng đất bùn bồi đắp như vậy thì dù có sức khỏe cũng không thể san bằng để canh tác như trước. Do đó, gia đình chị Thủy phải thuê máy múc về san gạt để tiếp tục canh tác.
Trao đổi với phóng viên, bà Lương Thị Vân Anh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tương Dương cho biết: “Chúng tôi đã tuyên truyền, vận động cho bà con khôi phục lại đất nông nghiệp. Đối đối với các mảnh đất bị bồi lấp ít thì ưu tiên dọn dẹp để trồng ngay. Đối với những vùng bị bồi lấp khối lượng lớn thì cần huy động phương tiện máy móc để hỗ trợ, quyết tâm khôi phục đất sản xuất đặc biệt là đất lúa nước để đảm bảo lương thực”.
Đồng bào DTTS ở xã Tri Lê huy động máy móc để khơi thông dòng chảy tiêu úng cho lúa (Ảnh: Phạm Tiến)Không chỉ ở tuyến đường 7A, phía Quốc lộ 48 cũng có nhiều địa phương bị vùi lấp đất nông nghiệp. Tại xã Mường Quàng, bão số 3 và bão số 5 đã làm tổng cộng 33,5ha đất lúa của đồng bào bị vùi lấp. Trong đó, diện tích đất lúa bị vùi lấp sâu dưới bùn đất khó cải tạo chiếm đến 50,5%.
Để kịp thời khôi phục đất sản xuất để tạo sinh kế sau lũ, UBND xã Mường Quàng đã ra thông báo đề nghị Ban Quản lý các bản khẩn trương vận động Nhân dân cải tạo lại đồng ruộng để sản xuất vụ mới. Đối với phần điện tích ít bị ảnh hưởng thì cần khơi thông dòng chảy tiêu úng cho cây trồng.
Sau lũ, nhiều công trình thủy lợi ở xã biên giới Tri Lễ được sửa chửa để phục hồi sản xuất (Ảnh: Phạm Tiến)Còn tại xã biên giới Tri Lễ, chỉ tính riêng bão số 5 đã bồi lấp 16,5ha đất trồng lúa nước của đồng bào Thái, Khơ Mú và đồng bào Mông. Trong đó có 2,75ha lúa nước ở các bản Hồi Cam, Na Hốc và bản Kèm Đôn bị vùi lấp hoàn toàn, khó phục hồi.
Ngay sau khi nước rút, UBND xã Tri Lễ đã lập kế hoạch khắc phục điểm ruộng lúa bị vùi lấp bản Na Niếng; khắc phục lại diện tích ruộng lúa bị vùi lấp dọc suối Nậm Chọt…
Để khẩn trương khắc phục diện tích đất lúa bị vùi lấp, UBND xã đã huy động máy móc phối hợp với các hộ dân có ruộng để múc đất, đắp lại bờ bao theo diện tích từng hộ. Hiện công việc này đang được khẩn trương thực hiện. Cùng với sự vào cuộc kịp thời của chính quyền địa phương, cộng đồng đồng bào các DTTS ở Tri Lễ cũng đang huy động hết lao động để phục hồi diện tích đất lúa, đất hoa màu bị bồi lấp.
Ông Lô Minh Điệp, Chủ tịch UBND xã Tri Lễ cho biết: “Hiện chính quyền địa phương cùng người dân đang khẩn trương cải tạo lại diện tích đất nông nghiệp bị bồi lấp. Đối với diện tích không thể cải tạo lại, chính quyền địa phương cũng đang có phương án tìm cây trồng phù hợp để thay thế cây lúa tạo sinh kế mới cho bà con”.
UBND xã Tri Lễ huy động máy múc cải tạo tại đất 2 lúa (Ảnh: Quang An)Đặc thù của vùng núi nói chung và vùng núi ở Nghệ An nói riêng là diện tích đất canh tác nông nghiệp rất ít. Việc hàng trăm ha đất nông nghiệp, đất 2 lúa bị bồi lấp sẽ kéo theo hệ lụy khiến đồng bào đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực trong những tháng cuối năm.
Do đó, việc khôi phục lại diện tích đất nông nghiệp bị bồi lấp là nhiệm vụ cấp bách, cần phải quan tâm đặc biệt. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cần có phương án chuyển tạm sang trồng rau màu ngắn ngày để duy trì sinh kế cho đồng bào sau lũ.
