Trao Bằng “Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đền thờ Nguyễn Xuân Chính” cho phường Phù Chẩn và dòng họ Nguyễn XuânVề dự Lễ đón Bằng xếp hạng di tích có: Ông Nguyễn Văn Đáp - Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh; ông Ngô Minh Nam - Phó Bí thư Thành ủy Từ Sơn; lãnh đạo các phòng, ban chuyên môn thuộc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, UBND Tp. Từ Sơn; lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường Phù Chẩn và đông đảo con cháu dòng họ Nguyễn Xuân ở các địa phương trong, ngoài tỉnh Bắc Ninh.
Theo gia phả và các nguồn thư tịch cổ, Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính sinh ra và lớn lên ở phường Phù Chẩn, Tp. Từ Sơn. Ngay từ nhỏ, Nguyễn Xuân Chính đã tỏ rõ là người thông minh, nhất là được sự chỉ bảo của nhiều người thầy giỏi lúc đương thời. Trải qua 9 kỳ thi với sự nỗ lực bền bỉ không ngừng, tại khoa thi Đinh Sửu, niên hiệu Dương Hòa thứ 3 (năm 1637), đời vua Lê Thần Tông, ông đỗ Trạng nguyên, được dân gian gọi là “Trạng cháy”.
Sau lễ đăng khoa, năm 1638, Nguyễn Xuân Chính được bổ nhiệm chức Hàn lâm thị giảng, vào hầu vua học và ở lại kinh thành tham gia việc triều chính. Nhờ tài năng và công lao trong nội trị và bang giao, ông được thăng chức Hữu thị lang bộ Lễ, rồi được giao thêm việc giảng sách cho vua nghe ở nội điện. Cuộc đời của ông trải qua nhiều chức quan, kiêm nhận phụ trách nhiều nơi. Dù ở cương vị nào, ông đều tỏ rõ là vị quan tài năng, thanh liêm, đức độ. Đặc biệt, ông có công lớn trong đào tạo nhân tài và ổn định giáo dục, được triều đình vua Lê, chúa Trịnh ghi công, gia tộc và Nhân dân tưởng nhớ tôn thờ.
Phát biểu tại Lễ đón Bằng xếp hạng, ông Ngô Minh Nam - Phó Bí thư Thành ủy Từ Sơn khẳng định, di tích Đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia không chỉ tôn vinh danh nhân, khẳng định giá trị lịch sử - văn hóa của di tích, mà còn ghi nhận công lao của Đảng bộ, chính quyền và con cháu dòng họ trong việc bảo tồn, tôn tạo phát huy giá trị di tích, kế thừa phát huy những đức tính tốt đẹp của Trạng nguyên cho các thế hệ mai sau.
Quê hương Bắc Ninh vốn có bề dày lịch sử, truyền thống văn hiến, cách mạng và khoa bảng, góp phần tô thắm nền văn hóa đậm đà bản sắc Bắc Ninh - Kinh Bắc. Để tiếp tục bảo vệ, phát huy giá trị di tích, Phó Bí thư Thành ủy Từ Sơn đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, các tầng lớp Nhân dân phường Phù Chẩn nói chung, dòng họ Nguyễn Xuân nói riêng, tiếp tục làm tốt các nhiệm vụ: Xây dựng nội quy, quy chế bảo vệ phát huy giá trị di tích, tạo điều kiện thuận lợi cho Nhân dân đến tham quan học tập tại di tích; thực hiện nghiêm các quy định của Luật Di sản văn hóa về bảo vệ, phát huy giá trị di tích; tăng cường công tác tuyên truyền giáo dục cho mọi tầng lớp Nhân dân đặc biệt là thế hệ học sinh, sinh viên về truyền thống hiếu học của danh nhân.
Nghi thức rước Bằng xếp hạng di tích quốc gia Đền thờ Nguyễn Xuân Chính được tổ chức trang trọngĐể tôn vinh những đóng góp của Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính, năm 1998, UBND tỉnh Bắc Ninh đã có Quyết định xếp hạng Đền thờ Nguyễn Xuân Chính là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh và ngày 20/11/2024, Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch ký Quyết định số 3541/QĐ-BVHTTDL công nhận Đền thờ Nguyễn Xuân Chính là Di tích lịch sử Quốc gia.
Sau lễ trao Bằng Di tích lịch sử cấp Quốc gia, phường Phù Chẩn và con em dòng họ Nguyễn Xuân tổ chức đoàn rước Bằng về Đền thờ và các nghi thức dâng hương, dâng hoa tưởng nhớ Trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính và các bậc tiền nhân đã có công xây dựng quê hương, đất nước.
