Đôi giày không chỉ là vật dụng đi lại, mà còn là biểu tượng đời sống tinh thần của cộng đồng người GiáyĐôi giày gắn với những cột mốc quan trọng của người phụ nữ Giáy
Dân tộc Giáy - một cộng đồng sinh sống lâu đời tại các tỉnh miền núi phía Bắc, nổi tiếng với nghề làm giày thủ công đòi hỏi sự tỷ mỉ, tinh tế. Đôi giày không chỉ là vật dụng đi lại, mà còn là biểu tượng đời sống tinh thần của cộng đồng người Giáy.
Đôi giày gắn liền với những cột mốc quan trọng của người phụ nữ Giáy: Trong lễ cưới, cô dâu mang giày mới thể hiện lòng hiếu kính với gia đình chồng. Trong tang lễ, con cháu dâng tặng giày mới cho người đã khuất với mong muốn họ "đi về với tổ tiên" trọn vẹn...
Nghệ nhân Lý Thị Dìn (thôn Lài Cò, xã Đồng Văn, Tuyên Quang) chia sẻ, đôi giày còn là biểu trưng cho sự khéo léo của người phụ nữ, sự gắn kết gia đình và các phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, theo thời gian, nghề làm giày truyền thống của người Giáy đang dần bị lãng quên. Số nghệ nhân gắn bó với nghề ngày một ít và phần lớn đã cao tuổi, trong khi lớp trẻ không còn mặn mà, vì công đoạn làm giày đòi hỏi sự kiên nhẫn và mất nhiều thời gian.
Giới trẻ tham gia Check-in với “Dáng giày nét Giáy” tại Đồng Văn, tỉnh Tuyên QuangĐưa "nét Giáy" từ bản làng xuống phố
Trước thách thức trên, dự án “Dáng giày nét Giáy” đã được triển khai, bắt đầu bằng hành trình tìm về thôn Lài Cò (Đồng Văn, Tuyên Quang) - nơi nghề làm giày vẫn được những nghệ nhân cao tuổi gìn giữ.
Nghệ nhân hướng dẫn du khách công đoạn làm đôi giày truyền thống trong Workshop của dự ánTại đây, nhóm đã tổ chức Workshop “Trải nghiệm làm giày cùng người Giáy”. Người tham dự được trực tiếp tiếp cận giá trị văn hóa này tại Laco Homestay. Họ được nghe nghệ nhân kể lại ý nghĩa của từng họa tiết trong đôi giày truyền thống.
Một góc nhỏ tại Workshop trải nghiệm làm giày thủ công tại Đồng Văn khiến du khách quốc tế thích thúSau hành trình tại miền núi, đôi giày Giáy đã có "bước chuyển giao và sự tiếp nối" khi "xuống phố" và hòa mình vào nhịp sống trẻ tại Hà Nội.
Tại khu phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm, hoạt động Check-in và phỏng vấn nhanh với đôi giày Giáy đã tạo nên sự tò mò và thích thú cho giới trẻ. Nhiều bạn trẻ bày tỏ sự ngạc nhiên, ấn tượng và mong muốn chia sẻ câu chuyện này để nhiều người biết hơn về giá trị văn hóa độc đáo này.
Đôi giày được sáng tạo theo cách riêng tại Workshop trải nghiệm ở Hà NộiTrao đổi với phóng viên, em Vũ Huyền Trang, Trưởng ban Đối ngoại dự án, chia sẻ về sự thay đổi trong nhận thức: “Lắng nghe nghệ nhân giải thích ý nghĩa từng họa tiết, em cảm thấy vô cùng ngưỡng mộ. Trước đây, em chỉ nhìn thấy những hình thù, họa tiết ấy như một cách trang trí đẹp mắt. Nhưng giờ đây, em biết chúng chứa đựng cả một đời sống tinh thần vô cùng phong phú của người Giáy”.
“Bản thân em cảm thấy thế hệ trẻ cần tích cực tìm hiểu, trải nghiệm trực tiếp nghề làm giày truyền thống và chia sẻ câu chuyện này với bạn bè, cộng đồng. Điều quan trọng,chúng ta vừa trân trọng kỹ thuật, vừa truyền cảm hứng để giá trị văn hóa này tiếp tục sống và được biết đến rộng rãi hơn”, Huyền Trang nhấn mạnh thêm về vai trò của thế hệ trẻ
Hành trình lan tỏa tiếp tục được nối dài tại Hà Nội, với một Workshop sáng tạo vào ngày 28/11/2025. Tại sự kiện này, những chiếc móc khóa dáng giày do người trẻ tự tay thêu và trang trí thể hiện sự hòa quyện giữa kỹ thuật truyền thống và cảm hứng đương đại.
Giới trẻ Check-in cùng hai cô gái trong trang phục dân tộc Giáy“Dáng giày nét Giáy” đã mang đến cho công chúng một góc nhìn gần gũi hơn về nghề làm giày, không chỉ là kỹ thuật thủ công, mà còn là nét đẹp văn hóa của cộng đồng người Giáy.
Nhóm sinh viên thực hiện dự án Dáng giày nét GiáyQuan trọng hơn, dự án đã chứng minh rằng, người trẻ hoàn toàn có thể trở thành cầu nối để các giá trị văn hóa được biết đến rộng rãi và được cảm nhận theo những cách mới mẻ, tích cực hơn.
