Sôi động không gian văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu

Lễ hội Phủ Dầy là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu của cả nước, gắn với sự tích về Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Quần thể di tích Phủ Dầy được xây dựng trên vùng đất quê hương - nơi Thánh Mẫu giáng sinh lần thứ hai, đồng thời là trung tâm lớn của tín ngưỡng thờ Mẫu, thể hiện mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên trong đời sống tâm linh người Việt.

Lễ hội được tổ chức trong không gian quần thể di tích lịch sử - văn hóa Phủ Dầy với hơn 20 công trình, trong đó trung tâm là các di tích: Phủ Tiên Hương, Phủ Vân Cát và Lăng Mẫu Phủ Dầy. Các di tích này đều đã được xếp hạng Di tích cấp quốc gia, mang giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc.

Trong khuôn khổ Lễ hội năm nay, nhiều hoạt động phong phú được tổ chức, như: Chương trình khai hội, dâng hương; Liên hoan nghệ thuật hát Chầu văn tại Phủ Tiên Hương và Phủ Vân Cát; các nghi lễ rước Mẫu thỉnh Kinh từ Phủ Vân Cát lên chùa Báng (Linh Sơn tự) và từ Phủ Tiên Hương lên chùa Tiên Hương (Tiên Linh tự); lễ rước đuốc tại Phủ Tiên Hương.

Bên cạnh đó là các hoạt động văn hóa, thể thao truyền thống như thi đấu cờ người, hội kéo chữ (Hoa trượng hội) với các bộ chữ “Mẫu nghi thiên hạ”, “Quốc thái dân an”. Trong suốt thời gian diễn ra Lễ hội còn có nhiều hoạt động tín ngưỡng, biểu diễn nghệ thuật dân gian đặc sắc như hầu đồng, hát văn, hát chèo, trống hội, múa lân - sư - rồng, thả rồng bay, bắn pháo hoa…, góp phần tạo nên không gian lễ hội sôi động, đậm đà bản sắc dân tộc.

Đáng chú ý, Nghi lễ Chầu văn và Lễ hội Phủ Dầy đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; trong khi Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Việc tổ chức Lễ hội Phủ Dầy ngày càng quy mô, bài bản không chỉ góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống, mà còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của Nhân dân, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.