Tổ chức các lễ hội truyền thống gắn với du lịch để thu hút du khách đến với huyện Bình Liêu là một hướng đi đúng đắnHuyện Bình Liêu có trên 96% dân số là đồng bào DTTS sinh sống; trong đó, chủ yếu là dân tộc Dao, Tày, Sán Chay... Mỗi dân tộc có tiếng nói, trang phục, kiến trúc nghệ thuật, phong tục, tập quán riêng. Theo thống kê của Sở Văn hoá -Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, huyện Bình Liêu có 4 loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian; 4 di sản loại hình tiếng nói, chữ viết; 1 loại hình lễ hội truyền thống; 11 di sản loại hình nghề thủ công truyền thống; 22 di sản thuộc tri thức dân gian.
Chính sự đa dạng, phong phú về văn hoá đã mang lại cho huyện Bình Liêu một nguồn tài nguyên giá trị về văn hoá vật thể, phi vật thể đặc sắc cần bảo tồn và phát triển. Trên cơ sở đó, huyện Bình Liêu đã xây dựng Đề án bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa các dân tộc huyện Bình Liêu giai đoạn 2020 - 2030. Trong đó, tập trung ưu tiên phát triển văn hoá các DTTS, tạo điều kiện cho cộng đồng dân tộc tự bảo vệ và phát huy di sản văn hoá dân tộc.
Theo Đề án, với mỗi dân tộc, huyện Bình Liêu sẽ thống kê, phân tích và đánh giá các giá trị văn hoá theo hai nhóm lớn, là văn hoá vật thể và văn hoá phi vật thể. Trong đó, tập trung nghiên cứu di sản văn hóa 3 dân tộc điển hình trên địa bàn là: Dân tộc Tày, Dao và Sán Chay.
Học sinh Trường THCS Húc Động mặc trang phục dân tộc khi đến trườngĐối với bảo tồn và phát triển văn hoá dân tộc, huyện tập trung quy hoạch về kiến trúc nhà ở, bảo tồn trang phục, trùng tu di tích, phục hồi, phát triển các giá trị văn hoá vật thể và văn hoá phi vật thể để tạo sự đồng nhất và mang lại những nét đặc trưng riêng cho mỗi dân tộc.
Điển hình trong bảo tồn văn hoá dân tộc Tày, bên cạnh việc bảo tồn các giá trị về văn hoá, trang phục, nhà cửa thuộc về vật thể. Huyện Bình Liêu còn tiến hành bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể như: Tiếng nói, chữ viết, truyện cổ, dân ca, ca dao, hát Then, đàn tính…
Bà Hoàng Thị Yến, dân tộc Tày, khu Nà Làng, thị trấn Bình Liêu cho biết: “Bản thân tôi cũng đã tham gia vào các câu lạc bộ hát Then của huyện, xã để bảo tồn những nét đẹp trong những câu hát Then. Hiện nay, thứ 7 hàng tuần, tôi vẫn dạy hát Then cho các con cháu trong gia đình và những cháu nhỏ khác, qua đó tạo niềm đam mê, hứng khởi cho thế hệ con cháu có ý thức với việc giữ gìn bản sắc dân tộc, để đóng góp vào sự phát triển du lịch văn hóa của địa phương trong thời gian tới”.
Nhờ việc tổ chức tốt công tác quản lý di tích, chú trọng bảo tồn các lễ hội, đến nay, huyện Bình Liêu đã có 2 di tích cấp tỉnh. Các lễ hội như: Hội đình Lục Nà, Hội hát Tháng ba, Hội “Kiêng gió”, cuộc thi bóng đá của phụ nữ Sán Chỉ… luôn thu hút đông đảo khách du lịch đến với địa phương.
Ông Hoàng Huy Trọng, Trưởng Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Bình Liêu, cho biết: “Trong những năm tới đây, huyện Bình Liêu sẽ tiếp tục triển khai Đề án bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá các dân tộc trên địa bàn huyện. Tập trung vào phát triển mô hình làng văn hoá - du lịch có sự hài hoà giữa văn hoá với không gian, các Tour du lịch tham quan toàn bộ cảnh đẹp thiên nhiên, lễ hội của huyện”.
Bằng cách phục hồi, bảo tồn và phát triển văn hoá dân tộc gắn với du lịch, huyện Bình Liêu đã giữ gìn được các di sản văn hoá dân tộc trên địa bàn. Đồng thời, nâng cao thu nhập, tạo điều kiện cho đồng bào dân tộc thiểu số phát triển kinh tế, thay đổi cuộc sống từ những nét đẹp truyền thống của chính dân tộc mình.
