Đồng hành cùng đồng bào các dân tộc

Bản lĩnh tạo nên sự khác biệt

Báo Dân tộc và Phát triển là Cơ quan ngôn luận của Bộ Dân tộc và Tôn giáo - Diễn đàn của đồng bào các dân tộc Việt Nam. Báo được thành lập theo Quyết định số 136/QĐ-UBDTMN ngày 05/8/2002 Bộ trưởng, Chủ nhiệm Uỷ ban Dân tộc và Miền núi (nay là Bộ Dân tộc và Tôn giáo). Số báo đầu tiên của tờ báo dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số chính thức được phát hành vào ngày 27/10/2002.

Trở lại thời điểm trước khi thành lập Báo Dân tộc và Phát triển, nước ta bắt đầu bước vào thời kỳ bùng nổ thông tin trên không gian mạng, sau khi Internet chính thức có mặt tại Việt Nam (tháng 5/1997). Từ đây, một cuộc “chạy đua” tìm kiếm bạn đọc của các cơ quan báo chí đã chính thức nổ ra, tác động mạnh mẽ đến nguyên tắc chọn lọc thông tin, sự khu biệt đối tượng phục vụ của hệ thống báo chí.

Thực trạng đó đòi hỏi lĩnh vực công tác dân tộc cần có một cơ quan ngôn luận để nói lên tiếng nói của mình, để định hướng về mặt thông tin. Đồng bào DTTS cần có một phương tiện để tiếp cận và truyền tải thông tin mang tính đặc thù. Trong bối cảnh đó, Báo Dân tộc và Phát triển đã ra đời để đáp ứng yêu cầu thực tiễn này.

Sau 23 năm (2002 - 2025) xây dựng và phát triển, Báo Dân tộc và Phát triển đã định hình thương hiệu là một tờ báo đặc thù, phục vụ đối tượng bạn đọc đặc thù với một phương pháp làm báo mang tính khác biệt. Tất cả những sự đặc thù đó đã làm nên sự khác biệt của Báo Dân tộc và Phát triển, được hình thành, kiến tạo âm thầm qua từng bài báo, từng trang báo, từng số báo.

Sự khác biệt đó, được bồi đắp bởi bản lĩnh của người làm Báo Dân tộc và Phát triển. Bên cạnh những yếu tố của một người làm báo như bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp thì người làm Báo Dân tộc và Phát triển cần có sự am hiểu về hệ thống chính sách dân tộc; về phong tục, tập quán, nếp nghĩ, cách làm của đồng bào; đặc biệt là văn hóa truyền thống các dân tộc-một lĩnh vực không hề dễ dàng để cảm nhận và nắm bắt.

Sau 23 năm xây dựng và phát triển, Báo Dân tộc và Phát triển đã xác lập được niềm tin yêu của bạn đọc cả nước, nhất là bạn đọc là đồng bào các DTTS. Từ miền đất mũi Cà Mau đến vùng cực Bắc của Tổ quốc, nơi nào xa xôi nhất, cách trở nhất là nơi đó có dấu chân của những người làm Báo Dân tộc và Phát triển, có tờ Báo Dân tộc và Phát triển.

Và trong xu hướng thoái trào của loại hình báo in, Báo Dân tộc và Phát triển vẫn tiếp tục kiên định đi trên con đường của mình để đồng hành cùng với đồng bào các dân tộc. Dù gặp nhiều khó khăn nhưng hiện Báo Dân tộc và Phát triển vẫn duy trì tờ báo in xuất bản trong tuần và số Cuối tháng phục vụ bạn đọc trong cả nước, trong đó có đối tượng là Người có uy tín trong đồng bào DTTS, với số lượng phát hành khoảng 25.000 tờ/kỳ.

Bên cạnh thế mạnh về báo in, ngày 4/11/2020, Báo Điện tử Dân tộc và Phát triển chính thức ra mắt với tên miền baodantoc.vn, hoạt động theo giấy phép số 468/GP-BTTTT do Bộ Thông tin và Truyền thông (nay là Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch) cấp ngày 26/10/2020. Với chức năng là kênh thông tin, tuyên truyền chính thống của Bộ Dân tộc và Tôn giáo trên môi trường Internet, Báo điện tử Dân tộc và Phát triển góp phần đắc lực trong việc truyền tải chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; trong đó có chính sách đặc thù về lĩnh vực dân tộc - tôn giáo đến với đồng bào các dân tộc và bạn đọc trong cả nước.

Hiện nay, bên cạnh các tin, bài truyền thống, Báo điện tử Dân tộc và Phát triển cũng đang từng bước đa dạng hóa các loại hình sản phẩm báo chí (media) đáp ứng nhu cầu của bạn đọc. Ngoài Website, Báo cũng tích cực chuyển tải thông tin trên nền tảng mạng xã hội Youtube, Facebook, Fanpage, Zalo, Tiktok...Qua đó nâng cao hiệu quả tuyên truyền về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hiệu quả triển khai thực hiện chính sách dân tộc - tôn giáo; Đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc, bịa đặt, lợi dụng vấn đề dân tộc - tôn giáo để chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, góp phần vào sự ổn định và phát triển của vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Cùng với thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền trên báo in và báo điện tử, hằng năm Báo Dân tộc và Phát triển còn là đơn vị Thường trực tổ chức Lễ Tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên DTTS xuất sắc, tiêu biểu. Đây là sự kiện có ý nghĩa sâu sắc khẳng định giá trị nhân văn và sức lan tỏa trong cộng đồng. Bên cạnh đó, những năm qua, các thế hệ người làm báo Dân tộc và Phát triển cũng tổ chức nhiều hoạt động thiện nguyện hướng về cơ sở, nhất là vùng đồng bào DTTS và miền núi, vùng đặc biệt khó khăn như: Hỗ trợ người dân bị thiên tai, lũ lụt; xây nhà, xây cầu, làm đường…

Hành trình phía trước

Trải qua 23 năm xây dựng và phát triển, Báo Dân tộc và Phát triển đã hoàn thành xuất sắc vai trò là cơ quan ngôn luận của Bộ Dân tộc và Tôn giáo, đồng thời là diễn đàn tin cậy, gần gũi của đồng bào các dân tộc Việt Nam. Trong suốt hành trình đó, báo đã trở thành cầu nối thông tin quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, phản ánh kịp thời những tâm tư, nguyện vọng, những vấn đề nổi cộm ở cơ sở, đồng thời lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc, góp phần bồi đắp khối đại đoàn kết toàn dân tộc. 

Báo cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên truyền chủ trương, chính sách dân tộc, phát hiện và nhân rộng những mô hình hay, điển hình tốt, qua đó góp phần vào sự phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS.

Tuy nhiên, trước thực tiễn và yêu cầu nhiệm vụ truyền thông trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo đặt ra ngày càng cao, ngày 3/6/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 114/2025/NĐ-CP sửa đổi khoản 12 Điều 3 Nghị định 41/2025/NĐ-CP, theo đó đổi tên “Báo Dân tộc và Phát triển” thành “Báo VietNamNet”.

Trên hành trình mới, việc phát huy những giá trị cốt lõi và bản sắc riêng có của Báo Dân tộc và Phát triển không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là yếu tố then chốt để tiếp tục khẳng định vai trò và bản lĩnh truyền thông trong một lĩnh vực nhạy cảm và mang tính chiến lược. 

Tinh thần bám sát thực tiễn cơ sở, lắng nghe tiếng nói của đồng bào, phản ánh trung thực cuộc sống ở những vùng sâu, vùng xa, cùng sự am hiểu sâu sắc về công tác dân tộc và tôn giáo chính là những tài sản quý giá mà đội ngũ làm báo cần gìn giữ, phát huy, và lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa trong bối cảnh mới.

Việc sáp nhập không có nghĩa là đánh mất bản sắc, mà là cơ hội để các giá trị ấy được nhân lên trong một môi trường có sức lan tỏa lớn, kết nối đa chiều. Trong diện mạo mới, đội ngũ những người làm báo Dân tộc và Phát triển, cần tiếp tục khẳng định vai trò đóng góp thiết thực, có chiều sâu và chuyên môn cao trong công tác tuyên truyền về dân tộc và tôn giáo trong thời kỳ mới…