Đoàn tàu du lịch Hà Nội 5 Cửa Ô nhanh chóng trở thành một sản phẩm độc đáo, thu hút sự quan tâm lớn của du khách trong nước và quốc tếHành trình kéo dài khoảng 5 tiếng, đưa du khách đi từ ga Hà Nội qua những miền ký ức của Thủ đô, đến ga Từ Sơn. Trên tàu, mỗi toa được thiết kế theo chủ đề một cửa ô xưa, như Ô Quan Chưởng, Ô Đống Mác... Hành khách được thưởng thức các loại hình nghệ thuật truyền thống như ca trù, xẩm và dùng tiệc trà, bánh ngọt. Tại Bắc Ninh, du khách được xe đưa đón tham quan Đền Đô, nơi thờ 8 vị vua đời nhà Lý.
Ra mắt chính thức từ ngày 6/9, đoàn tàu du lịch "Hà Nội 5 Cửa Ô" nhanh chóng trở thành một sản phẩm độc đáo, thu hút sự quan tâm lớn của người dân thủ đô và du khách. Với tần suất 1 chuyến mỗi ngày và 2 chuyến vào cuối tuần, gần 90% số vé trong tháng 10 đã được đặt hết, cho thấy sức hút của mô hình du lịch đường sắt kết hợp văn hóa, nghệ thuật.
Từ Bắc chí Nam, những cung đường sắt vốn quen thuộc đang được nhìn lại bằng một con mắt khác. Tuyến Đà Nẵng - Huế uốn lượn qua “Thiên hạ đệ nhất hùng quan” Hải Vân, nơi du khách vừa ngắm biển, vừa thấy mây, vừa cảm nhận nhịp đập của miền Trung đầy nắng gió. Tuyến Đà Lạt - Trại Mát, ngắn chỉ hơn 7 km lại khiến người ta sẵn sàng xếp hàng chờ chỉ để được lên toa tàu cổ, hít hà hương thông và nghe tiếng còi xưa vang vọng giữa cao nguyên.
Không còn là phương tiện của những chuyến đi dài tẻ nhạt, tàu hỏa đang trở lại với một diện mạo khác: Chậm rãi nhưng hấp dẫn, hoài cổ nhưng hiện đại, thân thiện nhưng tràn đầy cảm xúc. Trong bối cảnh du lịch đại chúng ngày càng đông đúc, tiếng bánh sắt lăn trên đường ray bỗng trở thành âm thanh độc đáo của một kiểu du lịch biết thưởng thức, du lịch của sự chậm rãi, quan sát và cảm nhận.
Hành khách thích thú trên tàu chất lượng cao Hà Nội - Đồng Hới Những ví dụ này cho thấy, ngành Đường sắt đang từng bước chuyển từ tư duy “vận tải hàng hóa” sang tư duy “trải nghiệm du lịch”. Sự đổi mới ấy được thể hiện trong việc đầu tư hình ảnh, khi những đoàn tàu giờ đây được khoác lớp áo văn hóa, nghệ thuật, trở thành không gian trưng bày thu nhỏ của các địa phương đi qua.
Nhiều toa tàu được thiết kế lại với khoang kính toàn cảnh, nội thất ấm áp, phục vụ cà phê, đặc sản vùng miền; nhiều tuyến được xây dựng kịch bản trải nghiệm riêng, kết hợp âm nhạc dân tộc, thuyết minh văn hóa, thậm chí mini show trên tàu. Từ cách “chạy tàu” sang cách “kể chuyện trên đường ray”, đó là sự thay đổi căn bản, bắt đầu từ chính ý niệm về giá trị của hành trình.
Chính trong sự chậm rãi ấy, tàu hỏa đã tìm lại vị thế của mình. Khi thế giới đang theo đuổi du lịch xanh, du lịch trải nghiệm và du lịch văn hóa, đường sắt trở thành lựa chọn bền vững: tiết kiệm năng lượng, giảm khí thải, kết nối vùng sâu, vùng xa mà không làm tổn hại đến môi trường. Mỗi nhà ga, mỗi tuyến đường đều có thể trở thành “trạm dừng văn hóa”, nơi du khách không chỉ dừng chân mà còn được nghe, được thấy, được sống trong câu chuyện của vùng đất ấy.
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy nhìn nhận, những chuyến tàu không chỉ kết nối địa lý mà còn kết nối trải nghiệm, góp phần thúc đẩy và lan tỏa giá trị vùng miền đến đông đảo du khách trong và ngoài nước theo cách độc lạ, góp phần mở đầu cho một hình thức tour tuyến mới trong việc phát triển du lịch nước ta trong nhiều năm tới.
Tuy nhiên, để “đường ray du lịch” thực sự chạy đúng hướng, cần một tầm nhìn đồng bộ. Hạ tầng tàu hỏa phải được đầu tư hiện đại, dịch vụ trên tàu cần được chuẩn hóa, và quan trọng hơn cả, là sự phối hợp giữa các ngành giao thông, du lịch, văn hóa để cùng kể một câu chuyện chung.
Điểm còn thiếu hiện nay, chính là công tác quảng bá. Dù nhiều tuyến tàu du lịch mới được đưa vào khai thác, hình ảnh về chúng vẫn còn mờ nhạt trên truyền thông đại chúng. Đã đến lúc, ngành đường sắt cần bước ra khỏi “vỏ bọc kỹ thuật” để chủ động truyền thông về sản phẩm của mình, thay vì chỉ dựa vào các đơn vị lữ hành.
Mỗi đoàn tàu, mỗi nhà ga, mỗi bức ảnh trên mạng xã hội đều có thể trở thành “đại sứ thương hiệu” cho du lịch Việt Nam. Cần có chiến dịch quảng bá đồng bộ, kết hợp video, mạng xã hội, những người ảnh hưởng trên nền tảng số, để kể câu chuyện tàu Việt bằng ngôn ngữ hiện đại, gần gũi và cảm xúc hơn. Khi quảng bá được thực hiện một cách thông minh, tàu hỏa sẽ không chỉ là biểu tượng của quá khứ, mà còn là hình ảnh của một Việt Nam đang chuyển mình, sáng tạo và tự tin bước vào kỷ nguyên du lịch trải nghiệm.
