Phát huy giá trị văn hóa truyền thống trong trường học từ Dự án 6 Chương trình MTQG

Bồi đắp tình yêu văn hóa truyền thống

Như thành thông lệ, vào ngày thứ 2 hằng tuần, tại Trường THCS Hạnh Sơn (thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) các em học sinh đều mặc trang phục dân tộc mình đến trường. Nhìn các em học sinh trong bộ trang phục truyền thống với áo cóm, váy đen và chiếc khăn piêu làm cho không gian trường học thật sinh động.

Cùng với mặc trang phục dân tộc đến trường theo quy định, trong tuần vào 3 buổi sinh hoạt giữa giờ, thay vì tập thể dục, các em được tham gia múa xòe Thái. Cô Lê Thị Thu Hậu, Tổng phụ trách Đội của Nhà trường cho hay: Nhà trường tổ chức 3 buổi/tuần vào giờ thể dục cho học sinh múa xòe trên sân trường. "Chúng tôi mong muốn giúp các em có cơ hội thể hiện điệu múa bản sắc của dân tộc mình và nuôi dưỡng trong các em tình yêu với nghệ thuật xòe Thái để từ đó có ý thức giữ gìn, lưu truyền", cô Thu Hậu chia sẻ.

Xòe là nét đẹp bản sắc nổi bật của cộng đồng dân tộc Thái ở Mường Lò, Nghĩa Lộ. Múa xòe tạo không khí vui tươi, phấn khởi, khơi dậy niềm tự hào về truyền thống văn hoá, nâng cao ý thức, trách nhiệm của học sinh trong việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá của di sản Xoè Thái.

Chia sẻ với chúng tôi, em Vì Thị Mai Trang, học sinh lớp 7A hào hứng: Hằng ngày đến trường, em rất vui vì ngoài được học kiến thức còn được tham gia những hoạt động bổ ích, gần gũi với bản sắc văn hóa dân tộc, như tham gia múa xòe, chơi các trò chơi dân gian.

Còn tại Lạng Sơn, những năm qua, xác định được tầm quan trọng của việc bồi đắp tư tưởng, tình cảm của học sinh đối với lịch sử, văn hóa, truyền thống quê hương, hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã tiến hành biên soạn bộ “Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Lạng Sơn” đưa vào giảng dạy trong các nhà trường. Đồng thời, phối hợp với chính quyền địa phương tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào các hoạt động văn hóa, lễ hội trên địa bàn.

Em Nông Văn Khánh, học sinh lớp 8, Trường THCS I Đại Đồng, thị trấn Thất Khê cho biết, trước đây em nghĩ đi hội chỉ để vui chơi, dâng hương, đi lễ, nhưng sau khi được thầy cô hướng dẫn tìm hiểu, em hiểu thêm về lịch sử và ý nghĩa của lễ hội.

Hiệu quả thiết thực 

Giáo dục văn hóa dân tộc trong trường học không chỉ là việc truyền đạt kiến thức mà còn là quá trình nuôi dưỡng tình yêu, niềm tự hào, và ý thức bảo tồn văn hóa trong mỗi học sinh. Qua đó, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm trong việc gìn giữ di sản cho học sinh từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Ông Đặng Hồng Cường, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Lạng Sơn cho rằng, sự kết hợp giữa giáo dục trong nhà trường và thực tiễn đời sống địa phương, đã giúp các em học sinh thêm hiểu lịch sử văn hóa truyền thống dân tộc mình hơn. Đặc biệt, thông qua các tiết học trải nghiệm, tham gia lễ hội, tìm hiểu về các nhân vật lịch sử, học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách sinh động, mà còn hình thành tình yêu đối với những giá trị văn hóa lâu đời.

Triển khai Đề án "Bảo tồn, phát huy giá trị dân ca, dân vũ, dân nhạc của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2021 - 2030" của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, trong đó, có nội dung đưa một số loại hình dân ca, dân nhạc, dân vũ các dân tộc vào hoạt động giảng dạy và hoạt động giáo dục ngoại khóa tại các nhà trường, theo đó, nhiều trường phổ thông dân tộc nội trú đã tổ chức các lớp truyền dạy dân ca, dân vũ cho học sinh mang lại hiệu quả thiết thực.

Việc đưa văn hóa dân tộc vào trường học là chủ trương chung được ngành Giáo dục quan tâm chỉ đạo thực hiện nhiều năm qua. Với mỗi vùng miền, khu vực có cách triển khai, tổ chức và việc làm cụ thể. Bên cạnh giờ học chính khóa, những nét văn hóa dân tộc tiêu biểu còn xuất hiện thường xuyên, liên tục tại giờ ra chơi và hoạt động ngoại khóa.

Theo bà Vũ Thị Ánh, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông (Bộ Giáo dục và Đào tạo), hiện nhiều địa phương đã chủ động đưa văn hoá truyền thống vào trường học rất thiết thực và hiệu quả. Các hoạt động truyền dạy không chỉ tạo sân chơi, giúp cho học sinh đến trường với tâm thế vui vẻ, thoải mái nâng cao chất lượng giảng dạy. 

Qua môi trường giáo dục, cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, những hiểu biết về văn hoá truyền thống của các dân tộc, góp phần bồi đắp, nâng cao thái độ trân trọng di sản văn hoá dân tộc.