Quảng Ngãi: Đồng bào Co vui Tết Ngã rạ

Cứ vào cuối tháng 10 Âm lịch hằng năm, người Co ở thôn Thọ An, xã Bình An, huyện Bình Sơn lại tất bật chuẩn bị cho Tết Ngã rạ. Gọi là “Tết Ngã rạ” vì sau khi thu hoạch lúa xong thì rạ ngoài đồng đã ngã xuống, tức là ăn kết hay lễ lúa lên chòi. Tết Ngã rạ tổng kết một mùa lúa, tạ ơn thần linh và là dịp để mọi người trong làng gặp gỡ, vui chơi sau những tháng ngày lao động vất vả.

Cũng như đồng bào các dân tộc ít người ở miền núi Quảng Ngãi, người Co ở xã Bình An sống lâu đời trên vùng cao, định cư vùng núi non hiểm trở, không có điều kiện trồng lúa nước, nên kinh tế truyền thống chủ yếu là trồng lúa rẫy. Hạt lúa, hạt nếp trồng trên đất rẫy lắm gian nan, do vậy, mỗi mùa lúa rẫy bội thu, người Co luôn biết ơn Thần lúa đã cho cái rẫy mình nhiều hạt.

Những ngày này, người dân đã treo giỏ, cất cuốc nghỉ việc đồng áng, nhà nào cũng cũng dọn dẹp nhà cửa, chỉnh trang lại bàn thờ. Việc nhà đã xong, người dân lại tụ họp về nhà sàn để cắm cờ đỏ sao vàng khắp các ngả đường, những người phụ nữ, đàn ông cùng nhau chuẩn bị bánh lá đót, rượu đoát, lá chuối rừng, lá trầu, thịt heo, gà…

Mâm lễ cúng tết Ngã rạ gồm trầu cau, heo, gà, hoa, quả, sáp ong, bánh lá đót… Riêng bánh phải thật nhiều, để thể hiện sự no ấm. Ngoài các lễ vật trên, còn có rượu cần được làm từ lúa nếp và lá cây của đồng bào nơi đây. Trước ngày tổ chức Tết Ngã rạ, mọi người tập trung gói bánh lá đót, bánh la-tốp, ngâm nếp dồn vào ống nứa, làm bánh lá rông... Các loại bánh được nấu, nướng xuyên đêm để sẵn sàng cho lễ cúng.

Ngoài những vật nuôi có sẵn như heo, gà, vịt, người dân còn đi rẫy săn bắt các loài vật khác, đặc biệt là những loại chuyên phá hoại cây lúa, phá hoại mùa màng để dâng lên thần lúa. Sau lễ cúng, người dân bắt đầu các trò chơi dân gian như: Thi giã gạo, thi gói bánh, đi cà kheo...

Năm nay, Lễ cúng theo phong tục truyền thống được thực hiện từ đêm 25-10 Âm lịch đến sáng 26-10 âm lịch (tức ngày 7 và ngày 8-12).