Trà Vinh: Quảng bá văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer và phát triển du lịch từ lễ hội Ok Om Bok

Lễ hội Ok Om Bok còn có tên khác là lễ hội Cúng Trăng, được tiến hành chính vào ngày 14 và 15, (rằm tháng Mười âm lịch). Theo quan niệm của đồng bào Khmer, Mặt Trăng là vị thần có quyền năng chi phối mùa màng trong canh tác nông nghiệp. Sau khi thu hoạch những sản phẩm đầu tiên của mùa vụ, người ta tiến hành nghi thức cúng tế để tạ ơn Thần Mặt Trăng đã cho một vụ mùa bội thu. Chính vì thế,

Đặc biệt trong vài năm gần đây, nguồn lực từ Dự án 6 “Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn 1: 2021 – 2025 (Chương trình MTQG 1719) đã góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, gìn giữ các di sản lễ hội quý giá của đồng bào Khmer tại Trà Vinh, trong đó có lễ hội Ok Om Bok.

Cụ thể từ năm 2020, sau khi thử nghiệm với những hiệu quả bước đầu, từ năm 2022 đến nay Lễ hội Ok Om Bok đã được tỉnh Trà Vinh gắn kết tổ chức cùng lúc với Tuần lễ Văn hóa, Du lịch – Liên hoan ẩm thực Nam Bộ (một chương trình quảng bá du lịch, văn hóa kết hợp xúc tiến Thương mại, sản phẩm công nghiệp nông thôn và OCOP cũng rất thành công tạo được điểm nhấn của tỉnh Trà Vinh).

Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan Ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ok Om Bok tỉnh Trà Vinh năm 2023 diễn ra từ 21-27/11 với nhiều nhiều hoạt động hấp dẫn, đặc sắc, đã thu hút đông đảo Nhân dân trong tỉnh và du khách các nơi đến với Trà Vinh để tham dự. Ông Lê Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh cho biết: “Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ok Om Bok” được tổ chức nhằm tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong Nhân dân; tạo không gian hoạt động bổ ích để người dân tham gia, trải nghiệm, góp phần tăng năng suất lao động, thực hiện hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của các dân tộc thiểu số nói chung, dân tộc Khmer trên địa bàn tỉnh nói riêng, góp phần giữ gìn xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà, bản sắc dân tộc.

Có thể thấy, tuy chỉ mới hình thành gần đây, nhưng qua mỗi năm tổ chức “Tuần lễ Văn hóa, Du lịch - Liên hoan ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ok Om Bok”, lại càng trở nên đặc sắc với nhiều hoạt động hấp dẫn, được đầu tư bài bản từ nội dung đến hình thức như: Không gian bánh và ẩm thực Nam bộ; trình diễn nghề làm bánh dân gian; Hội chợ xúc tiến thương mại, Triển lãm Du lịch phía Đông Đồng bằng Sông Cửu Long; các cuộc thi thể thao và trò chơi dân gian…

Bên cạnh việc tái hiện lại những nghi thức truyền thống của Lễ hội Ok Om Bok, các nét đẹp của văn hóa Khmer còn được thể hiện thông qua nhiều hình thức như: Hội thi trình diễn trang phục truyền thống Khmer; Triển lãm gian hàng trưng bày các sản phẩm đặc trưng của đồng bào Khmer; Trưng bày triển lãm trang phục truyền thống của đồng bào Khmer; Giải đua ghe Ngo truyền thống…

Ông Trần Trung Hiệp (56 tuổi), du khách đến từ tỉnh Bình Thuận cho biết: “ Năm nay là lần đầu tiên tôi được tham dự lễ hội Ok Om Bok tại Trà Vinh, điều ấn tượng đối với tôi là không khí của mùa lễ hội rất dễ cảm nhận, từ thành phố đến các vùng quê, các ngôi chùa. Đâu đâu cũng treo cờ, kết hoa, cũng rộn ràng , có nhiều nơi cứ thỉnh thoảng đi 1 chút là có những sạp được dựng lên để biểu diễn âm nhạc Khmer hoặc là các đoàn rước, dâng y, rất đặc sắc”

Chị Kim Sa (TP Trà Vinh) cho biết: "Tôi sống ở đây từ nhỏ, lễ hội Ok Om Bok là lễ hội truyền tống quan trọng, gắn với đời sống người Khmer chúng tôi, năm nào tôi cũng đến Ao Bà Om và Chùa Âng để tham gia, nhưng mấy năm nay, thấy nhà nước kết hợp thành lễ hội lớn, tổ chức cùng với nhiều hoạt động nữa, có rất nhiều thứ để tham quan, vui chơi, còn thu hút rất nhiều du khách đến, tôi thấy vừa vui cũng thấy xúc động nữa vì lễ hội truyền thống ngày càng được nhiều người quan tâm, tìm hiểu và tham gia”

Theo đại diện sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Trà Vinh cho biết, Tuần lễ Văn hóa, Du lịch – Liên hoan Ẩm thực Nam Bộ gắn với Lễ hội Ok Om Bok năm 2023 được tổ chức cũng vào dịp kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) nên trong khuôn viên Khu Di tích kiến trúc – nghệ thuật và thắng cảnh chùa Âng và ao Bà Om, Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Khmer tỉnh Trà Vinh đã tổ chức Triển lãm trưng bày các hiện vật của Bảo tàng Tổng hợp và trang phục truyền thống các dân tộc tỉnh. Bảo tàng Văn hóa Dân tộc Khmer hiện đang trưng bày trên 300 hiện vật gốc và trên 100 hiện vật phục chế phản ánh đời sống của đồng bào Khmer.

Có thể thấy, Từ một lễ hội của đồng bào dân tộc Khmer, ngày nay, Ok Om Bok đã trở thành một hoạt động văn hóa chung của cộng đồng, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống và củng cố, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Lễ hội Ok Om Bok đã trở thành một lễ hội mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc trong đời sống tinh thần của đồng bào Khmer ở các tỉnh Nam bộ nói chung và tỉnh Trà Vinh nói riêng. Việc Lễ hội Ok Om Bok được duy trì hằng năm, đã góp phần bảo tồn và phát huy nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer và quảng bá bản sắc ấy với du khách gần xa.