Quang cảnh buổi Tọa đàmPhát biểu tại buổi Tọa đàm, ông Trường Trung Tuyến - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia Lai, cho biết: Nằm ở phía Bắc Tây Nguyên, tỉnh Gia Lai có đường biên giới dài khoảng 90km tiếp giáp với Campuchia (tỉnh Ratanakiri), với 7 xã thuộc 3 huyện biên giới (Đức Cơ, Chư Prông và Ia Grai). Đây là vùng cư trú lâu đời của nhiều thành phần dân tộc, trong đó chiếm đa số là dân tộc Gia Rai và Ba Na.
Tính đến cuối năm 2024, dân số vùng biên giới tỉnh Gia Lai đạt khoảng 337.000 người, trong đó người DTTS chiếm hơn 47%. Không gian văn hóa - xã hội nơi đây đa dạng, năng động, giàu bản sắc. Đồng bào DTTS vùng biên giới tỉnh Gia Lai là chủ thể sáng tạo văn hóa, là lực lượng giữ gìn biên cương vững chắc.
Hiện nay, tỉnh Gia Lai có 5 tôn giáo đang hoạt động, gồm Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đài và tôn giáo Baha’i với tổng số 450.476 tín đồ, trong đó có hơn 265.000 tín đồ là người DTTS (chiếm khoảng 59% tổng số tín đồ tôn giáo).
Ông Trường Trung Tuyến - Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia Lai phát biểu tại buổi Tọa đàmỞ khu vực biên giới, phần lớn người dân đều có niềm tin tín ngưỡng, thờ đa thần. Tính đến tháng 5/2025, tổng số tín đồ của 3 huyện biên giới trên 62.000 người.
Từ việc quan tâm, tạo điều kiện của các cấp chính quyền, đời sống tôn giáo ở các huyện vùng biên giới có nhiều chuyển biến tích cực. Nhu cầu sinh hoạt tôn giáo chính đáng của quần chúng tín đồ cơ bản được đáp ứng, tình hình an ninh chính trị ở vùng biên được bảo đảm.
Nhằm phát huy giá trị văn hóa, xã hội của đồng bào DTTS vùng biên giới Gia Lai, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh kiến nghị: Cần tăng cường nghiên cứu liên ngành về văn hóa - xã hội các dân tộc vùng biên giới, tư liệu hóa và bảo tồn tri thức dân tộc gắn với hoạch định chính sách phát triển; tiếp tục quan tâm đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS; tạo cảnh quan và bảo vệ môi trường, phát triển du lịch, dịch vụ khu vực cửa khẩu Lệ Thanh; thúc đẩy giáo dục song ngữ - gìn giữ ngôn ngữ dân tộc kết hợp với nâng cao chất lượng giáo dục chính quy để nâng cao trình độ dân trí người DTTS nói chung và khu vực biên giới nói riêng.
Đồng thời, tăng cường đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm và chuyển giao khoa học - kỹ thuật, giúp người dân nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững; đầu tư và phát huy mô hình phát triển kinh tế - du lịch gắn với bảo tồn văn hóa, như du lịch cộng đồng, lễ hội truyền thống, sản phẩm OCOP; phát huy vai trò già làng, Người có uy tín và các tổ chức chính trị - xã hội để tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân vùng biên giới trong gìn giữ an ninh, văn hóa và phát triển bền vững biên cương Tổ quốc…
Đội cồng chiêng xã biên giới Ia O trình diễn cồng chiêng đặc sắc phục vụ người dân và du khách tại Liên hoan văn hóa cồng chiêng huyện Ia Grai năm 2024 Bên cạnh đó, Đoàn công tác đã được nghe đại diện Sở Dân tộc và Tôn giáo, Công an tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai trình bày tham luận về: Thực trạng tôn giáo và đóng góp của các tôn giáo trong việc phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, chính trị vùng biên giới trên địa bàn tỉnh Gia Lai; Truyền đạo, cải đạo và hiện tượng tín ngưỡng, tôn giáo mới trên địa bàn biên giới tỉnh Gia Lai; Di sản tôn giáo, dân tộc vùng biên giới đất liền và tiềm năng phát triển du lịch văn hóa - tôn giáo tỉnh Gia Lai; Những đóng góp của nguồn lực tôn giáo cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, quốc phòng vùng biên giới.
Thông qua các ý kiến tham luận, trao đổi của đại diện các sở, ngành, đơn vị, Đoàn công tác có thêm những thông tin hữu ích, thực tế nhằm thực hiện 2 đề tài cấp Bộ về “Vấn đề tôn giáo vùng biên giới đất liền Việt Nam hiện nay góp phần phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, chính trị" (Ts. Hoàng Văn Chung làm chủ nhiệm) và “Bảo tồn và phát huy giá trị dân tộc, tôn giáo vùng biên giới đất liền nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, chính trị trong điều kiện hiện nay" (Ths. NCVC. Trần Thị Phương Anh làm chủ nhiệm).
Sau buổi Tọa đàm, Đoàn công tác tiến hành hành chuyến khảo sát thực tế và phỏng vấn đối với cán bộ, công chức làm công tác dân tộc, tôn giáo cấp tỉnh, cấp huyện; các chức sắc và tín đồ thuộc các tôn giáo; Người có uy tín, trưởng bản, trưởng tộc/họ... tại các huyện biên giới tỉnh Gia Lai để có thêm thông tin từ các sở, ban, ngành có liên quan đến công tác dân tộc, tôn giáo.
