Già làng Hồ Văn Hạnh thay mặt già làng, Người có uy tín trong đồng bào DTTS báo công tại Lăng Bác tháng 4/2024Già làng đa tài
Căn nhà gỗ đơn sơ của già làng Hồ Văn Hạnh ở bản A Niêng Lê Triêng 1, có một gian phòng thoáng đãng được dùng làm nơi trưng bày các nhạc cụ dân tộc và đón tiếp những vị khách gần xa ghé thăm. Trên khoảng tường nhỏ đã ám màu thời gian, những nhạc cụ được “xếp hàng” ngay ngắn. Tất cả đều do một tay già Hồ Văn Hạnh tạo nên và làm chủ những thanh âm cuốn hút ấy.
Ngoài chăm lo phát triển kinh tế gia đình và hướng dẫn đồng bào Pa Kô làm kinh tế, bảo tồn văn hóa, già làng Hồ Văn Hạnh còn thường xuyên phối hợp cùng chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động bà con bỏ dần các hủ tục lạc hậu... Với những đóng góp to lớn trong công tác bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống của người Pa Kô ở vùng cao A Lưới, năm 2019, già Hồ Văn Hạnh vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú.
Nói về văn hóa của người Pa Kô ở vùng cao A Lưới này, già Hạnh có thể ngồi từ sáng đến đêm khuya vẫn không hết chuyện. Từ những làn điệu cha chấp, ba booch, ka lới đến những bài hát lý, nói lý, những nghi thức trong các lễ hội lớn như Aza koonh (Lễ mừng lúa mới), Ariêu ping (Lễ cải táng), Ariêu car (Lễ hội chung các dân tộc), già đều nhớ như in. Trong số 70 lễ hội của người Pa Kô được sưu tầm, phục dựng, thì già làng Hồ Văn Hạnh đã sưu tầm 20 lễ hội và dịch từ tiếng Pa Kô sang tiếng Kinh. Đó là các lễ hội Aza koonh, Ariêu ping, Ariêu car… Tuy tuổi cao nhưng già vẫn tích cực tuyên truyền bà con gìn giữ và bảo tồn văn hóa truyền thống tốt đẹp của người Pa Kô.
Với trách nhiệm của một đảng viên, già làng Hồ Văn Hạnh thường xuyên tham gia các lớp truyền dạy hát dân ca, nói lý, hát lý cho bà con cũng như đội văn nghệ của xã. Từ sự truyền dạy của già Hạnh, nhiều bạn trẻ người Tà Ôi, Pa Kô đã có thể hát được các làn điệu dân ca của dân tộc mình. Các lễ hội truyền thống tưởng như đã bị thất truyền như lễ A Riêu Ca - lễ hội lớn nhất và linh thiêng nhất của người Pa Kô, lễ hội cúng xứ, lễ gieo hạt, lễ dựng làng… đã dần dần được phục dựng, sống lại nơi đại ngàn bốn mùa mây phủ.
Già làng Hồ Văn Hạnh (người ngồi giữa) kể chuyện về Bác, ôn lại truyền thống lịch sử của người Pa KôKhông chỉ giỏi hát dân ca, chơi nhạc cụ truyền thống, già làng Hồ Văn Hạnh còn là một nghệ nhân điêu khắc gỗ tài hoa, giỏi đan lát, làm gốm. Nhiều người trẻ đã trở thành thợ tạc tượng hoặc thợ gốm sau khi tham gia lớp học do già Hạnh và một số nghệ nhân khác đứng lớp.
Người đi đầu giúp dân bản ấm no
Khêu thêm bếp lửa cho đượm than hồng trong mùa Xuân vẫn chưa hết giá lạnh, già làng Hồ Văn Hạnh nhớ lại, ông là người đầu tiên trồng thành công cây lúa nước và hướng dẫn bà con dân bản nhiều cách làm mới để từng bước xóa đói, giảm nghèo bền vững. Thời trai trẻ, đảng viên Hồ Văn Hạnh từng có 5 nhiệm kỳ là Bí thư Đảng ủy xã Hồng Trung (nay là xã Trung Sơn). Ông là người đầu tiên ở huyện A Lưới đưa cây lúa nước về trồng thành công tại địa phương. Ông cũng là người đầu tiên truyền dạy kỹ thuật trồng lúa nước cho người Pa Kô ở xã Trung Sơn, huyện A Lưới.
Già Hồ Văn Hạnh (người đứng ở giữa, hàng trên cùng) là tấm gương sáng tiêu biểu về bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Pa Kô ở huyện A Lưới. Ảnh TLGia đình ông luôn đi đầu trong việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nên những diện tích cây trồng luôn cho năng suất cao. Bình quân hằng năm, mô hình kinh tế tổng hợp của gia đình ông Hồ Văn Hạnh mang lại nguồn thu hơn 100 triệu đồng. Có điều kiện kinh tế, ông đầu tư chăm lo cho các con học hành chu đáo. Cả 6 người con trong gia đình đều thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng.
Mới đây, Học viện Âm nhạc Hà Nội đã mời ông ra Thủ đô biểu diễn những điệu múa hát cổ của người Pa Kô để giới thiệu cho sinh viên của trường. Năm 2024 vừa qua, già Hạnh cũng vinh dự được nhận Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao tặng vì đã có thành tích xuất sắc trong hoạt động bảo tồn, giữ gìn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc tại địa phương.
