Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phát triển Âm nhạc dân gian Tây Nguyên: Chỉ có yếu tố con người là chưa đủ

Hồng Minh - 09:10, 15/09/2020

Từ lâu, âm nhạc dân gian Tây Nguyên luôn được đông đảo người yêu âm nhạc đón nhận, trân trọng; có sức sống bền bỉ, mang đặc trưng riêng trong nền âm nhạc Việt Nam. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, sự phong phú của thể loại âm nhạc đặc trưng, có giá trị nghệ thuật cao này vẫn luôn trường tồn và cần tiếp tục được đầu tư khai thác.

Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Lần đầu tiên ra mắt công chúng vào năm 1955, âm nhạc Tây Nguyên đã khiến người yêu nhạc sửng sốt bởi tiết tấu rộn ràng và vẻ đẹp mượt mà của giai điệu với những ca khúc như “Ơ Miết Man” (dân ca Gia Rai), “Chim Jil đi tắm” (dân ca Xơ Đăng) mang nhịp điệu tung tăng như gió sớm, hay “Ơ chim Ktiă” (dân ca Ê Đê) mềm mại, rủ rỉ như lời tự sự…

Cũng từ sự lạ và đẹp đó, chất liệu âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục được các nhạc sĩ chuyên nghiệp khai thác, làm nên những tác phẩm âm nhạc sống mãi cùng thời gian. Từ những ca khúc “Tiếng hát xứ Mnông Tibri” (Nhật Lai), “Ca ngợi Anh hùng Núp” (Trần Quý) tới các tác phẩm nhạc không lời như nhạc múa “Rông chiêng” (Nhật Lai), nhạc múa “Ca Tu” (Xuân Hòa)… Sau này, những ca khúc ngân mãi với thời gian như “Em là hoa Plang” (Đức Minh), “Cô gái vót chông” (Hoàng Hiệp - Y Cla Vi), “Bóng cây Knia” (Phan Huỳnh Điểu - Ngọc Anh), “Bác Hồ sống mãi với Tây Nguyên” (Lê Lôi - Kpă Y Lăng)… đã mở ra một “chương” riêng cho âm nhạc Tây Nguyên song hành suốt chiều dài phát triển cùng đất nước.

Nói về chặng đường hình thành, khẳng định vị trí riêng của âm nhạc Tây Nguyên trong nền âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Linh Nga Niê Kđăm không quên nhắc đến thời điểm khó khăn của âm nhạc Tây Nguyên trước năm 1975. Khi đó ở miền Bắc chỉ có 3 tác giả người DTTS ở Tây Nguyên là Kpă Púi, Rchom Yơn, Kpă Y Lăng. Nội dung các tác phẩm, kể cả sáng tác ở miền Bắc hay miền Nam, gần như đều lấy đề tài ca ngợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước anh dũng của Nhân dân, với tiết tấu luôn vui tươi, rộn ràng; rất ít tác phẩm phát huy giai điệu mượt mà, trữ tình của âm nhạc Tây Nguyên.

Mãi đến năm 1980, tiếp cận, thấu cảm được âm nhạc dân gian Ê Đê, nhạc sĩ Nguyễn Cường cho ra đời hàng loạt tác phẩm bằng chất liệu dân nhạc Ê Đê, khiến âm nhạc cả nước như được đón một làn gió mới; đồng thời, cũng làm thay đổi quan niệm sáng tạo của nhiều nhạc sĩ về Tây Nguyên, trong đó có các nhạc sĩ hoạt động ngay tại các tỉnh cao nguyên, nhất là các nhạc sĩ người DTTS tại chỗ.

Trải qua thời gian, nhiều thế hệ ca sĩ, nhạc sĩ các dân tộc người Tây Nguyên lần lượt xuất hiện, đã lưu được dấu ấn sáng tác của mình trong giới âm nhạc chuyên nghiệp và trong lòng công chúng yêu nghệ thuật. Họ đã đồng hành cùng đội ngũ các nhạc sĩ Việt Nam làm nên vẻ đẹp của âm nhạc cách mạng để ca ngợi quê hương, tình yêu con người và mảnh đất bazan đầy nắng gió…

Thế nhưng, nhìn vào thực tế, ở một góc khuất nào đó, âm nhạc Tây Nguyên vẫn còn là một vùng đất màu mỡ chưa được khai thác hết. Nhạc sĩ Lê Xuân Hoan, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai cho biết, qua hoạt động thực tiễn trên lĩnh vực âm nhạc gần 30 năm ở Tây Nguyên, nhạc sĩ nhận thấy, đội ngũ những người hoạt động trên lĩnh vực âm nhạc dân tộc Tây Nguyên quá thiếu và yếu. “Hiện nay, tìm người có bằng đại học, cao đẳng âm nhạc ở Tây Nguyên không khó như những năm 80, 90 của thế kỷ trước, nhưng tìm được một người thực sự sống chết với âm nhạc dân tộc, thì chẳng khác gì lặn biển tìm kim”, nhạc sĩ Lê Xuân Hoan chia sẻ.

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Nông dân Hiệp Thạnh khôi phục

Nông dân Hiệp Thạnh khôi phục "thủ phủ" trồng hoa lay ơn đón Tết

Kinh tế - Thế Hạnh - 1 giờ trước
Trong tiết trời se lạnh, nắng nhẹ rải vàng trên những cánh đồng dưới chân núi Voi, bà con nông dân các buôn làng K’Long, K’Long C, K’Rèn…, xã Hiệp Thạnh, tỉnh Lâm Đồng đang tất bật gieo trồng, chăm sóc những luống hoa lay ơn, mong kịp vụ Tết Nguyên đán.
Mùa hoa mận “thương hiệu du lịch” hấp dẫn của Mộc Châu

Mùa hoa mận “thương hiệu du lịch” hấp dẫn của Mộc Châu

Du lịch - PV - 1 giờ trước
Năm nay thời tiết thuận lợi nên mùa hoa mận trên cao nguyên Mộc Châu (Sơn La) đến sớm hơn. Đây là thời điểm vàng để địa phương thu hút khách du lịch.
“Bùng nổ” chợ hoa Tết online

“Bùng nổ” chợ hoa Tết online

Kinh tế - Minh Thu - 1 giờ trước
Còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhưng gần một tuần nay, không khí mua bán hoa Tết đã bắt đầu sôi động trên "chợ mạng".
Vòng chung kết U23 châu Á 2026: 7 cầu thủ U23 Việt Nam đối mặt nguy cơ bị treo giò nếu vào bán kết

Vòng chung kết U23 châu Á 2026: 7 cầu thủ U23 Việt Nam đối mặt nguy cơ bị treo giò nếu vào bán kết

Thể thao - Hoàng Minh - 2 giờ trước
Sau hành trình vòng bảng đầy ấn tượng tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026, U23 Việt Nam đang đứng trước cơ hội tiến sâu và tạo thêm cột mốc lịch sử cho bóng đá trẻ nước nhà. Tuy nhiên, bên cạnh sự hưng phấn, thầy trò HLV Kim Sang-sik cũng phải đối mặt với một thách thức không nhỏ, khi 7 cầu thủ đã nhận thẻ vàng và có nguy cơ bị treo giò nếu tiếp tục phạm lỗi ở vòng tứ kết.
Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển văn hóa Việt Nam

Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết mới về phát triển văn hóa Việt Nam

Văn bản chính sách mới - Minh Thu - 2 giờ trước
Ngày 7/1, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.
Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

Thanh niên DTTS Gia Lai nhập ngũ để cống hiến

“Tuổi trẻ chỉ có một lần trong đời - sống và cống hiến như thế nào cho xứng đáng, không phí hoài tuổi trẻ”. Đây là vấn đề mà các bạn trẻ DTTS tại miền núi phía Tây tỉnh Gia Lai đang trăn trở, lựa chọn và quyết định.
Sẵn sàng cho ngày hội lớn của đất nước

Sẵn sàng cho ngày hội lớn của đất nước

Tin tức - Minh Nhật - 3 giờ trước
Cả nước đang hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam - sự kiện chính trị trọng đại của Đảng ta, đồng thời là ngày hội lớn của toàn dân tộc.
U23 Việt Nam chạm trán U23 UAE ở tứ kết U23 châu Á 2026

U23 Việt Nam chạm trán U23 UAE ở tứ kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Quý - 3 giờ trước
U23 Việt Nam chính thức xác định đối thủ tại vòng tứ kết Giải U23 châu Á 2026 là U23 UAE, đại diện giàu thể lực và kinh nghiệm của bóng đá Tây Á. Cuộc đối đầu này không chỉ mang ý nghĩa quyết định tấm vé vào bán kết, mà còn là bài kiểm tra bản lĩnh cho thế hệ cầu thủ trẻ Việt Nam trước một “khắc tinh” quen thuộc ở cấp độ U23.
Đặc khu Thổ Châu sẽ tổ chức bầu cử sớm hơn 7 ngày

Đặc khu Thổ Châu sẽ tổ chức bầu cử sớm hơn 7 ngày

Thời sự - Tào Đạt - Văn Sĩ - 4 giờ trước
Ngày 13/1, Đoàn công tác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Hội đồng Bầu cử quốc gia do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải làm Trưởng đoàn đã đến kiểm tra, giám sát về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại tỉnh An Giang.
Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Lai Châu cần bảo đảm các điều kiện để cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp thành công

Trang địa phương - Trọng Bảo - 16:58, 13/01/2026
Ngày 13/1, Đoàn công tác Trung ương do Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan làm Trưởng đoàn đã tới kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại tỉnh Lai Châu.
Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Người khắc họa hồn núi về với thần linh

Sắc màu 54 - Tấn Vịnh - 14:53, 13/01/2026
Hưởng thọ 104 tuổi, Nghệ nhân Y Kông, ở làng Tống Cói, xã Sông Kôn, TP. Đà Nẵng vừa rời cõi tạm để về với thần linh. Nhớ về ông, cộng đồng nhớ về một người con Cơ Tu dành trọn cuộc đời cho cách mạng, cho việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc. Ông cũng được giới nghiên cứu văn hóa trân trọng ghi nhận là một “cây đại thụ” của dân tộc Cơ Tu.