Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phát triển Âm nhạc dân gian Tây Nguyên: Chỉ có yếu tố con người là chưa đủ

Hồng Minh - 09:10, 15/09/2020

Từ lâu, âm nhạc dân gian Tây Nguyên luôn được đông đảo người yêu âm nhạc đón nhận, trân trọng; có sức sống bền bỉ, mang đặc trưng riêng trong nền âm nhạc Việt Nam. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, sự phong phú của thể loại âm nhạc đặc trưng, có giá trị nghệ thuật cao này vẫn luôn trường tồn và cần tiếp tục được đầu tư khai thác.

Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Lần đầu tiên ra mắt công chúng vào năm 1955, âm nhạc Tây Nguyên đã khiến người yêu nhạc sửng sốt bởi tiết tấu rộn ràng và vẻ đẹp mượt mà của giai điệu với những ca khúc như “Ơ Miết Man” (dân ca Gia Rai), “Chim Jil đi tắm” (dân ca Xơ Đăng) mang nhịp điệu tung tăng như gió sớm, hay “Ơ chim Ktiă” (dân ca Ê Đê) mềm mại, rủ rỉ như lời tự sự…

Cũng từ sự lạ và đẹp đó, chất liệu âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục được các nhạc sĩ chuyên nghiệp khai thác, làm nên những tác phẩm âm nhạc sống mãi cùng thời gian. Từ những ca khúc “Tiếng hát xứ Mnông Tibri” (Nhật Lai), “Ca ngợi Anh hùng Núp” (Trần Quý) tới các tác phẩm nhạc không lời như nhạc múa “Rông chiêng” (Nhật Lai), nhạc múa “Ca Tu” (Xuân Hòa)… Sau này, những ca khúc ngân mãi với thời gian như “Em là hoa Plang” (Đức Minh), “Cô gái vót chông” (Hoàng Hiệp - Y Cla Vi), “Bóng cây Knia” (Phan Huỳnh Điểu - Ngọc Anh), “Bác Hồ sống mãi với Tây Nguyên” (Lê Lôi - Kpă Y Lăng)… đã mở ra một “chương” riêng cho âm nhạc Tây Nguyên song hành suốt chiều dài phát triển cùng đất nước.

Nói về chặng đường hình thành, khẳng định vị trí riêng của âm nhạc Tây Nguyên trong nền âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Linh Nga Niê Kđăm không quên nhắc đến thời điểm khó khăn của âm nhạc Tây Nguyên trước năm 1975. Khi đó ở miền Bắc chỉ có 3 tác giả người DTTS ở Tây Nguyên là Kpă Púi, Rchom Yơn, Kpă Y Lăng. Nội dung các tác phẩm, kể cả sáng tác ở miền Bắc hay miền Nam, gần như đều lấy đề tài ca ngợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước anh dũng của Nhân dân, với tiết tấu luôn vui tươi, rộn ràng; rất ít tác phẩm phát huy giai điệu mượt mà, trữ tình của âm nhạc Tây Nguyên.

Mãi đến năm 1980, tiếp cận, thấu cảm được âm nhạc dân gian Ê Đê, nhạc sĩ Nguyễn Cường cho ra đời hàng loạt tác phẩm bằng chất liệu dân nhạc Ê Đê, khiến âm nhạc cả nước như được đón một làn gió mới; đồng thời, cũng làm thay đổi quan niệm sáng tạo của nhiều nhạc sĩ về Tây Nguyên, trong đó có các nhạc sĩ hoạt động ngay tại các tỉnh cao nguyên, nhất là các nhạc sĩ người DTTS tại chỗ.

Trải qua thời gian, nhiều thế hệ ca sĩ, nhạc sĩ các dân tộc người Tây Nguyên lần lượt xuất hiện, đã lưu được dấu ấn sáng tác của mình trong giới âm nhạc chuyên nghiệp và trong lòng công chúng yêu nghệ thuật. Họ đã đồng hành cùng đội ngũ các nhạc sĩ Việt Nam làm nên vẻ đẹp của âm nhạc cách mạng để ca ngợi quê hương, tình yêu con người và mảnh đất bazan đầy nắng gió…

Thế nhưng, nhìn vào thực tế, ở một góc khuất nào đó, âm nhạc Tây Nguyên vẫn còn là một vùng đất màu mỡ chưa được khai thác hết. Nhạc sĩ Lê Xuân Hoan, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai cho biết, qua hoạt động thực tiễn trên lĩnh vực âm nhạc gần 30 năm ở Tây Nguyên, nhạc sĩ nhận thấy, đội ngũ những người hoạt động trên lĩnh vực âm nhạc dân tộc Tây Nguyên quá thiếu và yếu. “Hiện nay, tìm người có bằng đại học, cao đẳng âm nhạc ở Tây Nguyên không khó như những năm 80, 90 của thế kỷ trước, nhưng tìm được một người thực sự sống chết với âm nhạc dân tộc, thì chẳng khác gì lặn biển tìm kim”, nhạc sĩ Lê Xuân Hoan chia sẻ.

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

Mùa hoa cà phê - Hương trắng thơm ngát giữa đại ngàn

“Mùa cà phê thơm ngát đồi nương…” câu hát trong ca khúc Nghe câu quan họ trên cao nguyên của Trần Tiến từ lâu đã gợi nên một miền ký ức dịu dàng về Tây Nguyên. Chỉ khi một lần đặt chân đến cao nguyên vào đúng mùa hoa cà phê nở, người ta mới hiểu hết cái “thơm ngát đồi nương” trong lời ca ấy một mùi hương rất thật của đất trời đại ngàn.
Tin nổi bật trang chủ
Đồng bào vùng cao Quảng Ngãi rạng ngời niềm tin trong Ngày hội non sông

Đồng bào vùng cao Quảng Ngãi rạng ngời niềm tin trong Ngày hội non sông

Thời sự - Ngọc Chí - 17 phút trước
Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, sắc đỏ của cờ Tổ quốc hòa cùng sắc màu thổ cẩm truyền thống, tạo nên một không khí Ngày hội non sông tràn đầy niềm tin. Đồng bào DTTS ở vùng cao tỉnh Quảng Ngãi tin rằng, mỗi lá phiếu hôm nay không chỉ là trách nhiệm mà còn mang theo khát vọng phát triển và tương lai tươi sáng cho đồng bào vùng cao.
100% cử tri xã vùng cao Pha Long hoàn thành bỏ phiếu bầu cử

100% cử tri xã vùng cao Pha Long hoàn thành bỏ phiếu bầu cử

Tin tức - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Theo Ủy ban bầu cử tỉnh Lào Cai, đến 7 giờ 15 phút ngày 15/3, 100% cử tri trên địa bàn xã vùng cao Pha Long đã hoàn thành việc bỏ phiếu tại các điểm bầu cử.
Kịp thời cứu hộ thành công 9 thuyền viên tàu chở cát bị chìm trên biển

Kịp thời cứu hộ thành công 9 thuyền viên tàu chở cát bị chìm trên biển

Trang địa phương - Tào Đạt - Văn Long - 2 giờ trước
Sau gần 24 giờ nỗ lực ứng cứu, lực lượng chức năng đã cứu được 9 thuyền viên trong sự cố chìm tàu Trường Hưng 268 trên vùng biển Cần Thơ.
Kỳ vọng mới về Chương trình mục tiêu quốc gia ở vùng Tây Nam Bộ

Kỳ vọng mới về Chương trình mục tiêu quốc gia ở vùng Tây Nam Bộ

Dân tộc - Tôn giáo - Tào Đạt - 3 giờ trước
Năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết của Quốc hội phê duyệt đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi giai đoạn 2026 - 2035. Từ thực tiễn vùng Tây Nam Bộ giai đoạn trước, đặt ra kỳ vọng giai đoạn mới tạo được những đột phá rõ nét và bền vững hơn.
Tuyên Quang: Cảnh sát trật tự, Cảnh sát 113 xuyên đêm bảo đảm ANTT phục vụ ngày hội bầu cử

Tuyên Quang: Cảnh sát trật tự, Cảnh sát 113 xuyên đêm bảo đảm ANTT phục vụ ngày hội bầu cử

Xã hội - Vũ Mừng - 23:01, 14/03/2026
Nhằm bảo đảm an ninh trật tự phục vụ Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, lực lượng Cảnh sát trật tự, Cảnh sát 113 thuộc Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Tuyên Quang, đã tăng cường tuần tra, kiểm soát trên địa bàn, góp phần giữ vững ổn định tình hình, tạo điều kiện để Nhân dân yên tâm thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân.
Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Đưa thông tin bầu cử đến từng bản làng

Trên khắp các bản làng ở các xã vùng đồng bào DTTS tỉnh Quảng Ngãi, công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp đang diễn ra sôi nổi với nhiều hình thức đa dạng và phong phú.
Các địa phương vùng đồng bào DTTS sẵn sàng cho ngày bầu cử

Các địa phương vùng đồng bào DTTS sẵn sàng cho ngày bầu cử

Thời sự - Minh Thu - 18:49, 14/03/2026
Trước thềm ngày bầu cử 15/3, cùng cả nước, tại nhiều tỉnh miền núi, biên giới, các tuyến đường được trang hoàng rực rỡ, công tác chuẩn bị tại các khu vực bỏ phiếu đã hoàn tất. Cử tri miền núi đã sẵn sàng cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đắk Lắk qua lăng kính của các nhiếp ảnh gia với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”

Đắk Lắk qua lăng kính của các nhiếp ảnh gia với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”

Bản sắc và hội nhập - Minh Nhật - 18:03, 14/03/2026
Chào mừng ngày hội lớn của đất nước bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031, ngày 14/3, tại phường Buôn Ma Thuột, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk tổ chức trưng bày ảnh nghệ thuật với chủ đề “Tháng Ba trong tôi”, đồng thời phát động Cuộc thi ảnh “Hạnh phúc cho mọi gia đình” năm 2026.
Gia Lai đề xuất chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó

Gia Lai đề xuất chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó

Giáo dục - T.Nhân - H.Trường - 17:41, 14/03/2026
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai, đơn vị đang xây dựng 2 dự thảo Nghị quyết về chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn trên địa bàn tỉnh. Sau khi hoàn thiện, các dự thảo sẽ được UBND tỉnh trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định.
Hàng nghìn người reo hò cổ vũ hội đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng

Hàng nghìn người reo hò cổ vũ hội đua bè mảng trên sông Kỳ Cùng

Tin tức - Thúy Hồng - 16:53, 14/03/2026
Ngày 14/3, trên dòng sông Kỳ Cùng (tỉnh Lạng Sơn) diễn ra Hội thi đua bè mảng lần thứ IV năm 2026, thu hút đông đảo người dân và du khách đến xem, cổ vũ.
Bầu cử sớm ở ngôi làng trên đỉnh núi Konhlon

Bầu cử sớm ở ngôi làng trên đỉnh núi Konhlon

Thời sự - Lê Phương - Ngọc Thu - 16:16, 14/03/2026
Sáng 14/3, tạm gác lại công việc, ngay từ sáng sớm, đông đảo cử tri thôn O2, xã Vĩnh Sơn, tỉnh Gia Lai đã có mặt tại khu vực bầu cử để thực hiện quyền công dân trong không khí phấn khởi, gửi trọn niềm tin trong từng lá phiếu.