Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phát triển Âm nhạc dân gian Tây Nguyên: Chỉ có yếu tố con người là chưa đủ

Hồng Minh - 09:10, 15/09/2020

Từ lâu, âm nhạc dân gian Tây Nguyên luôn được đông đảo người yêu âm nhạc đón nhận, trân trọng; có sức sống bền bỉ, mang đặc trưng riêng trong nền âm nhạc Việt Nam. Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, sự phong phú của thể loại âm nhạc đặc trưng, có giá trị nghệ thuật cao này vẫn luôn trường tồn và cần tiếp tục được đầu tư khai thác.

Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bảo tồn và phát huy những giá trị của âm nhạc Tây Nguyên cũng chính là bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Lần đầu tiên ra mắt công chúng vào năm 1955, âm nhạc Tây Nguyên đã khiến người yêu nhạc sửng sốt bởi tiết tấu rộn ràng và vẻ đẹp mượt mà của giai điệu với những ca khúc như “Ơ Miết Man” (dân ca Gia Rai), “Chim Jil đi tắm” (dân ca Xơ Đăng) mang nhịp điệu tung tăng như gió sớm, hay “Ơ chim Ktiă” (dân ca Ê Đê) mềm mại, rủ rỉ như lời tự sự…

Cũng từ sự lạ và đẹp đó, chất liệu âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục được các nhạc sĩ chuyên nghiệp khai thác, làm nên những tác phẩm âm nhạc sống mãi cùng thời gian. Từ những ca khúc “Tiếng hát xứ Mnông Tibri” (Nhật Lai), “Ca ngợi Anh hùng Núp” (Trần Quý) tới các tác phẩm nhạc không lời như nhạc múa “Rông chiêng” (Nhật Lai), nhạc múa “Ca Tu” (Xuân Hòa)… Sau này, những ca khúc ngân mãi với thời gian như “Em là hoa Plang” (Đức Minh), “Cô gái vót chông” (Hoàng Hiệp - Y Cla Vi), “Bóng cây Knia” (Phan Huỳnh Điểu - Ngọc Anh), “Bác Hồ sống mãi với Tây Nguyên” (Lê Lôi - Kpă Y Lăng)… đã mở ra một “chương” riêng cho âm nhạc Tây Nguyên song hành suốt chiều dài phát triển cùng đất nước.

Nói về chặng đường hình thành, khẳng định vị trí riêng của âm nhạc Tây Nguyên trong nền âm nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Linh Nga Niê Kđăm không quên nhắc đến thời điểm khó khăn của âm nhạc Tây Nguyên trước năm 1975. Khi đó ở miền Bắc chỉ có 3 tác giả người DTTS ở Tây Nguyên là Kpă Púi, Rchom Yơn, Kpă Y Lăng. Nội dung các tác phẩm, kể cả sáng tác ở miền Bắc hay miền Nam, gần như đều lấy đề tài ca ngợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước anh dũng của Nhân dân, với tiết tấu luôn vui tươi, rộn ràng; rất ít tác phẩm phát huy giai điệu mượt mà, trữ tình của âm nhạc Tây Nguyên.

Mãi đến năm 1980, tiếp cận, thấu cảm được âm nhạc dân gian Ê Đê, nhạc sĩ Nguyễn Cường cho ra đời hàng loạt tác phẩm bằng chất liệu dân nhạc Ê Đê, khiến âm nhạc cả nước như được đón một làn gió mới; đồng thời, cũng làm thay đổi quan niệm sáng tạo của nhiều nhạc sĩ về Tây Nguyên, trong đó có các nhạc sĩ hoạt động ngay tại các tỉnh cao nguyên, nhất là các nhạc sĩ người DTTS tại chỗ.

Trải qua thời gian, nhiều thế hệ ca sĩ, nhạc sĩ các dân tộc người Tây Nguyên lần lượt xuất hiện, đã lưu được dấu ấn sáng tác của mình trong giới âm nhạc chuyên nghiệp và trong lòng công chúng yêu nghệ thuật. Họ đã đồng hành cùng đội ngũ các nhạc sĩ Việt Nam làm nên vẻ đẹp của âm nhạc cách mạng để ca ngợi quê hương, tình yêu con người và mảnh đất bazan đầy nắng gió…

Thế nhưng, nhìn vào thực tế, ở một góc khuất nào đó, âm nhạc Tây Nguyên vẫn còn là một vùng đất màu mỡ chưa được khai thác hết. Nhạc sĩ Lê Xuân Hoan, Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai cho biết, qua hoạt động thực tiễn trên lĩnh vực âm nhạc gần 30 năm ở Tây Nguyên, nhạc sĩ nhận thấy, đội ngũ những người hoạt động trên lĩnh vực âm nhạc dân tộc Tây Nguyên quá thiếu và yếu. “Hiện nay, tìm người có bằng đại học, cao đẳng âm nhạc ở Tây Nguyên không khó như những năm 80, 90 của thế kỷ trước, nhưng tìm được một người thực sự sống chết với âm nhạc dân tộc, thì chẳng khác gì lặn biển tìm kim”, nhạc sĩ Lê Xuân Hoan chia sẻ.

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Để âm nhạc dân gian Tây Nguyên tiếp tục phát triển, tỏa sáng trong nền âm nhạc Việt Nam, thiết nghĩ, ngoài yếu tố cần có những người tâm huyết, say mê, trăn trở với vùng đất Tây Nguyên, để có thể tìm tòi, sáng tác thêm được những tác phẩm hay từ vùng đất màu mỡ này thì các địa phương, cơ quan chuyên ngành cần có giải pháp về cơ chế, chính sách đặc thù khuyến khích các nghệ sĩ, nhạc sĩ, người làm văn hóa có thêm điều kiện phát huy khả năng sáng tác…

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Với sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền địa phương, thời gian gần đây, những nghệ nhân người Xơ Đăng ở tỉnh Quảng Ngãi có nhiều động lực trên hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống. Với họ, đó vừa là tình yêu, vừa là trách nhiệm để nghề truyền thống luôn "sống" trong cộng đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Quốc hội Việt Nam: 80 năm hiện thân ý chí, khát vọng và quyền làm chủ của nhân dân

Quốc hội Việt Nam: 80 năm hiện thân ý chí, khát vọng và quyền làm chủ của nhân dân

Thời sự - PV - 14 phút trước
Sáng 6/1, Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026) được tổ chức trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Tổng Bí thư Tô Lâm dự và có bài phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ.
Nhận định trận đấu U23 Việt Nam - U23 Jordan tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Nhận định trận đấu U23 Việt Nam - U23 Jordan tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026

Thể thao - Hoàng Minh - 22 phút trước
Trận đấu giữa U23 Việt Nam và U23 Jordan, diễn ra lúc 18h hôm nay (ngày 6/1/2026), được xem là bước ngoặt quan trọng tại vòng bảng Vòng chung kết U23 châu Á 2026. Không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu cho hành trình chinh phục châu lục, kết quả trận đấu này còn tác động trực tiếp đến cơ hội đi tiếp của cả hai đội trong một bảng đấu được đánh giá nhiều thử thách.
Già làng Ksor Bơng:

Già làng Ksor Bơng: "Biên giới có yên thì làng mới yên"

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - 27 phút trước
Ở làng Bi, xã biên giới Ia O, tỉnh Gia Lai, già làng Ksor Bơng được xem là “điểm tựa” vững chắc của bà con dân làng. Không những thế, ông còn là một “cột mốc sống” cùng Bộ đội Biên phòng giữ gìn An ninh biên giới.
Lào Cai ban hành chính sách hỗ trợ các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao ở xã, phường

Lào Cai ban hành chính sách hỗ trợ các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao ở xã, phường

Xã hội - Trọng Bảo - 1 giờ trước
Nhằm tiếp tục khuyến khích và thúc đẩy hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa - nghệ thuật - thể thao nòng cốt ở xã, phường; HĐND tỉnh Lào Cai đã ban hành Nghị quyết 39/ 2025/NQ-HĐND về chính sách hỗ trợ đối với mô hình này.
Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Sắc màu 54 - Ngọc Chí - 3 giờ trước
Với sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền địa phương, thời gian gần đây, những nghệ nhân người Xơ Đăng ở tỉnh Quảng Ngãi có nhiều động lực trên hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống. Với họ, đó vừa là tình yêu, vừa là trách nhiệm để nghề truyền thống luôn "sống" trong cộng đồng.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

Thời sự - Minh Thu - 15:12, 05/01/2026
Chính phủ đã ban hành Nghị định 363/2025/NĐ-CP (Nghị định 363) quy định chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.
Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Phở và Múa rối nước được lập hồ sơ đề nghị ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại

Sắc màu 54 - Hoàng Quý - 15:09, 05/01/2026
Việt Nam đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa những giá trị văn hóa tiêu biểu vươn tầm quốc tế, khi Chính phủ đồng ý chủ trương lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh hai di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, là Phở và Múa rối nước. Đây không chỉ là niềm tự hào văn hóa dân tộc, mà còn là bước đi chiến lược trong công tác bảo tồn, phát huy và quảng bá bản sắc văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.
Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Chợ phiên Măng Đen - Điểm đến thú vị của du khách trong dịp Tết Dương lịch 2026

Trang địa phương - Ngọc Chí - 14:27, 05/01/2026
Những ngày đầu năm mới 2026, trong tiết trời se lạnh đặc trưng của cao nguyên, chợ phiên Măng Đen, xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi trở thành điểm thú vị của du khách. Tại đây, du khách sẽ được thưởng thức các món ăn đặc trưng, được hòa mình vào không gian cồng chiêng, múa xoang do các nghệ nhân người DTTS biểu diễn.
Bon làng bừng sức sống

Bon làng bừng sức sống

Dân tộc - Tôn giáo - Hoàng Thùy - 14:16, 05/01/2026
Từ nguồn lực của các chương trình mục tiêu quốc gia, tỉnh Lâm Đồng đã đầu tư xây dựng, sửa chữa nhiều công trình giao thông, thủy lợi, cơ sở giáo dục, y tế; đồng thời triển khai các chính sách hỗ trợ sinh kế, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Nhờ đó, nhiều bon làng vùng sâu, vùng xa trên địa bàn tỉnh đã bừng lên sức sống mới.
Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Xuất khẩu thủy sản vượt mốc 11 tỷ USD năm 2025: Thắng lợi ngắn hạn, thách thức dài hơi cho năm 2026

Kinh tế - Hoàng Minh - 13:14, 05/01/2026
Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 11 tỷ USD, đánh dấu sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn kéo dài của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), những tín hiệu tích cực này chưa đủ để bảo đảm một năm 2026 thuận lợi, khi nhiều rủi ro và thách thức vẫn hiện hữu.