Nối lại huyết mạch giao thông miền Tây xứ Nghệ: Chiến lược cho huyết mạch giao thông Tây Nghệ An? (Bài 3)

Trong câu chuyện với lãnh đạo các địa phương, cũng như thực tế mà chúng tôi quan sát, thì việc lên phương án, có kế hoạch gia cố các tuyến giao thông chính, huyết mạch có ý nghĩa trong việc nâng sức “đề kháng”, khả năng chống chịu trước thiên tai. Đồng thời, là điều kiện vô cùng quan trọng để đồng bào các DTTS miền Tây Nghệ An phát triển kinh tế - xã hội thuận lợi hơn, hiệu quả hơn.

Ông Vy Văn Sơn, Chủ tịch UBND xã Mường Típ cho biết: Tỉnh lộ 543D đi qua địa bàn xã, nối đến xã Na Ngoi, xuống xã Mường Xén là tuyết huyết mạch vùng biên phía Tây Nam của miền Tây. Sau mưa bão, đường đã được sửa sang tạm để đảm bảo giao thông không tắc nghẽn. Nhưng về lâu dài thì cần nâng cấp mặt đường, có phương án xử lý dứt điểm các điểm còn sạt lở Taluy âm và dương, điểm có nguy cơ sạt lở để đảm bảo an toàn trên toàn tuyến.

Sau mưa bão 2025, tuyến giao thông huyết mạch từ cầu Xốp Nhị đi bản Nam Tiến 2, dài 17 km, qua địa phận 12/25 bản của xã Hữu Kiệm vẫn còn nham nhở ổ voi, ổ gà. Theo Chủ tịch UBND xã Hữu Kiệm Nguyễn Văn Long, địa phương đã tự bỏ kinh phí hơn 700 triệu đồng, thuê máy móc san gạt, khắc phục tạm để người dân có thể lưu thông. 

"Cấp bách nhất hiện nay là cấp trên nên hỗ trợ xã để làm mới tuyến giao thông này. Bởi, trên tuyến có nhiều điểm sạt lở chưa được xử lý, nền đường lởm chởm đất đá. Nếu mưa bão xảy ra gây sạt lở, thì gần như toàn xã Hữu Kiệm lại tiếp tục bị cô lập", ông Long cho biết.

Sau các đơn mưa bão năm 2025, Sở Xây dựng đã kịp thời tham mưu, báo cáo UBND tỉnh Nghệ An công bố tình huống thiên tai, đề xuất ban hành lệnh xây dựng công trình khẩn cấp.

Đến nay, công tác khắc phục hậu quả thiên tai, xử lý ùn tắc, bảo đảm giao thông ảnh hưởng của bão số 3 và hoàn lưu sau bão trên các tuyến Quốc lộ (QL) 16, QL7, QL48, QL.48C, đường tỉnh (ĐT) 541, ĐT.543, ĐT.543B, ĐT.543C, ĐT.543D, ĐT.544 đã hoàn thành. 

Đối với công tác khắc phục hậu quả thiên tai, xử lý ùn tắc, bảo đảm giao thông trên các tuyến quốc lộ, đường tỉnh do ảnh hưởng của bão số 5 và bão số 10, Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo các đơn vị quản lý xử lý sạt trượt, kè rọ đá đảm bảo giao thông thông suốt ngay sau mưa lũ. Các vị trí hư hỏng khác hiện đã báo cáo UBND tỉnh đưa vào kế hoạch bảo trì và dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Ông Hoàng Quốc Trường, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì đường bộ, Sở Xây dựng tỉnh Nghệ An chia sẻ: Có những điểm địa chất phức tạp, quy mô lớn, bên núi cao bên vực sâu, ngành chức năng đang nghiên cứu các giải pháp để xử lý kiên cố hóa, và tiến hành lập hồ sơ dự kiến xử lý khi đảm bảo nguồn lực.

Sau mưa bão, UBND tỉnh Nghệ An đã bố trí 345 tỷ đồng khắc phục bước 1 các vị trí trọng yếu để thông xe, đảm bảo giao thông trên các tuyến. Tuy nhiên, để xử lý dứt điểm các điểm sạt lở, nâng sức chống chịu tại các điểm sạt lở, thì bài toán kinh phí là rất nan giải.

Theo ông Hoàng Quốc Trường: Nhu cầu sữa chữa trên các tuyến giao thông miền Tây Nghệ An hiện nay rất lớn, Sở Xây dựng đã báo cáo UBND tỉnh Nghệ An, tập trung sửa chữa các hư hỏng nặng ảnh hưởng đến dân cư, lên danh mục theo thứ tự ưu tiên và phấn đấu sửa chữa các vị trí còn lại khi nguồn lực cho phép. Tuy nhiên ưu tiên hiện tại, vẫn là tập trung các vùng trọng yếu, vùng bị cô, lập đảm bảo hạn chế tối đa ảnh hưởng đến người dân trên địa bàn.

Địa bàn vùng Tây Nghệ An trải dài trên 51 xã. Đây là vùng có đông đồng bào DTTS sinh sống, điều kiện kinh tế - xã hội còn rất nhiều khó khăn. Một trong những khó khăn lớn ở những địa phương này, chính là hạ tầng giao thông yếu kém, xuống cấp, dễ dàng bị chia cắt do mưa lũ. 

Sau mùa mưa bão năm 2025, hạ tầng giao thông tại những địa bàn này đã "chạm vạch" báo động. Bởi vậy, một chiến lược đầu tư, nâng cấp các tuyến giao thông huyết mạch, tuyến giao thông xương sống của vùng có ý nghĩa rất quan trọng, cấp bách trong việc phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng.