Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Tính nhân văn sâu sắc trong Lễ "cúng hồn trâu" của người Lự

Minh Anh - 5 giờ trước

Với người Lự ở Lai Châu, con trâu không chỉ là vật nuôi mà còn là “người bạn lớn” gắn bó với ruộng nương, mùa màng và sinh kế. Vì thế, sau mỗi vụ sản xuất, đồng bào Lự thường tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) như một cách bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong những vụ mùa bội thu.

Sau mỗi vụ sản xuất, đồng bào Lự thường tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) như một cách bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong những mùa vụ tiếp theo thuận lợi
Sau mỗi vụ sản xuất, đồng bào Lự thường tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) như một cách bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong những mùa vụ tiếp theo thuận lợi

Trong đời sống tâm linh của người Lự, trâu được xem như một “nhân vật” đặc biệt, gắn với ký ức lao động và triết lý sống của cộng đồng. Với quan niệm vạn vật đều có linh hồn, đồng bào Lự tin rằng thế giới được chi phối bởi những lực lượng siêu nhiên vô hình. Bởi vậy, lễ cúng hồn trâu thường diễn ra sau khi hoàn thành gieo cấy, như một nghi thức tạ ơn và cầu an.

Con trâu không chỉ giúp cày bừa, kéo gỗ mà còn góp phần làm nên hạt lúa, bắp ngô. Sau những tháng ngày lao động vất vả, nghi lễ là dịp để người Lự nhìn lại hành trình sản xuất, trân trọng sự đồng hành bền bỉ của “người bạn” thầm lặng này.

Đồng bào Lự ở bản Nậm Tăm chuẩn bị lễ vật tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) tại Làng Văn hoá Du lịch các dân tộc Việt Nam
Đồng bào Lự ở bản Nậm Tăm chuẩn bị lễ vật tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) tại Làng Văn hóa Du lịch các dân tộc Việt Nam

Lễ cúng hồn trâu được đồng bào Lự chuẩn bị khá chu đáo, mang tính cộng đồng. Thầy cúng chủ trì các nghi thức, dâng lời tạ ơn thần linh và cầu bình an. Mâm lễ tuy giản dị với gà trống, xôi, canh, muối, bó cỏ, cuộn chỉ… nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa gắn với đời sống nông nghiệp. 

Điểm nhấn của nghi lễ là sợi chỉ buộc vào sừng trâu - biểu tượng của sự gắn kết và chở che. Những động tác mô phỏng lao động như “nhấc vai trâu” tái hiện hình ảnh quen thuộc trên đồng ruộng, nơi con người và vật nuôi cùng chia sẻ nhọc nhằn.

Thầy cúng thực hiện nghi lễ Sú Khon Khoài
Thầy cúng thực hiện nghi lễ Sú Khon Khoài

Phần “đãi trâu” mang đậm tính nhân văn khi trâu được chăm sóc, cho ăn uống chu đáo, thậm chí “dùng bữa” cùng gia chủ. Đặc biệt, lời “xin lỗi” dành cho trâu sau những lúc nóng nảy trong lao động thể hiện cách ứng xử đầy tình nghĩa, coi trọng sự hài hòa giữa con người và muôn loài.

Không chỉ có phần lễ, không gian hội còn rộn ràng với múa truyền thống và các trò chơi dân gian, tạo nên bức tranh sinh hoạt văn hóa sinh động. Đây cũng là dịp để cộng đồng gắn kết và gửi gắm ước vọng về cuộc sống ấm no.

Mâm cỗ cúng gồm gà trống, xôi, canh, muối, bó cỏ, cuộn chỉ…
Mâm cỗ cúng gồm gà trống, xôi, canh, muối, bó cỏ, cuộn chỉ…

Giữa nhịp sống hiện đại, Lễ Sú Khon Khoài vẫn được người Lự gìn giữ như một nét đẹp truyền thống - nơi kết tinh tinh thần lao động, lòng biết ơn và sự hài hòa với thiên nhiên.

Điểm nhấn của nghi lễ là sợi chỉ buộc vào sừng trâu – biểu tượng của sự gắn kết và chở che
Điểm nhấn của nghi lễ là sợi chỉ buộc vào sừng trâu - biểu tượng của sự gắn kết và chở che

Vừa qua, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Lự đến từ xã Nậm Tăm (Lai Châu) đã tái hiện Lễ Sú Khon Khoài, mang đến không gian văn hóa sống động và thu hút đông đảo du khách tham gia, trải nghiệm.

Con trâu sẽ được thầy cúng cho ăn một phần lễ vật trong quá trình làm lễ
Con trâu sẽ được thầy cúng cho ăn một phần lễ vật trong quá trình làm lễ
Sau lễ cúng hồn trâu, thầy cúng cùng các chủ nuôi trâu đến bàn lễ để tiến hành nghi thức buộc chỉ tay. Thầy cúng cùng các chủ nuôi trâu ngồi quanh bàn lễ, đặt ngón tay lên bàn, vừa buộc chỉ vừa khấn xin thần linh ban phúc
Sau lễ cúng hồn trâu, thầy cúng cùng các chủ nuôi trâu đến bàn lễ để tiến hành nghi thức buộc chỉ tay. Thầy cúng cùng các chủ nuôi trâu ngồi quanh bàn lễ, đặt ngón tay lên bàn, vừa buộc chỉ vừa khấn xin thần linh ban phúc.
Kết thúc nghi lễ, mọi người cùng hòa vào không khí vui tươi, tổ chức bữa ăn chung, ca hát nhảy múa chia sẻ niềm vui.
Kết thúc nghi lễ, mọi người cùng hòa vào không khí vui tươi, tổ chức bữa ăn chung, ca hát nhảy múa chia sẻ niềm vui.

Việc tái hiện Lễ Sú Khon Khoài tại “Ngôi nhà chung” góp phần giới thiệu, lan tỏa nét văn hóa độc đáo của người Lự tỉnh Lai Châu đến với cộng đồng các dân tộc và du khách thập phương.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Khi văn hóa dân tộc tham gia vào nền kinh tế xanh

Khi văn hóa dân tộc tham gia vào nền kinh tế xanh

Trong xu hướng kinh tế xanh, văn hóa nói chung và văn hóa của cộng đồng DTTS nói riêng đang dần trở thành một nguồn lực phát triển. Khi tài nguyên tự nhiên ngày càng hạn chế, những giá trị như bản sắc, tri thức địa phương, lối sống gắn với thiên nhiên nổi lên như lợi thế cạnh tranh. Thay vì khai thác theo chiều rộng, nhiều địa phương chuyển sang khai thác “chiều sâu”, biến văn hóa thành giá trị kinh tế bền vững.
Tháng 5 ở Vũng Chùa - Đảo Yến, nhớ về Điện Biên năm xưa

Tháng 5 ở Vũng Chùa - Đảo Yến, nhớ về Điện Biên năm xưa

Phóng sự - Việt Hà - 4 giờ trước
Những ngày đầu tháng 5, khi ký ức về Chiến thắng Điện Biên Phủ lại ngân lên, hành trình về Vũng Chùa - Đảo Yến không chỉ là một chuyến đi, mà là cuộc trở về với lịch sử. Trước nơi an nghỉ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, giữa biển trời lặng gió, cảm xúc dâng lên, vừa tự hào, vừa lắng lại, như một lời tri ân không cần nói thành lời.
Khi văn hóa dân tộc tham gia vào nền kinh tế xanh

Khi văn hóa dân tộc tham gia vào nền kinh tế xanh

Sắc màu 54 - Hồng Phúc - 4 giờ trước
Trong xu hướng kinh tế xanh, văn hóa nói chung và văn hóa của cộng đồng DTTS nói riêng đang dần trở thành một nguồn lực phát triển. Khi tài nguyên tự nhiên ngày càng hạn chế, những giá trị như bản sắc, tri thức địa phương, lối sống gắn với thiên nhiên nổi lên như lợi thế cạnh tranh. Thay vì khai thác theo chiều rộng, nhiều địa phương chuyển sang khai thác “chiều sâu”, biến văn hóa thành giá trị kinh tế bền vững.
Ngôn ngữ dân tộc - “mạch nguồn” kết nối chính sách với đời sống

Ngôn ngữ dân tộc - “mạch nguồn” kết nối chính sách với đời sống

Dân tộc - Tôn giáo - Như Tâm - 4 giờ trước
Nhìn lại hành trình 80 năm công tác dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2026), bên cạnh những thành tựu về chính sách và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS, vai trò của ngôn ngữ dân tộc tiếp tục được khẳng định là yếu tố cốt lõi. Thực tiễn tại tỉnh An Giang cho thấy, ngôn ngữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là “mạch nguồn” gắn kết cộng đồng, giữ gìn bản sắc và đưa chính sách đến gần hơn với đồng bào DTTS.
Tính nhân văn sâu sắc trong Lễ

Tính nhân văn sâu sắc trong Lễ "cúng hồn trâu" của người Lự

Sắc màu 54 - Minh Anh - 5 giờ trước
Với người Lự ở Lai Châu, con trâu không chỉ là vật nuôi mà còn là “người bạn lớn” gắn bó với ruộng nương, mùa màng và sinh kế. Vì thế, sau mỗi vụ sản xuất, đồng bào Lự thường tổ chức Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) như một cách bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong những vụ mùa bội thu.
Thanh Hóa từng bước số hóa tài liệu tuyên truyền pháp luật cho người dân vùng cao

Thanh Hóa từng bước số hóa tài liệu tuyên truyền pháp luật cho người dân vùng cao

Dân tộc - Tôn giáo - Quỳnh Trâm - 6 giờ trước
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa ban hành kế hoạch triển khai Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2035”, nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, đưa pháp luật đến gần hơn với người dân vùng sâu, vùng xa, khu vực biên giới và các địa bàn còn nhiều khó khăn.
[VIDEO] Đậm dấu ấn chế độ mẫu hệ - nhìn từ đám cưới của người Gia Rai

[VIDEO] Đậm dấu ấn chế độ mẫu hệ - nhìn từ đám cưới của người Gia Rai

Đám cưới của người Gia Rai tại Tây Nguyên là một nét văn hóa đặc sắc mang đậm dấu ấn chế độ mẫu hệ, nơi người phụ nữ giữ vai trò trung tâm trong hôn nhân. Trong đó, cô gái chủ động tìm hiểu, "bắt chồng" và tổ chức lễ cưới tại nhà gái.
U17 Việt Nam - U17 Yemen: Cơ hội nào cho thầy trò HLV Cristiano Roland?

U17 Việt Nam - U17 Yemen: Cơ hội nào cho thầy trò HLV Cristiano Roland?

Thể thao - Hoàng Quý - 6 giờ trước
Trận ra quân giữa U17 Việt Nam và U17 Yemen tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 không chỉ mang ý nghĩa khởi đầu, mà còn là phép thử quan trọng về thực lực, bản lĩnh và tham vọng World Cup của bóng đá trẻ Việt Nam.
Thiếu nước, nhân viên bảo vệ rừng ở Quảng Ngãi phải lấy nước suối về sinh hoạt

Thiếu nước, nhân viên bảo vệ rừng ở Quảng Ngãi phải lấy nước suối về sinh hoạt

Môi trường sống - Ngọc Chí - 6 giờ trước
Ngày 6/5, ông Đào Xuân Thủy - Giám đốc Vườn Quốc gia Chư Mom Ray (tỉnh Quảng Ngãi), cho biết nắng nóng kéo dài, hiện 6/14 Trạm bảo vệ rừng của đơn vị thiếu nước sinh hoạt. Hằng ngày, nhân viên bảo vệ rừng phải vào các khe suối lấy nước mang về phục vụ sinh hoạt.
Không khí lạnh tràn về từ đêm 7/5, miền Bắc mưa dông diện rộng, cảnh báo lốc sét nguy hiểm

Không khí lạnh tràn về từ đêm 7/5, miền Bắc mưa dông diện rộng, cảnh báo lốc sét nguy hiểm

Tin tức - Hoàng Minh - 7 giờ trước
Từ đêm 7/5, một đợt không khí lạnh yếu sẽ tràn xuống miền Bắc, gây mưa rào và dông trên diện rộng. Hình thái thời tiết này không chỉ làm giảm nhiệt sau chuỗi ngày nắng nóng mà còn tiềm ẩn nguy cơ cao xảy ra các hiện tượng cực đoan như lốc, sét, mưa đá.
Chìa khóa đánh thức du lịch từ

Chìa khóa đánh thức du lịch từ "vàng nâu" trên cao nguyên

Kinh tế - Ngọc Thu - 8 giờ trước
Trên những triền đồi rộng lớn phía Tây tỉnh Gia Lai, cây cà phê không chỉ mang giá trị kinh tế cao cho người dân mà còn trở thành sản phẩm du lịch độc đáo, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Tây Nguyên. Đồng thời, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào DTTS.
Đắk Lắk sắp xếp ổn định 4.000 hộ dân trong 5 năm tới

Đắk Lắk sắp xếp ổn định 4.000 hộ dân trong 5 năm tới

Công tác Dân tộc - Lê Hường - 9 giờ trước
UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành Kế hoạch 123/KH-UBND về việc triển khai thực hiện Chương trình bố trí dân cư các vùng: Thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự phát, khu rừng đặc dụng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026 - 2030.