Đồng bào Bru Vân Kiều ở bản Khe Sung, xã Kim Ngân tiến hành nghi lễ Lỡ Đỡ đầu năm 2026 (Ảnh: V. Minh) Theo thông lệ, mỗi bản làng của đồng bào Bru Vân Kiều ở xã Kim Ngân sẽ tự chọn một ngày phù hợp để tổ chức nghi lễ Lỡ Đỡ. Việc tổ chức lễ phải được tiến hành và hoàn tất trước rằm tháng Giêng.
Năm nay, đồng bào Bru Vân Kiều ở bản Khe Sung xã Kim Ngân đã chọn ngày 22/2 (tức ngày mùng 6 Tết Bính Ngọ) để tiến hành nghi lễ Lỡ Đỡ.
Từ sáng sớm, bà con trong bản đã cùng nhau chuẩn bị lễ vật. Mâm cúng trong nghi lễ Lỡ Đỡ có rượu trắng, gà, cơm, vàng bạc, hương… Mỗi lễ vật đều mang ý nghĩa riêng, thể hiện tấm lòng thành kính đối với thần linh.
Lễ được tổ chức tại một khu “đất thiêng” do chính người dân lựa chọn. Đây là nơi đồng bào Bru Vân Kiều cảm nhận sự hiện diện, chở che của các đấng linh thiêng.
Trước khi nghi lễ bắt đầu, già làng đứng ra làm chủ lễ. Khi chưa có sự cho phép của già làng, không ai được bước vào khu “đất thiêng”- nơi diễn ra nghi lễ. Đó không chỉ là quy ước mà còn là biểu hiện của sự tôn kính, gìn giữ những giá trị thiêng liêng đã được truyền qua nhiều thế hệ.
Lễ Lỡ Đỡ là dịp để bà con tạ ơn các vị thần linh đã che chở cho bản làng (Ảnh: V. Minh)Già làng Hồ Minh Công ở bản Khe Sung chia sẻ: “Lễ Lỡ Đỡ là dịp để bà con tạ ơn các vị thần linh đã che chở cho bản làng được định cư an toàn, có đủ lương thực, thực phẩm, nguồn nước sinh hoạt. Đồng thời, đây cũng là lúc người dân cầu mong năm mới làm ăn thuận lợi, đi rừng, đi rẫy hay đi làm xa đều bình an, mạnh khỏe”.
Không khí buổi lễ vừa trang nghiêm, vừa ấm cúng. Sau phần cúng tế, bà con quây quần bên nhau, cùng chia sẻ lễ vật, chúc nhau những điều tốt lành. Những câu chuyện đầu năm, những lời nhắn nhủ của người già dành cho lớp trẻ càng làm sâu sắc thêm ý nghĩa của lễ hội. Không gian nghi lễ cũng trở thành nơi truyền trao kinh nghiệm sống, giáo dục đạo lý và củng cố tinh thần đoàn kết trong cộng đồng.
Anh Hồ Văn Sơn, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng bản Khe Sung cho biết, những năm gần đây, bên cạnh việc duy trì nghi lễ truyền thống, bà con trong bản Khe Sung còn lồng ghép tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và vận động bà con xóa bỏ những phong tục không còn phù hợp, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ đường biên cột mốc, xây dựng xóm làng...
Cùng với bản Khe Sung, đồng bào Bru Vân Kiều ở nhiều bản khác trên địa bàn xã Kim Ngân cũng chọn ngày mùng 6 Tết Bính Ngọ để tiến hành nghi lễ Lỡ Đỡ. Giữa dòng chảy hiện đại, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, nhưng ở Kim Ngân, nghi lễ Lỡ Đỡ vẫn được duy trì đều đặn qua từng năm, trở thành điểm tựa tinh thần cho đồng bào Bru Vân Kiều mỗi dịp đầu Xuân.
Nghi lễ ấy không chỉ phản ánh đời sống tâm linh phong phú, mà còn cho thấy sức sống bền bỉ của văn hóa cộng đồng. Từ “đất thiêng” nơi diễn ra buổi lễ đến lời khấn của già làng và sự đồng thuận của cả bản… tất cả hòa quyện thành một không gian văn hóa đậm đà bản sắc.
